Rig Veda 5.33.4: Mandala 5, Sukta 33, Mantra 4

Sukta 5.33

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

पुरू यत्त इन्द्र सन्त्युक्था गवे चकर्थोर्वरासु युध्यन् । ततक्षे सूर्याय चिदोकसि स्वे वृषा समत्सु दासस्य नाम चित् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.33.4

Transliteration

purū́ yát ta indra sánty ukthā́ gáve cakártho urvárāsu yúdhyān | tatákṣe sū́ryāya cid ókasi své vṛ́ṣā samátsu dāsásya nā́ma cit ||

Translation

ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ ഉക്തങ്ങൾ (സ്തുതിഗീതങ്ങൾ) അനേകം; വിശാല നിലങ്ങളിൽ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോഴും നീ ഗവ് (ഗോവുകൾ—പ്രകാശശക്തികൾ)ക്കായി ഇടം ഒരുക്കി. നീ സൂര്യനുവേണ്ടിയും അവന്റെ സ്വന്തം ഓകസ് (നിവാസം)യിൽ സ്ഥലം കൊത്തി ഉണ്ടാക്കി; വൃഷഭനായി, സമത്സു (സംഘർഷങ്ങളിൽ) നീ ദാസ (അന്ധകാരവൻ)ന്റെ നാമം പോലും വീഴ്ത്തുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पुरू: many, numerous
• पुरू: विशेषण (उक्थाः इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: पुरु- (प्रातिपदिक)

• यत्: that which
• यत्: सम्बन्ध/अन्वय (यत्…तत्)
• Type: Pronoun
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you, your
• ते: सम्बन्ध (उक्थानाम्)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• सन्ति: are
• सन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• उक्थाः: hymns, praises
• उक्थाः: कर्तृ/विषय (सन्ति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: उक्थ- (प्रातिपदिक)

• गवे: for the cow/cattle
• गवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: गो- (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• ककर्थ: you have done/made
• ककर्थ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• उर्वरासु: in the fertile fields
• उर्वरासु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: उर्वरा- (प्रातिपदिक)

• युध्यन्: fighting
• युध्यन्: कर्तृ (ककर्थ इत्यस्य कर्ता—इन्द्रः)
• Type: Verb (participle)
• Root: युध् (धातु)

• ततक्षे: he fashioned/hewed
• ततक्षे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: तक्ष् (धातु)

• सूर्याय: for the Sun
• सूर्याय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: सूर्य- (प्रातिपदिक)

• चित्: even, indeed
• चित्: अवधारण/अपि-अर्थ
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• ओकसि: in the dwelling, in the house
• ओकसि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: ओकस्- (प्रातिपदिक)

• स्वे: in his/your own
• स्वे: विशेषण (अधिकरणे)
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: स्व- (प्रातिपदिक)

• वृषा: the bull (mighty one)
• वृषा: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन्/वृषा- (प्रातिपदिक)

• समत्सु: in battles
• समत्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: समत्सु- (प्रातिपदिक; ‘सम्+अत्सु/मत्सु’ युद्धेषु)

• दासस्य: of the Dāsa (foe)
• दासस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: दास- (प्रातिपदिक)

• नाम: name
• नाम: कर्म (ततक्षे इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: नामन्- (प्रातिपदिक)

• चित्: even
• चित्: अवधारण/अपि-अर्थ
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)