Rig Veda 5.2.1: Mandala 5, Sukta 2, Mantra 1

Sukta 5.2

Rishi: Atri (traditional attribution for RV 5.2)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

कुमारं माता युवतिः समुब्धं गुहा बिभर्ति न ददाति पित्रे । अनीकमस्य न मिनज्जनासः पुरः पश्यन्ति निहितमरतौ ॥

Recitation with translationRig Veda 5.2.1

Transliteration

kumārám mātā́ yuvatíḥ sámubdhaṃ guhā́ bibharti ná dadāti pittré | anī́kam asya ná mínaj janā́saḥ puráḥ paśyanti níhitaṃ aratáu ||

Translation

യുവതിയായ മാതാവ് ഗുഹയിൽ നന്നായി സംയമിതമായി മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കുമാരനെ ധരിക്കുന്നു; അവനെ പിതാവിന് ഏല്പിക്കുന്നില്ല. അവന്റെ മുഖം (അനീകം) ക്ഷയിക്കുന്നില്ല; എങ്കിലും ജനങ്ങൾ അവനെ മുന്നിൽ സ്ഥാപിതനായി, പ്രവർത്തിയുടെ കൈകളിൽ നിഹിതനായി കാണുന്നു—അന്തരഗുഹ്യമായ അഗ്നി ഒരേസമയം രഹസ്യവും പ്രവർത്തിയിൽ പ്രത്യക്ഷവുമാണ്.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कुमारम्: the boy/young child
• कुमारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)

• माता: the mother
• माता: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)

• युवतिः: a young woman
• युवतिः: कर्तृ (माता-विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युवति (प्रातिपदिक)

• समुब्धम्: well-soaked / well-nourished (Vedic epithet)
• समुब्धम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-उब्ध (कृदन्त; √उब्ध/उन्ध् ‘to wet/soak’, Vedic)

• गुहा: in a hiding-place; in the cave
• गुहा: अधिकारण (स्थानवाचक; ‘in concealment/cave’)
• Type: Noun
• Root: गुहा (प्रातिपदिक)

• बिभर्ति: bears; carries; supports
• बिभर्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरति)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• ददाति: gives
• ददाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √दा (ददाति)

• पित्रे: to the father
• पित्रे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• अनीकम्: face; front; appearance
• अनीकम्: कर्म/विषय (न-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: अनीक (प्रातिपदिक)

• अस्य: of him/this
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• मिनत्: diminishes; harms
• मिनत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मि/मीन् (मिनाति ‘to diminish, injure’)

• जनासः: people; men
• जनासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• पुरः: in front; before
• पुरः: अधिकारण (दृष्टेः क्षेत्र)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् (अव्ययीभाव/निपात; ‘in front’)

• पश्यन्ति: see
• पश्यन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पश् (पश्यति)

• निहितम्: placed; deposited; hidden
• निहितम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: नि-√धा (कृदन्त: निहित)

• अरातौ: in hostility; in the enemy’s (state)
• अरातौ: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: अराति (प्रातिपदिक)