Rig Veda 4.52.2: Mandala 4, Sukta 52, Mantra 2
Sukta 4.52
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Uṣas (with explicit association to the Aśvins)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
अश्वेव चित्रारुषी माता गवामृतावरी । सखाभूदश्विनोरुषाः ॥
Transliteration
aśvā́ iva citrā́ruṣī mātā́ gavām ṛtā́varī | sákhābhūd aśvínoḥ uṣā́ḥ ||
Translation
അശ്വംപോലെ ചിത്ര-അരുണിയായ ഉഷസ് പല വർണങ്ങളിൽ ദീപ്തിയായി പ്രകാശിക്കുന്നു; അവൾ കിരണങ്ങളുടെ (ഗോവുകൾപോലെ) മാതാവാണ്, ഋതത്തിന്റെ വരിണിയും ധാരിണിയും. ഉഷസ് അശ്വിന്മാരുടെ സഖിയായി—സഹായം കൊണ്ടുവരുന്ന വേഗശക്തികളെ അവൾ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു.
Word by Word
अश्वाa horse
अश्वा:
उपमान (तुलना-प्रयोगे)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
सम्बन्ध/उपमान-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
चित्रारुषीbright-red / variegated-ruddy
चित्रारुषी:
विशेषण (मातृ-शब्दस्य)
TypeAdjective (f.)
Rootचित्रारुषी (प्रातिपदिक; चित्र + अरुषी)
माताmother
माता:
कर्तृ/विषय (उषसः)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
गवाम्of the cows
गवाम्:
सम्बन्ध (मातुः—‘of the cows’)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
ऋतावरीtrue to ṛta / orderly, faithful to cosmic order
ऋतावरी:
विशेषण (मातृ-शब्दस्य)
TypeAdjective (f.)
Rootऋतावरी (प्रातिपदिक; ऋत + आवरी/वरी)
सखाa companion, friend
सखा:
कर्तृ/विषय (भू-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
अभूत्became, was
अभूत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
अश्विनोःof the Aśvins (the twin gods)
अश्विनोः:
सम्बन्ध (सख्यस्य—‘of the Aśvins’)
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
उषाःUṣas, Dawn
उषाः:
कर्तृ/विषय (अभूत्—‘Uṣas became…’)
TypeNoun (deity)
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
