Rig Veda 4.37.3 — Mandala 4, Sukta 37, Mantra 3

Sukta 4.37

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)

Devata: Rbhus (Vāja, Ṛbhukṣaṇa) with Soma as offering-medium

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

त्र्युदायं देवहितं यथा वः स्तोमो वाजा ऋभुक्षणो ददे वः । जुह्वे मनुष्वदुपरासु विक्षु युष्मे सचा बृहद्दिवेषु सोमम् ॥

Transliteration

tryudāyáṃ deváhitaṃ yáthā vaḥ stómo vājā ṛbhukṣaṇo dadé vaḥ | júhve manuṣvád uparā́su vikṣú yuṣmé sacā bṛháddiveṣu sómam ||

Translation

പുരാതന രീതിപോലെ, ദേവന്മാരിൽ സ്ഥാപിതമായ ത്രിവാര ഉയർത്തപ്പെട്ട സ്തോത്രം നിങ്ങള്ക്ക് നല്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു—ഹേ വാജന്മാരേ, ഹേ ഋഭുക്ഷണന്മാരേ. മനുഷ്യവിധിപോലെ ഞാൻ സോമം അർപ്പിക്കുന്നു—കുലങ്ങളുടെ ഉയർന്ന വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ—നിങ്ങളോടൊപ്പം, മഹാദിവത്തിന്റെ വിശാല ദിനങ്ങളിൽ, മഹാസ്വർഗത്തിൽ.

Word by Word

• त्र्युदायम्: the threefold rising/threefold gift (name/epithet)
• त्र्युदायम्: Karma
• Type: Noun
• Root: त्र्युदाय (प्रातिपदिक; त्रि-उदाय) अथवा त्र्युदाय (नाम)

• देवहितम्: god-ordained / placed by the gods
• देवहितम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: देवहित (देव + हित; कृदन्त-विशेषण)

• यथा: as, in such a way that
• यथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• वः: for you / of you (pl.)
• वः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• स्तोमः: a hymn of praise
• स्तोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• वाजाः: prizes, strengths, winnings
• वाजाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• ऋभुक्षणः: O/ the Rbhukṣan (name/epithet of the Ṛbhus)
• ऋभुक्षणः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऋभुक्षण (प्रातिपदिक; ऋभु- + क्षण/क्षणि-)

• ददे: has given / gave
• ददे: —
• Type: Verb
• Root: दा (दाने)

• वः: to you (pl.)
• वः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• जुह्वे: in/with the ladle (jūhū)
• जुह्वे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: जुहू (प्रातिपदिक; ‘लadle/offeringspoon’)

• मनुष्वत्: like Manu; in the manner of men (ritually)
• मनुष्वत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: मनुष्वत् (अव्यय/तद्धित; मनु + -ष्वत्)

• उपरासु: on the lower stones / on the pressing-stones
• उपरासु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: उपरा (प्रातिपदिक)

• विक्षु: among the clans/peoples
• विक्षु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक; ‘clan, settlement’)

• युष्मे: among you / in you (pl.)
• युष्मे: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• सचा: together with, in company with
• सचा: —
• Type: Indeclinable
• Root: सच (अव्यय)

• बृहद्दिवेषु: in the great days (festal times)
• बृहद्दिवेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: बृहद्दिव (बृहत् + दिव; समास-प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (the pressed drink)
• सोमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)