Rig Veda 3.5.11: Mandala 3, Sukta 5, Mantra 11

Sukta 3.5

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.5)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.5.11

Transliteration

iḷā́m agne purudáṃsaṃ saníṃ góḥ śaśvattamáṃ havámānāya sādha | syān naḥ sūnúḥ tánayo vijā́vāgne sā́ te sumatír bhūtv asmé ||

Translation

ഹേ അഗ്നേ, ഹവനം ചെയ്യുന്നവനുവേണ്ടി പുരുദംസം (അനേകം കര്‍മ്മങ്ങളാല്‍ സമൃദ്ധമായ) ഇളാ—ഗോവിന്റെ (കിരണ-ജ്ഞാനത്തിന്റെ) ശാശ്വതലാഭം—സാധിപ്പിക്കണമേ. ഞങ്ങള്‍ക്കു പുത്രനും സന്താനവും ബലവാനായ വംശജനുമുണ്ടാകട്ടെ; ഹേ അഗ്നേ, അതേ നിന്റെ സുമതി ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इळाम्: Iḷā (the goddess of invocation/refreshment), the Iḷā-offering
• इळाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इळा (प्रातिपदिक) / इडा

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• पुरुदंसम्: much-wondrous, of many marvels
• पुरुदंसम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: पुरुदंस (प्रातिपदिक: पुरु- + दंस ‘wonder/skill’)

• सनिम्: winning, acquisition
• सनिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सनि (प्रातिपदिक; ‘gain, winning, acquisition’)

• गोः: of the cow; of cattle
• गोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• शश्वत्तमम्: most continual, most enduring
• शश्वत्तमम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: शश्वत् (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक) + तमप्

• हवमानाय: for the one invoking (you)
• हवमानाय: सम्प्रदान
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: √ह्वे (ह्वा) ‘to call, invoke’ → हवमान (वर्तमान कृदन्त)

• साध: accomplish; make (it) succeed
• साध: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √साध् ‘to accomplish, make succeed’

• स्यात्: may there be
• स्यात्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √अस् ‘to be’

• नः: of us; our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सूनुः: son
• सूनुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूनु (प्रातिपदिक)

• तनयः: offspring, child
• तनयः: कर्तृ (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)

• विजावा: swift/impetuous; of free course
• विजावा: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विजाव (प्रातिपदिक; वि- + जाव ‘speed/impulse’; ‘having free course/strong impetus’)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सा: that (she/it)
• सा: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• सुमतिः: good thought; favor, benevolence
• सुमतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सुमति (प्रातिपदिक; सु- + मति ‘thought, favor’)

• भूत्व्: having become
• भूत्व्: (क्रियाविशेषण) —
• Type: Absolutive
• Root: √भू ‘to be, become’

• अस्मे: for us
• अस्मे: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)