Rig Veda 3.19.5 — Mandala 3, Sukta 19, Mantra 5
Sukta 3.19
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
यत्त्वा होतारमनजन्मियेधे निषादयन्तो यजथाय देवाः । स त्वं नो अग्नेऽवितेह बोध्यधि श्रवांसि धेहि नस्तनूषु ॥
Transliteration
yát tvā hótāram anájann miyédhe niṣā́dayanto yajáthāya devā́ḥ | sá tváṃ no agne avitéhá bodhy ádhi śrávāṃsi dhehi nas tanū́ṣu ||
Translation
യജ്ഞകർമ്മത്തിനായി ദേവന്മാർ യജ്ഞസഭയിൽ നിന്നെ ‘ഹോതൃ’ (ആഹ്വാനക പുരോഹിതൻ) ആയി രൂപപ്പെടുത്തി നിന്റെ സ്ഥാനത്ത് ഇരുത്തിയപ്പോൾ—അഗ്നേ, നീ ഇവിടെ ഞങ്ങളുടെ രക്ഷകനായി ജാഗരൂകനാകുക; ഞങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങളിൽ ശ്രവണശക്തി (ശ്രവാംസി)യും ജയകരമായ യശസ്സും സ്ഥാപിക്കണമേ.
Word by Word
यत्that which / when
यत्:
सम्बन्ध/कर्म (यद्-तद् सम्बन्धे)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
होतारम्the Hotṛ-priest / invoker
होतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक; √हु ‘to sacrifice, offer’)
अनजन्मिI did not beget / I did not produce
अनजन्मि:
कर्तृ (वक्ता)
TypeVerb
Root√जन् (जन्मने) + नञ्-निषेध (अ-)
येधेyou were set/placed (in office) / you took your place
येधे:
कर्तृ (सम्बोधितः/अग्निः)
TypeVerb
Root√यध्/√यन्ध् (वेदिक; ‘to join/attach, set in place’; here as finite form)
निषादयन्तःplacing (you), causing (you) to sit
निषादयन्तः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootनि-√सद् (to sit) → causative √सादय्
यजथायfor the sacrifice / for worship
यजथाय:
सम्प्रदान (प्रयोजनार्थ)
TypeNoun
Rootयजथ (प्रातिपदिक; ‘worship/ritual act’) / √यज्
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सःhe / that one
सः:
कर्तृ (अनुवृत्त-सम्बोधनस्य निर्देशः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / us
नः:
सम्बन्ध (our) / कर्म (us) — सन्दर्भानुसार
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अविताhelper / protector
अविता:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeNoun
Rootअवितृ (प्रातिपदिक; √अव् ‘to protect, help’)
इहhere
इह:
अधिकरण (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
बोधिbe awake / take notice
बोधि:
कर्तृ (सम्बोधितः)
TypeVerb
Root√बुध् (to awaken, notice, know)
अधिupon / over
अधि:
अधिकरण/सम्बन्ध (उपसर्गार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
श्रवांसिglories / renown
श्रवांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक; ‘fame, glory, renown’)
धेहिplace / bestow
धेहि:
कर्तृ (सम्बोधितः)
TypeVerb
Root√धा (to place, put, bestow)
नःto us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तनूषुin (our) bodies / persons
तनूषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक; ‘body, person’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.