Rig Veda 3.13.7: Mandala 3, Sukta 13, Mantra 7

Sukta 3.13

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional ascription for Maṇḍala 3; exact verse-level attribution may follow the sukta’s rishi)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires pada-count verification against śākala recension metrics)

Samhita Patha (Devanagari)

नू नो रास्व सहस्रवत्तोकवत्पुष्टिमद्वसु । द्युमदग्ने सुवीर्यं वर्षिष्ठमनुपक्षितम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.13.7

Transliteration

nū no rāsva sahásravat tokávat puṣṭímad vásu | dyumád agne su-vī́ryaṃ várṣiṣṭham ánupakṣitam ||

Translation

ഹേ അഗ്നേ, ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് സഹസ്രവത് (ആയിരം ശക്തിയുള്ള) ധനം നല്കണമേ—തോകവത് (സന്താനസമൃദ്ധിയുള്ള)യും പുഷ്ടിമത് (പോഷണമുള്ള)യും ആയ വസു. കൂടാതെ ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങൾക്ക് ദ്യുമത് സുവീര്യം (പ്രഭാമയ വീരബലം) നല്കണമേ—ഏറ്റവും സമൃദ്ധമായത്, ക്ഷയിക്കാത്തത്, വർധനയിൽ തടസ്സമില്ലാത്തത്.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नू: now; indeed
• नू: —
• Type: Indeclinable
• Root: नू (निपात) / नूनम्

• नः: to us; for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• रास्व: give (to us)!
• रास्व: —
• Type: Verb
• Root: रा (दाने) / रास् (Vedic)

• सहस्रवत्: thousandfold; having a thousand
• सहस्रवत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सहस्र + वत् (मतुप्-तद्धित)

• तोकवत्: having offspring; with children
• तोकवत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: तोक + वत् (मतुप्-तद्धित)

• पुष्टिमत्: possessing nourishment/prosperity
• पुष्टिमत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पुष्टि + मत् (मतुप्-तद्धित)

• वसु: wealth; good (treasure)
• वसु: Karma
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक) / √वस् (निवासे) से व्युत्पत्तिः

• द्युमत्: bright; radiant
• द्युमत्: Sambodhana
• Type: Adjective
• Root: द्युमत् (द्यु/द्युत् ‘प्रकाश’ + मतुप्) / द्युमन्

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: अग्नि

• सुवीर्यम्: good heroism; excellent manly power
• सुवीर्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सु + वीर्य (प्रातिपदिक)

• वर्षिष्ठम्: most excellent; best
• वर्षिष्ठम्: Karma
• Type: Adjective (Superlative)
• Root: वृद्ध/वृष्? (श्रेष्ठार्थे) + इष्ठ (तमप्-प्रत्यय) → वर्षिष्ठ

• अनुपक्षितम्: unimpaired; not diminished
• अनुपक्षितम्: Karma
• Type: Participle/Adjective
• Root: अनु + √पक्ष्/पक्षय् (क्षये/हानौ) → पक्षित (कृदन्त) ; न-उप-? (Vedic) ‘अनुपक्षित’ = ‘अक्षीण/अपरिह्रासित’