Rig Veda 2.4.9: Mandala 2, Sukta 4, Mantra 9

Sukta 2.4

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वया यथा गृत्समदासो अग्ने गुहा वन्वन्त उपराँ अभि ष्युः । सुवीरासो अभिमातिषाहः स्मत्सूरिभ्यो गृणते तद्वयो धाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.4.9

Transliteration

tváyā yáthā gṛtsamádāso agne gúhā vanvánta úparāṃ abhí ṣyúḥ | suvī́rāso abhimātiṣā́haḥ smát sūríbhyō gṛṇaté tád váyo dhāḥ ||

Translation

നിനക്കാൽ, ഹേ അഗ്നേ, ഗൃത്സമദർ ഗുഹ്യസ്ഥാനങ്ങളിൽ പരിശ്രമിച്ച് മേലത്തെ പരിധികളെ അതിക്രമിച്ച് ഉയർന്നതുപോലെ, ഞങ്ങളും സുവീരരാകട്ടെ, അഭിമാതി-സാഹ (വൈരസമ്മർദ്ദങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവർ) ആകട്ടെ; സ്തുതിക്കുന്ന സൂരിമാർക്കായി ഞങ്ങൾക്ക് ആ വയഃ—ജീവബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധിയും വളർച്ചയും—സ്ഥാപിക്കണമേ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वया: by you / with you
• त्वया: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यथा: as, just as
• यथा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• गृत्समदासः: the Gṛtsamada-s (seers/men of Gṛtsamada)
• गृत्समदासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गृत्समद (प्रातिपदिक; ऋषि-नाम)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• गुहा: in concealment, secretly
• गुहा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: गुहा (अव्यय/निपात; ‘गुह्’ से)

• वन्वन्त: they strive / seek
• वन्वन्त: Kartā
• Type: Verb
• Root: वन्व् (धातु; ‘to strive/seek’)

• उपरान्: the higher ones / those above
• उपरान्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: उपर (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, against
• अभि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• ष्युः: may they be / might they become
• ष्युः: Kartā
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• सुवीरासः: having good heroes, well-manned
• सुवीरासः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-वीर (प्रातिपदिक)

• अभिमातिषाहः: overcoming hostile assaults
• अभिमातिषाहः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अभि-माति-षह (प्रातिपदिक; ‘foe-oppression’ + √सह ‘to overcome’)

• स्मत्: from us
• स्मत्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सूरिभ्यः: to the patrons/chiefs
• सूरिभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सूरि (प्रातिपदिक)

• गृणते: to the one who praises (sings)
• गृणते: Sampradāna
• Type: Verb
• Root: गृ (धातु; ‘to sing/praise’)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वयः: vital strength / vigor
• वयः: Karma
• Type: Noun
• Root: वयस् (प्रातिपदिक)

• धाः: bestow! / place!
• धाः: Karma
• Type: Verb
• Root: धा (धातु; ‘to place, bestow’)