Rig Veda 2.33.15: Mandala 2, Sukta 33, Mantra 15

Sukta 2.33

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Rudra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

एवा बभ्रो वृषभ चेकितान यथा देव न हृणीषे न हंसि । हवनश्रुन्नो रुद्रेह बोधि बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.33.15

Transliteration

evā́ babhro vṛṣabha cekitāna yáthā deva ná hṛṇīṣé ná haṃsi | havana-śrún no rudréha bodhi bṛhád vadema vidáthé su-vīrāḥ ||

Translation

ഹേ ബഭ്രു (താമ്രവർണ്ണ) വൃഷഭ, ചേകിതാൻ (ജാഗ്രതയുള്ള ജ്ഞാനി), ഹേ ദേവ, ഞങ്ങളോടു നീ അങ്ങനെ ഇരിക്കേണമേ—നീ കോപിക്കരുത്, ഞങ്ങളെ പ്രഹരിക്കരുത്. ഹവനശ്രുത് (ആഹ്വാനം കേൾക്കുന്നവനേ) ഹേ രുദ്ര, ഇവിടെ ഞങ്ങള്ക്കായി ബോധി (ജാഗരൂകനാകുക); സുവീരാഃ (വീരശക്തിയിൽ സമൃദ്ധരായി) ഞങ്ങൾ വിദഥ (സഭ)യിൽ ബൃഹത് (വിശാലതത്ത്വം) ഉച്ചരിക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ए॒वा: thus, just so
• ए॒वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय-प्रातिपदिक)

• ब॑भ्रो: O tawny one (Rudra)
• ब॑भ्रो: Kartā (सम्बोधनार्थ/स्तुत्य-विशेषण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: बभ्रु (प्रातिपदिक)

• वृषभ: O bull (mighty one)
• वृषभ: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)

• चेकितान: has become manifest / is renowned / shines forth
• चेकितान: Kriyā
• Type: Verb
• Root: चित् (धातु) → चेकितान (परस्मैपदी, परिपूर्ण/तीव्र-आवृत्त्यर्थे; परिपूर्ण-प्रत्ययान्त रूप)

• यथा॑: as, just as
• यथा॑: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय-प्रातिपदिक)

• देव: O god
• देव: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• हृणीषे: you are not angered / you do not become wrathful (lit. do not feel shame/resentment)
• हृणीषे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: ह्री (धातु) / हृण् (वेदिक-रूप; ‘लज्जा/क्रोध’)

• न: nor
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• हंसि: you strike/kill
• हंसि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)

• हवनश्रुत्: O hearer of the invocation (of the call/oblation)
• हवनश्रुत्: Sambodhana
• Type: Adjective (epithet)
• Root: हवन-श्रुत् (समास; श्रुत् < श्रु ‘to hear’)

• नः: of us, our
• नः: Sampradāna/सम्बन्ध (our)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• रुद्र: O Rudra
• रुद्र: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• बोधि: be aware / take notice / awaken (to us)
• बोधि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु)

• बृहत्: great (things), lofty (speech)
• बृहत्: Karma (वदेम् इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: बृहत् (प्रातिपदिक)

• वदेम: may we speak
• वदेम: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)

• विदथे: in the assembly/ritual gathering
• विदथे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक)

• सुवीराः: having good heroes/strong sons; well-manned
• सुवीराः: Kartā (वदेम् इत्यस्य कर्तृ-विशेषण) / फल-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-वीर (समास; वीर)