Rig Veda 10.94.8: Mandala 10, Sukta 94, Mantra 8

Sukta 10.94

Devata: Adri/Grāvāṇaḥ (Soma-pressing stones) with Soma as implied inner substance

Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 10.94 predominantly Triṣṭubh)

Samhita Patha (Devanagari)

ते अद्रयो दशयन्त्रास आशवस्तेषामाधानं पर्येति हर्यतम् । त ऊ सुतस्य सोम्यस्यान्धसोंऽशोः पीयूषं प्रथमस्य भेजिरे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.94.8

Transliteration

te ádrayo dáśayantrāsa āśávás teṣām ādhānáṃ páry eti haryatám | ta ū sutásya somyásyā́ndhaso ’ṃśóḥ pīyū́ṣaṃ prathamásya bhejire ||

Translation

ആ അദ്രി-കല്ലുകൾ—ദശയന്ത്രം (പത്തിരട്ടി ക്രമീകരണം)കൊണ്ട് സജ്ജരായി, അതിവേഗികളായി—തങ്ങളുടെ ഹരി-സ്വർണ്ണ, ആഗ്രഹ്യമായ ആധാനം ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവർ പിഴിഞ്ഞ സോമത്തിന്റെ സോമ്യ അന്ധസിന്റെ അംശുവിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യ മധുരസാരം—ആനന്ദത്തിന്റെ പീയൂഷം—സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अद्रयः: the pressing-stones
• अद्रयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अद्रि- (प्रातिपदिक)

• दशयन्त्रासः: having ten devices/tenfold-contrived
• दशयन्त्रासः: Kartā
• Type: Adjective (compound)
• Root: दश-यन्त्र- (समास-प्रातिपदिक)

• आशवः: swift
• आशवः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: आशु- (प्रातिपदिक)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आधानम्: the placing/setting (in position)
• आधानम्: Karma
• Type: Noun (action/result)
• Root: आ-धा- (धातु) → आधान- (कृदन्त/भाववाचक-प्रातिपदिक)

• परि: around
• परि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• एति: goes/moves
• एति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• हर्यतम्: golden/bright (honey-colored)
• हर्यतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: हर्यत- (प्रातिपदिक; ‘हरि-वर्ण/हरि-युक्त’)

• त: they
• त: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऊ: indeed/just
• ऊ: —
• Type: Particle
• Root: ऊ (निपात)

• सुतस्य: of the pressed (Soma)
• सुतस्य: Adhikaraṇa
• Type: Noun/Adjective (PPP)
• Root: सु- (धातु ‘to press’) → सुत- (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सोम्यस्य: Soma-like, belonging to Soma
• सोम्यस्य: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: सोम्य- (प्रातिपदिक)

• अन्धसः: of the Soma-juice/pressed draught
• अन्धसः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अन्धस्- (प्रातिपदिक)

• अंशोः: of the Soma-stalk
• अंशोः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अंशु- (प्रातिपदिक)

• पीयूषम्: the sweet sap/nectar
• पीयूषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पीयूष- (प्रातिपदिक)

• प्रथमस्य: of the first
• प्रथमस्य: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: प्रथम- (प्रातिपदिक)

• भेजिरे: they partook/obtained
• भेजिरे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)