Rig Veda 10.85.11: Mandala 10, Sukta 85, Mantra 11

Sukta 10.85

Rishi: Sūryā Sāvitri (traditional, RV 10.85)

Devata: Sūryā; with Vedic speech-powers Ṛk and Sāman as operative agencies

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ऋक्सामाभ्यामभिहितौ गावौ ते सामनावितः । श्रोत्रं ते चक्रे आस्तां दिवि पन्थाश्चराचारः ॥

Transliteration

ṛk-sāmā́bhyām abhíhitau gā́vau te sā́manāv itaḥ | śrótraṃ te cakré āstām diví pánthāś carācāráḥ ||

Translation

ഋക്‌യും സാമനും കൊണ്ടു അഭിഹിതം—സ്ഥാപിതം—ആയ നിന്റെ രണ്ടു ഗാവുകൾ (ജ്ഞാനകിരണങ്ങൾ) രണ്ടു സാമൻ-സ്വരങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്നു. നിന്റെ രണ്ടു ചക്രങ്ങൾ ശ്രവണമാണ്; അതുകൊണ്ട് ദിവിയിൽ ചരിക്കുന്ന പഥങ്ങൾ ഉണ്ട്—ആത്മാരോഹണത്തിനായി വരികയും പോകികയും ചെയ്യുന്ന മാർഗങ്ങൾ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋक्सामाभ्याम्: with (the) Ṛk and Sāman (hymns)
• ऋक्सामाभ्याम्: करण
• Type: Noun
• Root: ऋच् / सामन् (प्रातिपदिक) → ऋक्-, सामन्-

• अभिहितौ: (two) appointed/placed upon
• अभिहितौ: कर्तृ (विशेषणरूपेण) / विधेयविशेषणम्
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: √धा (धा धारणे) → धित (PPP) with उपसर्ग अभि-

• गावौ: the two cows
• गावौ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सामनावितः: O protector of the Sāman (chant)
• सामनावितः: सम्बोधन
• Type: Noun (agent) / epithet
• Root: सामन् (प्रातिपदिक) + √अव् (अव रक्षणे/पालने) → अवितृ ‘protector’

• श्रोत्रम्: the ear / hearing
• श्रोत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: श्रोत्र (प्रातिपदिक)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चक्रे: has made / fashioned
• चक्रे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ (कृ करणे)

• आस्ताम्: let the two stand / may the two remain
• आस्ताम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √आस् (आस् उपवेशने/स्थितौ)

• दिवि: in heaven
• दिवि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: द्यु/दिव् (प्रातिपदिक: दिव् ‘heaven’)

• पन्थाः: the path
• पन्थाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)

• चराचारः: moving, roaming (ever-going)
• चराचारः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective/Noun (compound epithet)
• Root: √चर् (चर गतौ) → चर (present stem) + आ-चर (with prefix) / reduplicative dvandva-like compound