Rig Veda 10.83.2: Mandala 10, Sukta 83, Mantra 2
Sukta 10.83
Rishi: Traditionally per Anukramaṇī for RV 10.83 (attribution varies); hymn is addressed to Manyu
Devata: Manyu
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
मन्युरिन्द्रो मन्युरेवास देवो मन्युर्होता वरुणो जातवेदाः । मन्युं विश ईळते मानुषीर्याः पाहि नो मन्यो तपसा सजोषाः ॥
Transliteration
mányur índro mányur evā́sa devó mányur hótā váruṇo jātávedāḥ | mányuṃ víśa īḷate mā́nuṣīr yā́ḥ pā́hi no manyo tápasā sajóṣāḥ ||
Translation
മന്യുവാണ് ഇന്ദ്രൻ; മന്യുവാണ് സത്യത്തിൽ ദേവൻ. മന്യുവാണ് ഹോതൃ, വരുണൻ, ജാതവേദസ്. മാനുഷജനങ്ങൾ മന്യുവിനെ ആരാധിക്കുന്നു; ഹേ മന്യു, തപസ്സിനോടു സജോഷമായി ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊൾക.
Word by Word
मन्युःwrath; sacred fury (Manyu)
मन्युः:
कर्तृ (समन्वय-कर्ता) / विषय
TypeNoun
Rootमन्यु- (प्रातिपदिक) < √मन् (मन्यते ‘to think/feel’, esp. wrath)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ (समन्वय-कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
मन्युःwrath (Manyu)
मन्युः:
कर्तृ (समन्वय-कर्ता) / विषय
TypeNoun
Rootमन्यु-
एवindeed; just
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
सःhe
सः:
कर्तृ (समन्वय-कर्ता)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवःgod
देवः:
कर्तृ (समन्वय-कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
मन्युःwrath (Manyu)
मन्युः:
कर्तृ (समन्वय-कर्ता) / विषय
TypeNoun
Rootमन्यु-
होताHotṛ-priest; invoker
होता:
कर्तृ (समन्वय-कर्ता)
TypeNoun
Rootहोतृ- (प्रातिपदिक; agent-noun from √हु ‘to sacrifice/invoke’)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ (समन्वय-कर्ता)
TypeNoun
Rootवरुण- (प्रातिपदिक)
जातवेदाःJātavedas (Agni), ‘all-knowing’
जातवेदाः:
कर्तृ (समन्वय-कर्ता)
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस्- (प्रातिपदिक; ‘knower of births’, epithet esp. of Agni)
मन्युम्wrath (Manyu)
मन्युम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमन्यु-
विशःthe clans; the peoples
विशः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविश्- (प्रातिपदिक)
ईळतेpraise; invoke
ईळते:
क्रिया
TypeVerb
Root√ईळ्/ईड् (Vedic) ‘to praise, invoke’
मानुषीःhuman
मानुषीः:
विशेषण (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमानुषी- (प्रातिपदिक)
याःwho; which
याः:
सम्बन्ध (विशः/मानुषीः के प्रति)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पाहिprotect
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा ‘to protect’
नःus; of us
नः:
सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मन्योO Manyu (O Wrath)
मन्यो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootमन्यु- (प्रातिपदिक)
तपसाwith heat; with ardour (tapas)
तपसा:
करण
TypeNoun
Rootतपस्- (प्रातिपदिक)
सजोषाःin accord; allied; together with (us/our side)
सजोषाः:
विशेषण (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसजोषस्- (प्रातिपदिक; ‘in companionship/accord’, from सह + जोष)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.