Rig Veda 10.64.10: Mandala 10, Sukta 64, Mantra 10

Sukta 10.64

Rishi: Uncertain from provided excerpt alone (RV 10.64 has its own Anukramaṇī attribution; requires external index)

Devata: Cosmic Parents (Heaven-Mother figure) and Tvaṣṭṛ; plus Ṛbhus/Ṛbhukṣan, Vāja, Ratha-spati, Bhaga

Chandas: Trishtubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

उत माता बृहद्दिवा शृणोतु नस्त्वष्टा देवेभिर्जनिभिः पिता वचः । ऋभुक्षा वाजो रथस्पतिर्भगो रण्वः शंसः शशमानस्य पातु नः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.64.10

Transliteration

utá mātā́ bṛhad-divā́ śṛṇotu nas tváṣṭā devebhír janíbhiḥ pitā́ vácaḥ | ṛbhukṣā́ vājó ratháspatir bhágo raṇvó śáṁsaḥ śaśamāná sya pātu naḥ ||

Translation

വിശാലമായ ദ്യൗവിന്റെ മാതാവ് ഞങ്ങളെ കേൾക്കട്ടെ; ദേവജന്മരായ ദേവന്മാരോടുകൂടെ പിതാവായ ത്വഷ്ടൃ നമ്മുടെ വചനം സ്വീകരിക്കട്ടെ. ഋഭുക്ഷൻ, വാജ, രഥസ്പതി, രണ്വ (ആനന്ദദായക) ഭഗ—ശ്രമിച്ച് പ്രാവീണ്യത്തിലേക്ക് വളരുന്നവന്റെ ശംസ (സ്തുതി-വചനം) ഞങ്ങൾക്കായി കാക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उत: and; also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• माता: mother
• माता: Kartā
• Type: Noun
• Root: मातृ

• बृहद्दिवा: the great Heaven (Dyaus)
• बृहद्दिवा: Kartā
• Type: Noun (compound)
• Root: बृहत्-दिव्

• शृणोतु: may (she) hear
• शृणोतु: Kriyā
• Type: Verb
• Root: श्रु

• नः: of us / to us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• त्वष्टा: Tvaṣṭṛ (the divine artisan)
• त्वष्टा: Kartā
• Type: Noun
• Root: त्वष्टृ

• देवेभिः: with the gods
• देवेभिः: Sahakāraka (Karaṇa/saṅga)
• Type: Noun
• Root: देव

• जनिभिः: with (his) offspring/kin by birth
• जनिभिः: Sahakāraka (Karaṇa/saṅga)
• Type: Noun
• Root: जनि

• पिता: father
• पिता: Kartā
• Type: Noun
• Root: पितृ

• वचः: speech; utterance
• वचः: Karma
• Type: Noun
• Root: वचस्

• ऋभुक्षा: Ṛbhukṣan (one of the Ṛbhus)
• ऋभुक्षा: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: ऋभुक्षन्

• वाजः: Vāja (one of the Ṛbhus)
• वाजः: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: वाज

• रथस्पतिः: Rathaspati (lord of the chariot)
• रथस्पतिः: Kartā
• Type: Noun (compound)
• Root: रथ-पति

• भगः: Bhaga (dispenser of fortune)
• भगः: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: भग

• रण्वः: delightful; gracious
• रण्वः: Kartā (apposition)
• Type: Adjective
• Root: रण्व

• शंसः: praise; laudation
• शंसः: Kartā
• Type: Noun
• Root: शंस

• शशमानस्य: of (him) who is praising
• शशमानस्य: Ṣaṣṭhī-sambandha
• Type: Participle
• Root: शशमान (perf. ptcp. of √शम्/√शंस in Vedic usage ‘to praise’)

• पातु: may (he) protect
• पातु: Kriyā
• Type: Verb
• Root: पा

• नः: us
• नः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्