Rig Veda 10.50.2: Mandala 10, Sukta 50, Mantra 2

Sukta 10.50

Rishi: As RV 10.50

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

सो चिन्नु सख्या नर्य इनः स्तुतश्चर्कृत्य इन्द्रो मावते नरे । विश्वासु धूर्षु वाजकृत्येषु सत्पते वृत्रे वाप्स्वभि शूर मन्दसे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.50.2

Transliteration

só cit nú sakhyā́ nárya ináḥ stutáś carkṛ́tya índro mā́vate náre | víśvāsu dhūrṣú vā́ja-kṛ́tyeṣu sat-pate vṛ́tre vā́psv àbhí śū́ra mandase ||

Translation

മനുഷ്യന്റെ സുഹൃത്ത്, നര്യ ഇനഃ (മനുഷ്യഹിതകാരിയായ ബലവാൻ), ആ ഇന്ദ്രൻ—സ്തുതിക്കപ്പെടുമ്പോൾ—ദാനശീലനായ മനുഷ്യനുവേണ്ടി ആനന്ദിക്കുന്നു. ഹേ സത്പതേ (സത്യത്തിന്റെ അധിപൻ), എല്ലാ ധൂർഷു (ആക്രമണങ്ങളിൽ), എല്ലാ വാജകൃത്യേഷു (ബല-സമൃദ്ധി സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രവൃത്തികളിൽ), വൃത്ര (ആവരണകാരൻ) എതിരായാലും അല്ലെങ്കിൽ അപ്സു (ജലങ്ങളിൽ) ആയാലും, ഹേ ശൂര, നീ മന്ദസേ—വിജയത്തിനായി സജ്ജനായി ഉല്ലസിക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्: indeed, even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• सख्याः: of (his) friendship / of a friend
• सख्याः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)

• नर्यः: manly, belonging to men
• नर्यः: कर्तृ (विशेषणम्) / सम्बोधन-भावः
• Type: Adjective
• Root: नर्य (प्रातिपदिक; नर-सम्बद्ध)

• इनः: the strong one, mighty
• इनः: कर्तृ (विशेषणम्) / सम्बोधन-भावः
• Type: Noun/Adjective
• Root: इन (प्रातिपदिक)

• स्तुतः: praised
• स्तुतः: कर्तृ (विशेषणम्) / भावे
• Type: Participle
• Root: स्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त, क्त)

• चर्कृत्यः: ever-active, repeatedly doing (deeds)
• चर्कृत्यः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: कृ (धातु) → चर्कृत्य (वैदिक-देशिदेरिवेटिव/कृदन्त; ‘चर्कृ’ = पुनःपुनः कर्तुम्)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मावते: to the generous (patron)
• मावते: सम्प्रदान
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: मावत् (प्रातिपदिक; ‘मावन्’ = उदार/दानशील)

• नरे: to the man (patron)
• नरे: सम्प्रदान (अप्पोजिशन)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• विश्वासु: in all
• विश्वासु: अधिकरण
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• धूर्षु: in the yokes/teams (harnessings)
• धूर्षु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: धूर् (प्रातिपदिक)

• वाजकृत्येषु: in the prize-winning deeds
• वाजकृत्येषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वाजकृत्य (प्रातिपदिक; वाज + कृत्य)

• सत्पते: O lord of the good/true
• सत्पते: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: सत्पति (प्रातिपदिक)

• वृत्रे: in/at Vṛtra (the obstruction)
• वृत्रे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• अप्सु: in the waters
• अप्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, against
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• शूर: O hero
• शूर: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• मन्दसे: you rejoice / are exhilarated
• मन्दसे: कर्तृ (स्वकर्मक/भावप्रवृत्ति)
• Type: Verb
• Root: मन्द् (धातु)