Rig Veda 10.103.7: Mandala 10, Sukta 103, Mantra 7

Sukta 10.103

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अभि गोत्राणि सहसा गाहमानोऽदयो वीरः शतमन्युरिन्द्रः । दुश्च्यवनः पृतनाषाळयुध्योऽस्माकं सेना अवतु प्र युत्सु ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.103.7

Transliteration

abhí gotrā́ṇi sáhasā gā́hamāno ’dayo vī́raḥ śatámanyur índraḥ | duścyavanáḥ pṛtanāṣā́ḷ ayudhyò ’smā́kaṃ sénā avatu prá yútsu ||

Translation

ബലത്തോടെ ഗോത്രങ്ങളുടെ വേലിക്കെട്ടുകളിലേക്കു കയറിച്ചെല്ലുന്ന, കരുണയില്ലാത്ത വീരൻ—നൂറുമന്യു (ക്രോധ-ഊർജ്ജം) ഉള്ള ഇന്ദ്രൻ; നീക്കാൻ ദുഷ്കരം, യുദ്ധവിജയി, അജേയൻ—മുന്നേറ്റ സമരമുട്ടലുകളിൽ നമ്മുടെ സേനകളെ അവൻ രക്ഷിക്കട്ടെ, സഹായിക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अभि: towards, against, upon
• अभि: Adhikaraṇa (दिशा/सम्बन्ध) / उपसर्ग
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• गोत्राणि: clans, enclosures (gotras)
• गोत्राणि: Karma
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)

• सहसा: with force, by might
• सहसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• गाहमानः: entering, plunging into, advancing
• गाहमानः: Kartā (विशेषणरूपेण कर्तरि)
• Type: Verb (participle)
• Root: गाह् (धातु) → गाहमान (शतृ/शानच्-प्रत्यय, आत्मनेपद)

• अदयो: unassailable, not to be harmed (lit. ‘not to be injured’)
• अदयो: Kartā (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अद (न-उपसर्ग + दय/द्यु?); प्रातिपदिक ‘अदय’

• वीरः: the hero, warrior
• वीरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• शतमन्युः: of a hundredfold wrath/ardor
• शतमन्युः: Kartā (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: शत-मन्यु (समास; प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• दुश्च्यवनः: hard to dislodge, not easily shaken
• दुश्च्यवनः: Kartā (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुस् + च्यवन (समास; √च्यु ‘to move, fall, swerve’ → च्यवन)

• पृतनाषाळ्: conqueror in battles, battle-overpowering
• पृतनाषाळ्: Kartā (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पृतना-षाळ् (समास; प्रातिपदिक; षाळ् ‘overpowering/prevailing’)

• अयुध्यः: unfightable, invincible
• अयुध्यः: Kartā (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अयुध्य (प्रातिपदिक; न-उपसर्ग + युध्य ‘to be fought’)

• अस्माकम्: of us, our
• अस्माकम्: Sambandha (सम्बन्ध/स्वामित्व)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सेनाः: armies, hosts
• सेनाः: Kartā (अवतु इत्यस्य कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सेना (प्रातिपदिक)

• अवतु: may (he) protect, let (him) help
• अवतु: Kriyā (मुख्यक्रिया; आशिष्/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: √अव् (रक्षणे) / अव्- (to help, protect)

• प्र: forth, forward; strongly
• प्र: Adhikaraṇa (दिशा/प्रकर्ष) / उपसर्ग
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• युत्सु: in battles, in fights
• युत्सु: Adhikaraṇa
• Type: Noun (locative plural used adverbially)
• Root: युध् → युत्सु (प्रातिपदिक ‘युत्सु’ < ‘युत्सु’ = युद्धेषु)