Rig Veda 10.103.5: Mandala 10, Sukta 103, Mantra 5

Sukta 10.103

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

बलविज्ञायः स्थविरः प्रवीरः सहस्वान्वाजी सहमान उग्रः । अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रमिन्द्र रथमा तिष्ठ गोवित् ॥

Recitation with translationRig Veda 10.103.5

Transliteration

bala-vijñāyáḥ stháviraḥ pravī́raḥ sáhasvān vājī́ sáhamāna ugráḥ | abhivī́ro abhisátvā sahojā́ jáitram indra rátham ā́ tiṣṭha govít ||

Translation

ബലവിജ്ഞാതാവേ, ദൃഢനും സ്ഥിരനും, വീരസമ്പന്നൻ; മഹാബലവാൻ, വാജീ (വിജയശക്തി) ധാരകൻ, സഹിഷ്ണുവും ഉഗ്രനും. വീര്യത്തിൽ പ്രബലൻ, സത്ത്വത്തിൽ പ്രബലൻ, സഹോജാ (ബലത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ)—ഹേ ഇന്ദ്ര, ജയരഥത്തിൽ ആരോഹണം ചെയ്‌ക; ഗോവിത് (കിരണങ്ങൾ/പ്രകാശ-ഗോവുകളുടെ കണ്ടെത്തുന്നവൻ).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• बलविज्ञायः: renowned for strength / strength-famous
• बलविज्ञायः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: बल-विज्ञाय (प्रातिपदिक; बल ‘बल’ + विज्ञाय ‘विशेष-ज्ञात/प्रख्यात’)

• स्थविरः: steadfast, firm, strong
• स्थविरः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्थविर (प्रातिपदिक)

• प्रवीरः: having foremost heroes / very heroic
• प्रवीरः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: प्र-वीर (प्रातिपदिक)

• सहस्वान्: mighty, powerful
• सहस्वान्: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सहस्वन्त् (प्रातिपदिक; सहस् ‘बल’)

• वाजी: swift, prize-winning, vigorous
• वाजी: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक; वाज ‘वेग/बल/अन्न’)

• सहमानः: overpowering, prevailing
• सहमानः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √सह् (धातु) → सहमान (वर्तमान कृदन्त, शतृ/शानच्)

• उग्रः: fierce, formidable
• उग्रः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• अभिवीरः: pre-eminent in heroes / hero-surpassing
• अभिवीरः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अभि-वीर (प्रातिपदिक)

• अभिसत्वा: surpassing in strength / very powerful
• अभिसत्वा: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अभि-सत्वन् (प्रातिपदिक; सत्वन् ‘बल/सत्त्व/वीर्य’)

• सहोजाः: born of might / might-begotten
• सहोजाः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सहस्-जा (प्रातिपदिक; सहस् + √जन्/√जन् ‘जन्म/उत्पत्ति’)

• जैत्रम्: victorious (car) / the winning (chariot)
• जैत्रम्: कर्म (आ-तिष्ठ इत्यस्य)
• Type: Adjective (used substantively) / Noun
• Root: जैत्र (प्रातिपदिक; √जि ‘जय’)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म (आ-तिष्ठ इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• आ: unto, onto (as preverb: ‘mount up’)
• आ: (क्रियाविशेषण/उपसर्गः)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• तिष्ठ: mount! stand! (get onto)
• तिष्ठ: (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु) → तिष्ठ (लोट्)

• गोवित्: winner/finder of cows
• गोवित्: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: गो-वित् (प्रातिपदिक; गो ‘गवः’ + √विद्/विन्द् ‘लभ्/प्राप्’)