Rig Veda 1.81.3: Mandala 1, Sukta 81, Mantra 3

Sukta 1.81

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditionally)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यदुदीरत आजयो धृष्णवे धीयते धना । युक्ष्वा मदच्युता हरी कं हनः कं वसौ दधोऽस्माँ इन्द्र वसौ दधः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.81.3

Transliteration

yad udīrata ājayo dhṛṣṇave dhīyate dhanā | yukṣva mada-cyutā harī kaṃ hanaḥ kaṃ vasau dadho 'smāṃ indra vasau dadhaḥ ||

Translation

യുദ്ധങ്ങൾ ഉയരുമ്പോൾ, ധൃഷ്ണവന് വേണ്ടി ധനം നിശ്ചയിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഹേ മദച്യുത (മദത്തിൽ അചലൻ) ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ രണ്ടു ഹരി (ബയ്കുതിരകൾ) യോജിപ്പിക്ക. നീ ആരെയാണു ഹനിക്കുക? ആരെയാണു വസു (സമ്പത്ത്)യിൽ സ്ഥാപിക്കുക? ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങളെ വസുവിൽ സ്ഥാപിക്ക; ഞങ്ങൾക്ക് വസു ദാനം ചെയ്യുക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: when/that which
• यत्: सम्बन्ध/विशेषण (यद्-तद् सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• उदीरत: they rose up / were set in motion
• उदीरत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: उद्-ईर् (धातु)

• आजयः: battles, contests
• आजयः: कर्तृ (उदीरत इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: आ-जय (प्रātipadika; ‘battle, contest’)

• धृष्णवे: for the bold one
• धृष्णवे: सम्प्रदान
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: धृष्णु (प्रātipadika; ‘bold, daring’)

• धीयते: is set/aimed (is directed)
• धीयते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु; ‘to place, set’; Vedic: ‘to be set/put, be directed’)

• धनाः: prizes, spoils, wealth
• धनाः: कर्तृ (धीयते इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रātipadika)

• युक्ष्व: yoke!
• युक्ष्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: युज् (धातु)

• मदच्युता: the two that pour forth exhilaration
• मदच्युता: कर्म (युक्ष्व इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: मद-च्युत (कृदन्त/समास; ‘intoxication-shedding/causing to flow’)

• हरी: the two bay steeds (of Indra)
• हरी: कर्म (युक्ष्व इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रātipadika)

• कम्: whom? / what?
• कम्: कर्म (हनः इत्यस्य)
• Type: Interrogative pronoun
• Root: क (sarvanāma-prātipadika)

• हनः: do you strike/kill?
• हनः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)

• कम्: whom? / what?
• कम्: कर्म (दधः इत्यस्य)
• Type: Interrogative pronoun
• Root: क (sarvanāma-prātipadika)

• वसौ: in wealth / in a good (possession)
• वसौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रātipadika)

• दधः: do you place/bestow?
• दधः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु; ‘to place, put’)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: कर्म (दधः इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (sarvanāma-prātipadika)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रātipadika)

• वसौ: in wealth
• वसौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रātipadika)

• दधः: place/bestow
• दधः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)