Rig Veda 1.174.2: Mandala 1, Sukta 174, Mantra 2

Sukta 1.174

Rishi: Agastya Māna (traditional; verify per corpus anukramaṇī).

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan).

Samhita Patha (Devanagari)

दनो विश इन्द्र मृध्रवाचः सप्त यत्पुरः शर्म शारदीर्दर्त् । ऋणोरपो अनवद्यार्णा यूने वृत्रं पुरुकुत्साय रन्धीः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.174.2

Transliteration

dáno víśa indra mṛdhrá-vācaḥ saptá yát púraḥ śárma śā́radīr dárta | ṛṇór apó anavadyā́rṇā yū́ne vṛtráṃ puru-kútsāya randhīḥ ||

Translation

ഹേ ഇന്ദ്രാ, വൈരവാക്കുകളുള്ള ജനങ്ങളെ നീ കീഴടക്കി; ഋതുക്കളോളം മറയായി നിലകൊണ്ടിരുന്ന ഏഴ് ദൃഢപുരങ്ങളെ നീ ഭേദിച്ചു. കുറ്റമറ്റ ജലങ്ങളുടെ മഹാപ്രവാഹം നീ തുറന്നു വിട്ടു; യുവനായ പുരുകുത്സനുവേണ്ടി നീ വൃത്രനെ വഴങ്ങുമാറാക്കി.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• दनः: the giver / the generous one (epithet)
• दनः: Kartā
• Type: Noun
• Root: दन (प्रातिपदिक) / दन् (धातु: दान/अवदानार्थ) (अनिश्चित)

• विशः: the clans, the peoples
• विशः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक: विश् ‘जन/कुल/प्रजा’)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मृध्रवाचः: speaking harmfully; hostile-tongued
• मृध्रवाचः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मृध्र- (प्रातिपदिक ‘हानिकर/द्रोही’) + वाच् (प्रातिपदिक ‘वाणी’)

• सप्त: seven
• सप्त: Karma
• Type: Adjective
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)

• यत्: which/that (relative)
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुरः: fortresses, strongholds
• पुरः: Karma
• Type: Noun
• Root: पुर्/पुर (प्रातिपदिक ‘दुर्ग/नगर’)

• शर्म: shelter, protection
• शर्म: Karma
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• शारदीः: autumnal; of the autumn
• शारदीः: Karma
• Type: Adjective
• Root: शारद (प्रातिपदिक ‘शरद्-सम्बन्धी’)

• दर्त्: you split, you burst (them)
• दर्त्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दॄ/दर् (धातु: विदारणे/भेदने) (वैदिक injunctive/लुङ्-लोप)

• ऋणोः: you opened, you set free
• ऋणोः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ऋ (धातु: गत्यर्थ/प्रापणे; वैदिक ‘ऋणोति’ = ‘खोलयति/उद्घाटयति’)

• अपः: the waters
• अपः: Karma
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक ‘जल’)

• अनवद्य: blameless, faultless
• अनवद्य: Karma
• Type: Adjective
• Root: अनवद्य (प्रातिपदिक ‘निर्दोष’)

• आर्णा: the flood, the stream
• आर्णा: Karma
• Type: Noun
• Root: आर्ण (प्रातिपदिक; ‘प्रवाह/तरंग/जलराशि’ अथवा ‘अर्णस्’ से)

• यूने: for the young man
• यूने: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: युवन् (प्रातिपदिक)

• वृत्रम्: Vṛtra (the obstructor)
• वृत्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• पुरुकुत्साय: for Purukutsa
• पुरुकुत्साय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पुरुकुत्स (प्रातिपदिक; नृप/ऋषि-नाम)

• रन्धीः: you subdued, you brought under control
• रन्धीः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रन्ध् (धातु: वशीकरणे/पराजये ‘to subdue, bring under’)