Rig Veda 1.146.2: Mandala 1, Sukta 146, Mantra 2
Sukta 1.146
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
उक्षा महाँ अभि ववक्ष एने अजरस्तस्थावितऊतिॠष्वः । उर्व्याः पदो नि दधाति सानौ रिहन्त्यूधो अरुषासो अस्य ॥
Transliteration
ukṣā́ mahā́ṃ abhí vavakṣe ené 'járas tasthāvi-tá-ūtī ṛ́ṣvaḥ | urvyā́ḥ padó ní dadhāti sā́nau rihánty ū́dho aruṣā́so asya ||
Translation
മഹാവൃഷഭൻ ഇവയാൽ ശക്തിയായി വീർപ്പുമുട്ടുന്നു; അജരനായി, ഉയർന്നുനിന്ന്—പോഷകശക്തികളോടെ. ശിഖരത്തിൽ അവൻ വിശാല പാദം സ്ഥാപിക്കുന്നു; അവന്റെ അരുഷ ശക്തികൾ ഉദരം നക്കുന്നു—പോഷകസാരം ആകർഷിച്ച്.
Word by Word
उक्षाthe bull (male, strong one)
उक्षा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउक्षन् (प्रातिपदिक) < उक्ष् (धातु, ‘सिञ्चति/वर्षति’)
महान्great
महान्:
कर्तृ (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
ववक्षhas borne/carried (has conveyed)
ववक्ष:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (धातु) → ववक्ष (लिट्)
एनेwith these (two)
एने:
करण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अजरःunaging
अजरः:
कर्तृ (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक; नञ्-समासः: अ-जर)
तस्थौstood
तस्थौ:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → तस्थौ (लिट्)
अवितprotector
अवित:
कर्तृ (सम्बन्ध/विशेषणभावः)
TypeNoun
Rootअवितृ (प्रातिपदिक) < अव् (धातु, ‘रक्षति/पालयति’)
ऊतिःhelp, protection
ऊतिः:
कर्तृ (सम्बन्ध/विशेषणभावः)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक) < अव्/ऊ (रक्षणार्थक-धात्वर्थ)
ऋष्वःlofty, exalted
ऋष्वः:
कर्तृ (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootऋष्व (प्रातिपदिक)
उर्व्याःof the broad earth
उर्व्याः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootउर्वी (प्रातिपदिक)
पदःof the footprint/track (place)
पदः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
निdown, into position
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
दधातिsets, places
दधाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
सानौon the summit/ridge
सानौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसानु (प्रातिपदिक)
रिहन्तिthey lick
रिहन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootरिह् (धातु, ‘लेढि’) → रिहन्ति
ऊधःudder
ऊधः:
कर्म
TypeNoun
Rootऊधस् (प्रातिपदिक)
अरुषासःthe ruddy ones (reddish cows)
अरुषासः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootअरुष (प्रातिपदिक)
अस्यof him/its
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
