Rig Veda 1.142.11: Mandala 1, Sukta 142, Mantra 11
Sukta 1.142
Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional)
Devata: Vanaspati (sacrificial wood/post) and Agni as transformer
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अवसृजन्नुप त्मना देवान्यक्षि वनस्पते । अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरः ॥
Transliteration
ava-sṛjánn úpa tmanā́ devā́n yakṣi vanáspate | agnír havyā́ suṣū́dati devó devéṣu médhiraḥ ||
Translation
ഹേ വനസ്പതേ, നിന്റെ സ്വസ്വഭാവത്താൽ തന്നെ വിടുതൽ നൽകി മുന്നോട്ടയച്ച് ദേവന്മാർക്ക് അർപ്പിക്ക; കാരണം അഗ്നി—ദേവന്മാരിൽ മെധാവിയായ ദേവൻ—ഹവ്യങ്ങളെ നന്നായി ഒരുക്കി, അവയെ പാകമാക്കി ഉയർന്ന ശക്തികൾക്ക് യോജ്യമായ ദ്രവ്യമാക്കുന്നു.
Word by Word
अवसृजन्he released/let go
अवसृजन्:
Kartā
TypeVerb
Rootअव-√सृज् (सृजति)
उपtowards, near
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप
त्मनाby himself; with his own self
त्मना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootत्मन् (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यक्षिworship!; sacrifice to!
यक्षि:
(predicate to vocative addressee)
TypeVerb
Root√यज् (यजति)
वनस्पतेO Lord of the wood (Vanaspati)
वनस्पते:
Sambodhana
TypeNoun
Rootवनस्पति (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
हव्याoblations
हव्या:
Karma
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
सुषूदतिdrives on; impels; sets in motion
सुषूदति:
(with अग्निः as kartā)
TypeVerb
Rootसु-√सू/√सूद् (Vedic: ‘to impel/urge on, set in motion’)
देवःthe god
देवः:
Apposition (to अग्निः)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
मेधिरःwise; intelligent; skillful
मेधिरः:
Viśeṣaṇa (of अग्निः/देवः)
TypeAdjective
Rootमेधिर (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
