Rig Veda 1.127.1: Mandala 1, Sukta 127, Mantra 1

Sukta 1.127

Rishi: Parucchēpa or related Agni hymn seer-tradition (traditional attribution for RV 1.127 varies across indices)

Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्निं होतारं मन्ये दास्वन्तं वसुं सूनुं सहसो जातवेदसं विप्रं न जातवेदसम् । य ऊर्ध्वया स्वध्वरो देवो देवाच्या कृपा । घृतस्य विभ्राष्टिमनु वष्टि शोचिषाजुह्वानस्य सर्पिषः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.127.1

Transliteration

agníṃ hótāraṃ manye dā́svantaṃ vásuṃ sūnúṃ sáhasaḥ jāta-védasaṃ vípraṃ ná jāta-védasam | yá ūrdhváyā svadhvaró devó devā́cyā kṛ́pā | ghṛtásya ví-bhrāṣṭim ánu vaṣṭi śóciṣā́juhvānasya sarpíṣaḥ ||

Translation

അഗ്നിയെ ഞാൻ ഹോതാവായി കരുതുന്നു—ദാനശീലൻ, വസുരൂപൻ, സഹസിന്റെ പുത്രൻ, ജാതവേദസ്, വിപ്രൻ—അതെ, ജാതവേദസ്. സ്വധ്വരമായി തന്റെ തന്നെ ശരിയായ പഥത്തിൽ മേലോട്ടുയരുന്ന യജ്ഞമുള്ള ആ ദേവൻ, ദേവന്മാരുടെ ദൈവിക കൃപാ (കൃപാ)യോടെ; ഘൃതത്തിന്റെ ദീപ്തമായ തിളക്കത്തെ അനുഗമിച്ച്, ശോചിഷാ—ജ്വാലയാൽ—ആഹുതി അർപ്പിക്കുന്നവന്റെ സർപിസ് (നെയ്യ്) അവൻ വരിക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्निम्: Agni (as object of praise/consideration)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• होतारम्: the Hotṛ-priest, invoker
• होतारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: होतृ- (प्रातिपदिक; √हु ‘to sacrifice, offer’)

• मन्ये: I think / deem
• मन्ये: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मन् (मन्यते) ‘to think, deem’

• दास्वन्तम्: giving, bountiful
• दास्वन्तम्: विशेषण (अग्निम्) / कर्म
• Type: Adjective (participle)
• Root: दास्वांस्- (कृदन्त; √दा ‘to give’)

• वसुम्: good/wealthy; a benefactor
• वसुम्: विशेषण (अग्निम्) / कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: वसु- (प्रातिपदिक)

• सूनुम्: son
• सूनुम्: कर्म (अग्निम् के विशेषणरूपेण)
• Type: Noun
• Root: सूनु- (प्रातिपदिक)

• सहसः: of might/strength
• सहसः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सहस्- (प्रातिपदिक)

• जातवेदसम्: Jātavedas (Agni), knower of all births
• जातवेदसम्: कर्म (अग्निम् के विशेषणरूपेण)
• Type: Noun (epithet)
• Root: जातवेदस्- (प्रातिपदिक; ‘knower of births’)

• विप्रम्: inspired sage; wise
• विप्रम्: कर्म (अग्निम् के विशेषणरूपेण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: विप्र- (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: (सम्बन्ध/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-अव्यय)

• जातवेदसम्: Jātavedas (as a comparison)
• जातवेदसम्: उपमेय/उपमान-सम्बन्ध (न इति)
• Type: Noun (epithet)
• Root: जातवेदस्- (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऊर्ध्वया: with the upward (flame/way)
• ऊर्ध्वया: करण (मार्ग/रीति)
• Type: Adjective
• Root: ऊर्ध्व- (प्रातिपदिक)

• स्वध्वरः: of good ritual; well-sacrificing
• स्वध्वरः: कर्तृ (यः ...)
• Type: Adjective
• Root: सु-ध्वर- (प्रातिपदिक; ‘good rite/sacrifice’)

• देवः: the god
• देवः: कर्तृ (स्वध्वरः देवः)
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• देवाच्या: godward; belonging to the gods
• देवाच्या: विशेषण (देवः)
• Type: Adjective
• Root: देव- (प्रातिपदिक) + अच्/अञ्च् (कृदन्त/विशेषण ‘tending to, belonging to’)

• कृपा: with favor/compassion; gracious
• कृपा: (सम्बन्ध/विशेषणभावः; ‘कृपा’ = रूप/स्वभाव)
• Type: Noun
• Root: कृपा- (प्रातिपदिक)

• घृतस्य: of ghee
• घृतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: घृत- (प्रातिपदिक)

• विभ्राष्टिम्: a flashing blaze/beam
• विभ्राष्टिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: विभ्राष्टि- (प्रातिपदिक; ‘shining beam/flame’)

• अनु: along, after
• अनु: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• वष्टि: he desires / seeks
• वष्टि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वश्/√वष्ट् (वष्टि) ‘to desire, seek, wish’

• शोचिषा: with flame, with radiance
• शोचिषा: करण
• Type: Noun
• Root: शोचिस्- (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• जुह्वानस्य: of the offering one; of him who pours oblations
• जुह्वानस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (participle)
• Root: जुह्वान- (कृदन्त; √हु ‘to offer’)

• सर्पिषः: of melted butter (ghee)
• सर्पिषः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सर्पिस्- (प्रातिपदिक)