Adhyaya 46

Verse 1

षट्चत्वारिंशोऽध्यायः । सुकलोवाच । श्वसंतीं शूकरीं दृष्ट्वा पतितां पुत्रवत्सलाम् । सुदेवावकृपयाविष्टा गत्वा तां दुःखितां प्रति

നാൽപ്പത്താറാം അധ്യായം. സുകലൻ പറഞ്ഞു—കുഞ്ഞുങ്ങളോടു വാത്സല്യമുള്ള ശ്വസന്തീ എന്ന പെൺപന്നി വീണുകിടക്കുന്നതു കണ്ടു, സുദേവാ കരുണയിൽ മുങ്ങി ആ ദുഃഖിതയിലേക്കു ചെന്നു.

Verse 2

अभिषिच्य मुखं तस्याः शीतलेनोदकेन च । पुनः सर्वांगमेवापि दुःखितां रणशालिनीम्

അവൻ ശീതളജലത്തോടെ അവളുടെ മുഖം അഭിഷേകം ചെയ്തു; പിന്നെയും വേദനയിൽ പീഡിതയായ ആ യുദ്ധനിപുണയായ സ്ത്രീയുടെ സർവ്വാംഗത്തിലും ജലം തളിച്ചു।

Verse 3

पुण्येन शीततोयेन सा उवाचाभिषिंचतीम् । उवाच मानुषीं वाचं सुस्वरं नृपतिप्रियाम्

പുണ്യമായ ശീതളജലത്തോടെ അഭിഷേകം ചെയ്യുമ്പോൾ അവൾ പറഞ്ഞു—മനുഷ്യവാക്കുകളായി, മധുരസ്വരത്തിൽ, രാജാവിന് പ്രിയമായി।

Verse 4

सुखं भवतु ते देवि अभिषिक्ता त्वया यदि । संपर्काद्दर्शनात्तेद्य गतो मे पापसंचयः

ദേവീ, നിനക്കു സുഖം വരട്ടെ. നീ എന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്ത് ശുദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഇന്ന് നിന്റെ സ്പർശവും ദർശനവും കൊണ്ട് എന്റെ സഞ്ചിതപാപസമൂഹം നീങ്ങി।

Verse 5

तदाकर्ण्य महद्वाक्यमद्भुताकारसंयुतम् । चित्रमेतन्मया दृष्टं कृतं तेऽनामयं वचः

അദ്ഭുതാർത്ഥസമ്പന്നമായ ആ മഹാവാക്യം കേട്ട് അവൻ പറഞ്ഞു—“ഇത് അത്ഭുതം; ഞാൻ ഇതു കണ്ടിരിക്കുന്നു. നിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി ഹാനിയില്ലാത്ത മംഗളവാക്കുകൾ ഞാൻ പറഞ്ഞു।”

Verse 6

पशुजातिमतीचेयं सौष्ठवं भाषते स्फुटम् । स्वरव्यंजनसंपन्नं संस्कृतमुत्तमं मम

ഇത് മൃഗജാതിയിലായിട്ടും വ്യക്തമായി, ശുദ്ധമായി സംസാരിക്കുന്നു; സ്വര-വ്യഞ്ജനസമ്പന്നമായ എന്റെ ഉത്തമ സംസ്കൃതം ഉച്ചരിക്കുന്നു।

Verse 7

हर्षेण विस्मयेनापि कृत्वा साहसमुत्तमम् । तत्रस्था सा महाभागा तं पतिं वाक्यमब्रवीत्

ഹർഷവും വിസ്മയവും നിറഞ്ഞ്, അത്യുത്തമമായ സാഹസകൃത്യം ചെയ്തു, അവിടെ നിന്ന മഹാഭാഗ്യവതി തന്റെ ഭർത്താവിനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു।

Verse 8

पश्य राजन्नपूर्वेयं संस्कृतं भाषते महत् । पशुयोनिगता चेयं यथा वै मानुषो वदेत्

ഹേ രാജാവേ, നോക്കുക—ഇത് അപൂർവം; മൃഗയോനിയിൽ ജനിച്ചിട്ടും അവൾ ശുദ്ധ സംസ്കൃതം വ്യക്തമായി സംസാരിക്കുന്നു, മനുഷ്യൻ പറയുന്നതുപോലെ।

Verse 9

तदाकर्ण्य ततो राजा सर्वज्ञानवतां वरः । अद्भुतमद्भुताकारं यन्न दृष्टं श्रुतं मया

അത് കേട്ട്, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവ് പറഞ്ഞു—“ഇത് അത്ഭുതം തന്നേ, ആശ്ചര്യരൂപം; ഇങ്ങനെ ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല, കേട്ടിട്ടില്ലയും।”

Verse 10

तामुवाच ततो राजा सुदेवां सुप्रियां तदा । पृच्छ चैनां शुभां कांते का चेयं तु भविष्यति

അപ്പോൾ രാജാവ് തന്റെ പ്രിയ സുദേവയോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ ശുഭകാന്തേ, ഈ പുണ്യവതിയോട് ചോദിക്കൂ—ഇവൾ ആരാണ്, ഇനി അവൾക്ക് എന്താകും?”

Verse 11

श्रुत्वा तु नृपतेर्वाक्यं सा पप्रच्छ च सूकरीम् । का भविष्यसि त्वं भद्रे चित्रं ते दृश्यते बहु

രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൾ ആ സൂകരിയോട് ചോദിച്ചു—“ഹേ ഭദ്രേ, നീ ഇനി എന്താകും? നിനക്കിൽ പല വിചിത്ര ലക്ഷണങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു।”

Verse 12

पशुयोनिगता त्वं वै भाषसे मानुषं वचः । सौष्ठवं ज्ञानसंपन्नं वद मे पूर्वचेष्टितम्

പശുയോനിയിൽ ജനിച്ചിട്ടും നീ മനുഷ്യവാക്ക് സംസാരിക്കുന്നു—സുസംസ്കൃതവും ജ്ഞാനസമ്പന്നവും. നിന്റെ മുൻകൃത്യങ്ങളും മുൻചേഷ്ടിതവും എനിക്കു പറയുക.

Verse 13

भर्तुश्चापि महाराज भटस्यास्य महात्मनः । कोयं धर्मो महावीर्यो गतः स्वर्गं पराक्रमैः

മഹാരാജാ, ഈ മഹാത്മാവായ വീരന്റെ ഭർത്താവിനെക്കുറിച്ചും പറയുക—ഏത് ധർമ്മം കൊണ്ടാണ് ആ മഹാവീരൻ തന്റെ പരാക്രമത്താൽ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചത്?

Verse 14

आत्मनश्च स्वभर्तुश्च सर्वं पूर्वानुगं वद । एवमुक्त्वा महाभागा विरराम नृपप्रिया

നിന്റെ കാര്യവും നിന്റെ ഭർത്താവിന്റെ കാര്യവും—മുമ്പ് സംഭവിച്ചതെല്ലാം പൂർണ്ണമായി പറയുക. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജപ്രിയയായ ആ മഹാഭാഗ്യവതി മൗനമായി.

Verse 15

शूकर्युवाच । यदि पृच्छसि मां भद्रे ममास्य च महात्मनः । तत्सर्वं ते प्रवक्ष्यामि चरितं पूर्वचेष्टितम्

ശൂകരി പറഞ്ഞു—ഹേ ഭദ്രേ, എന്നെയും ഈ മഹാത്മാവിനെയും കുറിച്ച് നീ ചോദിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഞാൻ എല്ലാം നിന്നോട് പറയും—അവന്റെ ചരിതവും മുൻകൃത്യങ്ങളും.

Verse 16

अयमेष महाप्राज्ञो गंधर्वो गीतपंडितः । रंगविद्याधरो नाम सर्वशास्त्रार्थकोविदः

ഇവനാണ് മഹാപ്രാജ്ഞനായ ഗന്ധർവ്വൻ, ഗീതവിദ്യയിൽ പണ്ഡിതൻ. ‘രംഗവിദ്യാധരൻ’ എന്നതാണ് പേര്; സർവ്വശാസ്ത്രാർത്ഥങ്ങളിലും കോവിദൻ.

Verse 17

मेरुं गिरिवरश्रेष्ठं चारुकंदरनिर्झरम् । तमाश्रित्य महातेजाः पुलस्त्यो मुनिसत्तमः

സുന്ദര ഗുഹകളും ജലധാരകളും അലങ്കരിക്കുന്ന പർവ്വതശ്രേഷ്ഠനായ മേരുവിനെ ആശ്രയിച്ച്, മഹാതേജസ്സുള്ള മുനിശ്രേഷ്ഠൻ പുലസ്ത്യൻ അവിടെ വസിച്ചു।

Verse 18

तपश्चचार तेजस्वी निर्व्यलीकेन चेतसा । विद्याधरस्तत्र गतः स्वेच्छया स महाप्रभो

ഹേ മഹാപ്രഭോ! ആ തേജസ്വി കപടരഹിതമായ മനസ്സോടെ തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചു; പിന്നെ ഒരു വിദ്യാധരൻ സ്വേച്ഛയാൽ അവിടെ എത്തി।

Verse 19

तमाश्रित्य गिरिश्रेष्ठं गीतमभ्यसते तदा । स्वरतालसमोपेतं सुस्वरं चारुहासिनि

ഹേ ചാരുഹാസിനി! അപ്പോൾ ആ പർവ്വതശ്രേഷ്ഠനെ ആശ്രയിച്ച് അവൾ ഗാനം അഭ്യസിച്ചു—സ്വരതാളസമന്വയത്തോടെ, മധുരസ്വരത്തോടെ।

Verse 20

गीतं श्रुत्वा मुनिस्तस्य ध्यानाच्चलितमानसः । गायंतं तमुवाचेदं गीतविद्याधरं प्रति

അവന്റെ ഗാനം കേട്ട് മുനിയുടെ മനസ് ധ്യാനത്തിൽ നിന്ന് ചലിച്ചു; പാടിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഗീതവിദ്യയിൽ നിപുണനായ ആ വിദ്യാധരനോട് അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।

Verse 21

भवद्गीतेन दिव्येन देवा मुह्यंति नान्यथा । सुस्वरेण सुपुण्येन तालमानेन पंडित

ഹേ പണ്ഡിതാ! നിന്റെ ദിവ്യഗാനത്താൽ ദേവന്മാരും മോഹിതരാകുന്നു—മറ്റെങ്ങനെല്ല. നീ മധുരസ്വരത്തോടെ, മഹാപുണ്യത്തോടെ, പൂർണ്ണ താളമാനത്തോടെ പാടുന്നു।

Verse 22

लययुक्तेन भावेन मूर्च्छना सहितेन च । मे मनश्चलितं ध्यानाद्गीतेनानेन सुव्रत

ലയഭരിതമായ ഭാവത്തോടും മൂർച്ചനാസഹിതമായും ഉള്ള ഈ ഗാനം എന്റെ മനസ്സിനെ ധ്യാനത്തിൽ നിന്ന് ചലിപ്പിച്ചു, ഹേ സുവ്രത।

Verse 23

इदं स्थानं परित्यज्य अन्यस्थानं व्रजस्व तत् । गीतविद्याधर उवाच । आत्मज्ञानसमं गीतमन्यस्थानं व्रजामि किम्

“ഈ സ്ഥലം വിട്ട് മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് പോകുക.” എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഗീത-വിദ്യാധരൻ പറഞ്ഞു—“ഈ ഗാനം ആത്മജ്ഞാനത്തോടു തുല്യം; പിന്നെ ഞാൻ മറ്റെവിടേക്ക് പോകണം?”

Verse 24

दुःखं ददे न कस्यापि सुखदो नृषु सर्वदा । गीतेनानेन दिव्येन सर्वास्तुष्यंति देवताः

ആർക്കും ദുഃഖം നല്കരുത്; മനുഷ്യരിൽ എപ്പോഴും സുഖദാതാവായിരിക്കണം. ഈ ദിവ്യഗാനത്താൽ എല്ലാ ദേവതകളും തൃപ്തരാകുന്നു.

Verse 25

शंभुश्चापि समानीतो गीतध्वनिरतो द्विज । गीतं सर्वरसं प्रोक्तं गीतमानंददायकम्

ഹേ ദ്വിജ, ഗീതധ്വനിയിൽ ലീനനായ ശംഭുവിനെയും വിളിച്ചു വരുത്തി. ഗാനം സർവരസസ്വരൂപമെന്നു പ്രസിദ്ധം; സംഗീതം ആനന്ദദായകം.

Verse 26

शृंगाराद्यारसाः सर्वे गीतेनापि प्रतिष्ठिताः । शोभामायांति गीतेन वेदाश्चत्वार उत्तमाः

ശൃംഗാരാദി എല്ലാ രസങ്ങളും ഗാനത്തിലൂടെയേ സ്ഥാപിതമാകുന്നു. ഗാനത്താൽ നാലു ഉത്തമ വേദങ്ങളും ശോഭ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 27

गीतेन देवताः सर्वास्तोषमायांति नान्यथा । तदेवं निन्दसे गीतं मामेवं परिचालयेः

പവിത്രഗാനത്തിലൂടെയേ എല്ലാ ദേവതകളും പ്രസന്നരാകൂ; മറ്റെന്തുവഴിയുമില്ല. എങ്കിലും നീ ഗീതത്തെ നിന്ദിക്കുന്നു; എന്നെ ഇങ്ങനെ പെരുമാറരുത്.

Verse 28

अन्यायोऽयं महाभाग तवैव इह दृश्यते । पुलस्त्य उवाच । सत्यमुक्तं त्वयाद्यैव गीतार्थं बहुपुण्यदम्

“ഇത് അന്യായമാണ്, മഹാഭാഗ; ഇവിടെ അത് നിനക്കേ മാത്രം സംബന്ധിച്ചതായി കാണുന്നു.” പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—“നീ ഇപ്പോൾ പറഞ്ഞത് സത്യം; ഗീതത്തിന്റെ ഈ അർത്ഥം മഹാപുണ്യപ്രദമാണ്.”

Verse 29

शृणु त्वं मामकं वाक्यं मानं त्यज महामते । नाहं गीतं प्रकुत्सामि गीतं वंदामि नान्यथा

എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക, മഹാമതേ; അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിക്കുക. ഞാൻ ഗീതത്തെ നിന്ദിക്കുന്നില്ല; ഗീതത്തെയേ വന്ദിക്കുന്നു, മറ്റെങ്ങനെല്ല.

Verse 30

विद्याश्चतुर्दशैवैता एकीभावेन भावदाः । प्राणिनां सिद्धिमायांति मनसा निश्चलेन च

ഈ പതിനാലു വിദ്യകൾ ഏകതാഭാവത്തിൽ ഒന്നായാൽ സത്യാനുഭവം നൽകുന്നു; സ്ഥിരവും അചഞ്ചലവുമായ മനസ്സോടെ ജീവികൾ സിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 31

तपश्च तद्वन्मंत्राश्च सुसिद्ध्यंत्येकचिंतया । हृषीकाणां महावर्गश्चपलो मम संमतः

തപസ്സും അതുപോലെ മന്ത്രങ്ങളും—ഏകാഗ്രചിന്തയാൽ സുസിദ്ധമാകുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ മഹാസമൂഹം, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ചഞ്ചലവും അസ്ഥിരവും ആണ്.

Verse 32

विषयेष्वेव सर्वेषु नयत्यात्मानमुच्चकैः । चालयित्वा मनस्तस्माद्ध्यानादेव न संशयः

മനം എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലേക്കും ആത്മാവിനെ ശക്തിയായി വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു. അതിനാൽ മനസ്സിനെ സ്ഥിരമാക്കി ധ്യാനത്തിലേ മാത്രം ഏർപ്പെടണം—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 33

यत्र शब्दं न रूपं च युवती नैव तिष्ठति । मुनयस्तत्र गच्छंति तपःसिद्ध्यर्थमेव हि

എവിടെ വ്യാകുലപ്പെടുത്തുന്ന ശബ്ദമില്ല, മോഹിപ്പിക്കുന്ന രൂപമില്ല, യുവതിയും താമസിക്കുന്നില്ല—അവിടേക്ക് മുനിമാർ തപസ്സിന്റെ സിദ്ധിക്കായി മാത്രമേ പോകൂ.

Verse 34

अयं गीतः पवित्रस्ते बहुसौख्यप्रदायकः । न पश्येम वयं वीर तिष्ठामो वनसंस्थिताः

നിന്റെ ഈ ഗാനം പവിത്രവും മഹാസുഖം നൽകുന്നതുമാണ്. എന്നാൽ ഹേ വീരാ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ കാണുന്നില്ല; കാരണം ഞങ്ങൾ വനത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 35

अन्यत्स्थानं प्रयाहि त्वं नोवा वयं व्रजामहे । गीतविधाधर उवाच । इंद्रियाणां बलं वर्गं जितं येन महात्मना

“നീ മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് പോകുക; അല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങൾ പോകും.” ഗീതവിധാധരൻ പറഞ്ഞു—“ആ മഹാത്മാവ് ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ശക്തിയുള്ള സംഘത്തെ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു.”

Verse 36

स जयी कथ्यते योगी स च वीरः ससाधकः । शब्दं श्रुत्वाथ वा दृष्ट्वा रूपमेवं महामते

ആ യോഗിയെയാണ് ജയി എന്നു പറയുന്നത്; അവൻ തന്നെയാണ് വീരൻ, അവൻ തന്നെയാണ് സത്യസാധകൻ. ഹേ മഹാമതേ, ശബ്ദം കേട്ടാലും രൂപം കണ്ടാലും അവൻ ഇങ്ങനെ തന്നെ സ്ഥിരനായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 37

चलते नैव यो ध्यानात्स धीरस्तपसाधकः । भवांस्तु तेजसा हीन इंद्रियैर्विजितो यतः

ധ്യാനത്തിൽ നിന്ന് കുലുങ്ങാത്തവൻ ധീരനും തപസ്സിന്റെ സിദ്ധിസാധകനുമാകുന്നു. എന്നാൽ നീ അന്തർതേജസ്സിൽ ഹീനനായതിനാൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 38

स्वर्गेपि नास्ति सामर्थ्यं मम गीतस्य धर्षणे । वर्जयंति वनं सर्वे हीनवीर्या न संशयः

സ്വർഗ്ഗത്തിലും എന്റെ ഗാനത്തിന്റെ പ്രഭാവം ചെറുക്കാൻ ശക്തിയില്ല. വീര്യമില്ലാത്തവർ എല്ലാവരും വനത്തെ ഒഴിവാക്കുന്നു—സംശയമില്ല.

Verse 39

अयं साधारणो विप्र वनदेशो न संशयः । देवानां सर्वजीवानां यथा मम तथा तव

ഹേ വിപ്രാ, ഈ വനപ്രദേശം എല്ലാവർക്കും പൊതുവാണ്—സംശയമില്ല. ദേവന്മാർക്കും സർവ്വജീവികൾക്കും ഇത് എത്ര എന്റെതോ അത്ര തന്നെ നിന്റേതും.

Verse 40

कथं गच्छाम्यहं त्यक्त्वा वनमेवमनुत्तमम् । यूयं गच्छंतु तिष्ठंतु यद्भव्यं तत्तु नान्यथा

ഇത്ര ഉത്തമവും അനുപമവും ആയ വനത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ എങ്ങനെ പോകും? നിങ്ങൾ പോകുകയോ നില്ക്കുകയോ ചെയ്യുക; ഭവിതവ്യം അതേ സംഭവിക്കും—മറ്റെങ്ങനെല്ല.

Verse 41

एवमाभाष्य तं विप्रं गीतविद्याधरस्तदा । समाकर्ण्य ततस्तेन मुनिना तस्य उत्तरम्

ഇങ്ങനെ ആ വിപ്രനോട് സംസാരിച്ച ശേഷം, ഗാനവിദ്യയിൽ നിപുണനായ വിദ്യാധരൻ ആ മുനി നൽകിയ മറുപടി ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു.

Verse 42

चिंतयामास मेधावी किं कृत्वा सुकृतं भवेत् । क्षमां कृत्वा जगामाथ अन्यत्स्थानं द्विजोत्तमः

മെധാവിയായ ബ്രാഹ്മണൻ ചിന്തിച്ചു— “എന്ത് ചെയ്താൽ പുണ്യം ഉദിക്കും?” തുടർന്ന് ക്ഷമ നൽകി ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി।

Verse 43

तपश्चचार धर्मात्मा योगासनगतः सदा । कामं क्रोधं परित्यज्य मोहं लोभं तथैव च

ധർമ്മാത്മാവ് സദാ യോഗാസനത്തിൽ സ്ഥിരനായി തപസ്സു ചെയ്തു; കാമവും ക്രോധവും, അതുപോലെ മോഹവും ലോഭവും ഉപേക്ഷിച്ചു।

Verse 44

सर्वेन्द्रियाणि संयम्य मनसा सममेव च । एवं स्थितस्तदा योगी पुलस्त्यो मुनिसत्तमः

എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രിച്ച് മനസ്സിനെ പൂർണ്ണ സമത്വത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തി, അപ്പോൾ യോഗി പുലസ്ത്യൻ—മുനിശ്രേഷ്ഠൻ—ആ നിലയിൽ തന്നെ നിലകൊണ്ടു।

Verse 45

सुकलोवाच । गते तस्मिन्महाभागे पुलस्त्ये मुनिपुंगवे । कालादिष्टेन तेनापि गीतविद्याधरेण च

സുകല പറഞ്ഞു— ആ മഹാഭാഗ്യനായ പുലസ്ത്യൻ, മുനിപുംഗവൻ, പുറപ്പെട്ട ശേഷം, ഗാനവിദ്യയിൽ നിപുണനായ ആ വിദ്യാധരനും കാലത്തിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം യാത്രയായി।

Verse 46

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । षट्चत्वारिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ പദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ വേനോപാഖ്യാനവും സുകലാ ചരിതവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നാൽപ്പത്താറാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 47

ज्ञात्वा पद्मात्मजसुतमेकांतवनशालिनम् । गतो वराहरूपेण तस्याश्रममनुत्तमम्

പദ്മജനുടെ പുത്രന്റെ പുത്രനെ, ഏകാന്തവനവാസിയായവനെ അറിഞ്ഞ്, അവൻ വരാഹരൂപം ധരിച്ചു അവന്റെ അത്യുത്തമ ആശ്രമത്തിലേക്കു പോയി।

Verse 48

आसनस्थं महात्मानं तेजोज्वालासमाविलम् । दृष्ट्वा चकार वै क्षोभं तस्य विप्रस्य भामिनि

ഹേ ഭാമിനി, ആസനസ്ഥനായ മഹാത്മാ ബ്രാഹ്മണനെ, തേജോജ്വാലകളാൽ ആവൃതനായവനെ കണ്ടപ്പോൾ അവൾ തീർച്ചയായും കലങ്ങിപ്പോയി।

Verse 49

धर्षयेन्नियतं विप्रं तुंडाग्रेण कुचेष्टया । पशुं ज्ञात्वा महाराज क्षमते तस्य दुष्कृतम्

ഹേ മഹാരാജാ, നിയന്ത്രിതനായ ബ്രാഹ്മണനെ ചുണ്ടിന്റെ അഗ്രത്താലും കാമമയമായ ചേഷ്ടയാലും ഉപദ്രവിച്ചാൽ, കുറ്റക്കാരനെ മൃഗമെന്നു അറിഞ്ഞ് അദ്ദേഹം ആ ദുഷ്കൃത്യം ക്ഷമിക്കുന്നു।

Verse 50

मूत्रयेत्पुरतः कृत्वा विष्ठां च कुरुते ततः । नृत्यते क्रीडते तत्र पतति प्रोच्चलेत्पुनः

അവൻ മുന്നിൽ തന്നേ മൂത്രം ഒഴിക്കുന്നു; പിന്നെ മലവും വിസർജിക്കുന്നു. അവിടെ നൃത്തം ചെയ്ത് കളിച്ച് വീഴുന്നു; പിന്നെയും എഴുന്നേറുന്നു।

Verse 51

पशुं ज्ञात्वा परित्यक्तो मुनिना तेन भूपते । एकदा तु तथायाते तेन रूपेण वै पुनः

ഹേ ഭൂപതേ, അവനെ മൃഗമെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആ മുനി അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ ഒരിക്കൽ വീണ്ടും അവൻ അതേവിധം വന്നപ്പോൾ, അതേ രൂപത്തിൽ തന്നേ വീണ്ടും മടങ്ങിവന്നു।

Verse 52

अट्टाट्टहासेन पुनर्हास्यमेवं कृतं तदा । रोदनं च कृतं तत्र गीतं गायति सुस्वरम्

അപ്പോൾ അവൻ അട്ടഹാസത്തോടെ വീണ്ടും ഹാസ്യചേഷ്ടകൾ ചെയ്തു; അവിടെ തന്നേ കരഞ്ഞും, മധുരസ്വരത്തിൽ ഗാനം പാടുകയും ചെയ്തു।

Verse 53

तथा तमागतं विप्रो गीतविद्याधरं नृप । चेष्टितं तस्य वै दृष्ट्वा घोणिरेष भवेन्नहि

ഹേ രാജാവേ, ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഗീതവിദ്യയിൽ വിദ്യാധരസദൃശനായ അവൻ വന്നെത്തുന്നതു കണ്ടു; അവന്റെ ചേഷ്ടകൾ കണ്ടപ്പോൾ “ഇവൻ ഘോണി അല്ല” എന്നു ബോധിച്ചു।

Verse 54

ज्ञात्वा तस्य तु वृत्तांतं मामेवं परिचालयेत् । पशुं ज्ञात्वा मया त्यक्तो दुष्ट एष सुनिर्घृणः

“അവന്റെ പെരുമാറ്റം അറിഞ്ഞ ശേഷം അവൻ എന്നെ ഇങ്ങനെ ഉപദ്രവിക്കരുത്. അവനെ മൃഗസ്വഭാവിയെന്ന് അറിഞ്ഞ് ഞാൻ ഉപേക്ഷിച്ചു—ഇവൻ ദുഷ്ടനും അത്യന്തം നിർദയനും.”

Verse 55

एवं ज्ञात्वा महात्मानं गंधर्वाधममेव हि । चुकोप मुनिशार्दूलस्तं शशाप महामतिः

ഇങ്ങനെ ‘മഹാത്മാവ്’ എന്നു പേരുള്ളവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ അധമഗന്ധർവനാണെന്ന് അറിഞ്ഞ് മുനിശാർദൂലൻ ക്രോധിച്ചു; ആ മഹാമതി അവനെ ശപിച്ചു।

Verse 56

यस्माच्छूकररूपेण मामेवं परिचालयेः । तस्माद्व्रज महापाप पापयोनिं तु शौकरीम्

നീ ശൂകരരൂപം ധരിച്ചു എന്നെ ഇങ്ങനെ ഉപദ്രവിച്ചതിനാൽ, ഹേ മഹാപാപി, പോകുക—പാപയോനിയായ ശൗകരീ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിക്കു।

Verse 57

शप्तस्तेनापि विप्रेण गतो देवं पुरंदरम् । तमुवाच महात्मानं कंपमानो वरानने

ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ ശാപം ഏറ്റവൻ പുരന്ദരദേവൻ (ഇന്ദ്രൻ) അടുക്കൽ ചെന്നു. ഹേ സുന്ദരമുഖിയേ, വിറച്ചുകൊണ്ട് ആ മഹാത്മപ്രഭുവിനോട് അവൻ പറഞ്ഞു।

Verse 58

शृणु वाक्यं सहस्राक्ष तव कार्यं कृतं मया । तप एव हि कुर्वन्सन्दारुणं मुनिपुंगवः

ഹേ സഹസ്രാക്ഷ (ഇന്ദ്രാ), എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക—നിന്റെ കാര്യം ഞാൻ നിർവഹിച്ചു. ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ തീർച്ചയായും അത്യന്തം കഠിനവും ദാരുണവുമായ തപസ്സിലാണ്।

Verse 59

तस्मात्तपःप्रभावात्तु चालितः क्षोभितो मया । शप्तस्तेनास्मि विप्रेण देवरूपं प्रणाशितम्

അതുകൊണ്ട് അവന്റെ തപസ്സിന്റെ പ്രഭാവം മൂലം ഞാൻ കുലുങ്ങി കലങ്ങിയുപോയി. ആ ബ്രാഹ്മണൻ എന്നെ ശപിച്ചു; എന്റെ ദിവ്യരൂപം നശിച്ചു।

Verse 60

पशुयोनिं गतं शक्र मामेवं परिरक्षय । ज्ञात्वा तस्य स वृत्तांतं गीतविद्याधरस्य च

“ഹേ ശക്ര (ഇന്ദ്രാ), ഞാൻ പശുയോനിയിൽ പതിച്ചിരിക്കുന്നു—ഇങ്ങനെ എന്നെ രക്ഷിക്കണം.” അവന്റെ വൃത്താന്തവും വിദ്യാധരന്മാരിലെ ഗായകന്റെ കഥയും അറിഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു।

Verse 61

तेन सार्धंगतश्चेंद्रस्तं मुनिं पर्यभाषत । दीयतामनुग्रहो नाथ सिद्धिज्ञोसि द्विजोत्तम

അവനോടൊപ്പം ചെന്ന ഇന്ദ്രൻ ആ മുനിയോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ നാഥാ, അനുഗ്രഹം ദയവായി നൽകണമേ. ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, നിങ്ങൾ സിദ്ധികളുടെ ജ്ഞാനിയാണ്.”

Verse 62

क्षम्यतां मुनिवर्यास्मिन्क्रियतां शापमोक्षणम् । इति संप्रार्थितो विप्रो महेंद्रेणाह हृष्टधीः

ഹേ മുനിവര്യാ! എന്നെ ക്ഷമിച്ച് ഈ ശാപമോചനം വരുത്തണമേ—എന്ന് മഹേന്ദ്രൻ അപേക്ഷിച്ചതോടെ ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഹർഷിതചിത്തത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 63

पुलस्त्य उवाच । वचनात्तव देवेश क्षंतव्यं च मयापि हि । भविष्यति महाराज मनुपुत्रो महाबलः

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവേശാ! നിന്റെ വചനപ്രകാരം ഞാനും തീർച്ചയായും ക്ഷമിക്കണം. ഹേ മഹാരാജാ! മനുവിന് മഹാബലമുള്ള ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കും।

Verse 64

इक्ष्वाकुर्नाम धर्मात्मा सर्वधर्मानुपालकः । तस्य हस्ताद्यदा मृत्युरस्यैव च भविष्यति

ഇക്ഷ്വാകു എന്ന ധർമ്മാത്മാവായ രാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൻ എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും പാലിക്കുന്നവൻ. അവന്റെ മരണം വന്നാൽ, അത് അവന്റെ സ്വന്തം കൈയിൽ നിന്നായിരിക്കും।

Verse 65

तदैष वै स्वकं देहं प्राप्स्यते नात्र संशयः । एतत्ते सर्ववृत्तांतं शूकरस्य निवेदितम्

അപ്പോൾ അവൻ തീർച്ചയായും തന്റെ സ്വദേഹം പ്രാപിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ശൂകരന്റെ സമ്പൂർണ്ണ വൃത്താന്തം നിനക്കു നിവേദിതമായി।

Verse 66

आत्मनश्च प्रवक्ष्यामि पत्या सार्धं शृणुष्व हि । मया च पातकं घोरं कृतं यत्पापया पुरा

ഇപ്പോൾ എന്റെ കാര്യവും പറയും—ഭർത്താവിനോടൊപ്പം കേൾക്കുക. മുമ്പ് പാപിനിയായ ഞാൻ ഒരു ഭീകര പാതകം ചെയ്തിരുന്നു।