Adhyaya 59

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे सूर्याद्यभिषेककथनं नामाष्टपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच एतच्छ्रुत्वा तु मुनयः पुनस्तं संशयान्विताः पप्रच्छुरुत्तरं भूयस् तदा ते रोमहर्षणम्

ഇങ്ങനെ ശ്രീലിംഗമഹാപുരാണത്തിൽ “സൂര്യാദ്യഭിഷേകകഥനം” എന്ന പേരിലുള്ള അമ്പത്തൊമ്പതാം അധ്യായം (ആരംഭിക്കുന്നു). സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇത് കേട്ട മുനിമാർ സംശയത്തോടെ വീണ്ടും ആ രോമഹർഷണനെ (സൂതനെ) കൂടുതൽ വിശദമായ ഉത്തരത്തിനായി ചോദിച്ചു।

Verse 2

ऋषय ऊचुः यदेतदुक्तं भवता सूतेह वदतां वर एतद्विस्तरतो ब्रूहि ज्योतिषां च विनिर्णयम्

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ സൂതാ, വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ! നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് വിശദമായി പറയുക; കൂടാതെ ജ്യോതിഷ്കങ്ങൾ (സൂര്യ-ചന്ദ്ര-ഗ്രഹാദി) സംബന്ധിച്ച നിർണ്ണയവും വ്യക്തമായി പ്രസ്താവിക്കുക।

Verse 3

श्रुत्वा तु वचनं तेषां तदा सूतः समाहितः उवाच परमं वाक्यं तेषां संशयनिर्णये

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സൂതൻ മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, അവരുടെ സംശയം തീർക്കുവാൻ പരമമായ ഉപദേശം പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 4

अस्मिन्नर्थे महाप्राज्ञैर् यदुक्तं शान्तबुद्धिभिः एतद्वो ऽहं प्रवक्ष्यामि सूर्यचन्द्रमसोर्गतिम्

ഈ വിഷയത്തിൽ മഹാപ്രാജ്ഞരും ശാന്തബുദ്ധിയുമുള്ള മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞതുതന്നെ ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയുന്നു—സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഉള്ള ഗതിയും പഥവും।

Verse 5

फ़िरे-wअतेर्-चिर्च्ले यथा देवगृहाणीह सूर्यचन्द्रादयो ग्रहाः अतः परं तु त्रिविधम् अग्नेर्वक्ष्ये समुद्भवम्

ഇവിടെ ദേവഗൃഹങ്ങളുടെ പ്രദക്ഷിണപോലെ നിശ്ചിത വൃത്തങ്ങളിൽ സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ മുതലായ ഗ്രഹങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ, ഇനി ഞാൻ അഗ്നിയുടെ ത്രിവിധ ഉദ്ഭവം പ്രസ്താവിക്കും. ഈ സർവ്വക്രമവും പതി (ശിവൻ)യുടെ ആജ്ഞയാൽ പ്രവഹിക്കുന്നു; പാശബന്ധിത പശു (ജീവൻ) തൻ കർമഫലാനുസരിച്ച് അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 6

दिव्यस्य भौतिकस्याग्नेर् अथो ऽग्नेः पार्थिवस्य च व्युष्टायां तु रजन्यां च ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

ദിവ്യ അഗ്നി, ഭൗതിക (തത്ത്വ) അഗ്നി, പാർത്ഥിവ അഗ്നി—ഉഷസ്സിലും രാത്രിയിലും—അവ്യക്തജന്മനായ ബ്രഹ്മാവിനെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 7

अव्याकृतमिदं त्वासीन् नैशेन तमसा वृतम् चतुर्भागावशिष्टे ऽस्मिन् लोके नष्टे विशेषतः

അപ്പോൾ ഇതെല്ലാം അവ്യക്തമായിരുന്നു; മഹാരാത്രിയുടെ തമസ്സാൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ ലോകം പ്രത്യേകമായി ലയിച്ച് നാലിലൊന്ന് മാത്രം ശേഷിച്ചതുപോലെ ആയപ്പോൾ ഭേദങ്ങൾ ലയിച്ചു.

Verse 8

स्वयंभूर्भगवांस्तत्र लोकसर्वार्थसाधकः खद्योतवत्स व्यचरद् आविर्भावचिकीर्षया

അവിടെ സ്വയംഭൂ ഭഗവാൻ—ലോകങ്ങളുടെ സർവ്വാർത്ഥസാധകൻ—ആവിഭാവം ചെയ്യുവാൻ ഇച്ഛിച്ച് ഖദ്യോതംപോലെ സഞ്ചരിച്ചു.

Verse 9

सो ऽग्निं सृष्ट्वाथ लोकादौ पृथिवीजलसंश्रितः संहृत्य तत्प्रकाशार्थं त्रिधा व्यभजदीश्वरः

ലോകങ്ങളുടെ ആദിയിൽ അഗ്നിയെ സൃഷ്ടിച്ച്, ഭൂമിയിലും ജലത്തിലും ആശ്രയിച്ച്, ഈശ്വരൻ ആ അഗ്നിയെ സംഹരിച്ചു; അതിന്റെ പ്രകാശാർത്ഥം അതിനെ ത്രിധയായി വിഭജിച്ചു.

Verse 10

पवनो यस्तु लोके ऽस्मिन् पार्थिवो वह्निरुच्यते यश्चासौ लोकादौ सूर्ये शुचिरग्निस्तु स स्मृतः

ഈ ലോകത്തിൽ പവനാൽ പോഷിക്കപ്പെടുന്ന അഗ്നി പാർത്ഥിവ വഹ്നി എന്നു പറയുന്നു; ലോകങ്ങളുടെ ആദിയിൽ സൂര്യരൂപത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ശുദ്ധ അഗ്നി ‘ശുചി അഗ്നി’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 11

वैद्युतो ऽब्जस्तु विज्ञेयस् तेषां वक्ष्ये तु लक्षणम् वैद्युतो जाठरः सौरो वारिगर्भास्त्रयो ऽग्नयः

‘അബ്ജ’ അഗ്നിയെ വൈദ്യുത (മിന്നൽജന്യ)മായി അറിയണം. ഇനി അവയുടെ ലക്ഷണം പറയുന്നു. മൂന്ന് അഗ്നികൾ—വൈദ്യുത, ജാഠര, സൗര; സൗര അഗ്നി ജലഗർഭജന്യമെന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 12

तस्मादपः पिबन्सूर्यो गोभिर् दीप्यत्यसौ विभुः जले चाब्जः समाविष्टो नाद्भिर् अग्निः प्रशाम्यति

അതുകൊണ്ട് സർവ്വവ്യാപിയായ സൂര്യൻ ജലം പാനം ചെയ്ത് തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ ദീപ്തനാകുന്നു. താമര ജലത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു; അഗ്നി ജലത്താൽ ശമിക്കുകയില്ല—ഇതെല്ലാം പ്രഭുവിന്റെ ശക്തിയാൽ തന്നേ.

Verse 13

मानवानां च कुक्षिस्थो नाग्निः शाम्यति पावकः अर्चिष्मान्पवनः सो ऽग्निर् निष्प्रभो जाठरः स्मृतः

മനുഷ്യരുടെ ഉദരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പാവകാഗ്നി ശമിക്കുകയില്ല. പ്രാണവായുവാൽ ഉദ്ദീപിതമായ അതേ അഗ്നി, പുറം ജ്വാലയോ പ്രഭയോ ഇല്ലെങ്കിലും, ജാഠരാഗ്നി എന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 14

यश्चायं मण्डली शुक्ली निरूष्मा सम्प्रजायते प्रभा सौरी तु पादेन ह्य् अस्तं याते दिवाकरे

ഇവിടെ ജനിക്കുന്ന വെളുത്ത വൃത്താകാര പ്രഭ—ഉഷ്മയില്ലാതെ ശീതളമായി—സൗരപ്രഭയാണ്. ദിവാകരൻ അസ്തമിക്കുമ്പോൾ അത് പാദഭാഗമായി മാത്രം പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.

Verse 15

अग्निमाविशते रात्रौ तस्माद्दूरात्प्रकाशते उद्यन्तं च पुनः सूर्यम् औष्ण्यम् अग्नेः समाविशेत्

രാത്രിയിൽ അഗ്നി സർവ്വത്ര വ്യാപിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് അത് ദൂരത്തുനിന്നും പ്രകാശിക്കുന്നു. പിന്നെ സൂര്യൻ ഉദിക്കുമ്പോൾ അഗ്നിയുടെ ഉഷ്മ സൂര്യനിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.

Verse 16

पादेन पार्थिवस्याग्नेस् तस्मादग्निस्तपत्यसौ प्रकाशोष्णस्वरूपे च सौराग्नेये तु तेजसी

ഒരു പാദംകൊണ്ട് അഗ്നി പാർത്ഥിവതത്ത്വസംബന്ധിയാണ്; അതുകൊണ്ട് ഈ അഗ്നി നിശ്ചയമായി ദഹിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ സ്വഭാവം പ്രകാശവും ഉഷ്ണതയും; സൗര-ആഗ്നേയ മേഖലകളിൽ ഇത് തേജസ്സായി പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.

Verse 17

परस्परानुप्रवेशाद् आप्यायेते परस्परम् उत्तरे चैव भूम्यर्धे तथा ह्यग्निश् च दक्षिणे

പരസ്പരാനുപ്രവേശംകൊണ്ട് ഭൂതതത്ത്വങ്ങൾ തമ്മിൽ തമ്മിൽ പോഷിപ്പിക്കുകയും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉത്തരാർദ്ധത്തിൽ ഭൂമിയുടെ ഭാഗം; ദക്ഷിണത്തിൽ അതുപോലെ അഗ്നി പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്.

Verse 18

उत्तिष्ठति पुनः सूर्यः पुनर्वै प्रविशत्य् अपः तस्मात्ताम्रा भवन्त्यापो दिवारात्रिप्रवेशनात्

സൂര്യൻ വീണ്ടും ഉദിക്കുന്നു, വീണ്ടും ജലങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് പകൽ-രാത്രികളിലെ അവന്റെ പ്രവേശനത്താൽ ജലങ്ങൾ താമ്രവർണ്ണമാകുന്നു; ഈ കാലചക്രത്തിലും പതി (ഈശ്വരൻ) അന്തർനിയന്താവായി വെളിപ്പെടുന്നു.

Verse 19

अस्तं याति पुनः सूर्यो ऽहर्वै प्रविशत्य् अपः तस्मान्नक्तं पुनः शुक्ला आपो दृश्यन्ति भास्वराः

സൂര്യൻ വീണ്ടും അസ്തമിക്കുന്നു; പകൽ ജലങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ചതുപോലെ ആകുന്നു. അതുകൊണ്ട് രാത്രിയിൽ ജലങ്ങൾ വീണ്ടും ശ്വേതമായി, ഭാസ്വരമായി ദൃശ്യമാകുന്നു.

Verse 20

एतेन क्रमयोगेन भूम्यर्धे दक्षिणोत्तरे उदयास्तमने नित्यम् अहोरात्रं विशत्य् अपः

ഈ ക്രമയോഗപ്രകാരം, ഭൂമിയുടെ ദക്ഷിണ-ഉത്തരാർദ്ധങ്ങളിൽ, ഉദയവും അസ്തമയവും സമയങ്ങളിൽ, ജലം നിത്യമായി അഹോരാത്രചക്രത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 21

यश्चासौ तपते सूर्यः पिबन्नंभो गभस्तिभिः पार्थिवाग्निविमिश्रो ऽसौ दिव्यः शुचिरिति स्मृतः

തപിച്ചു ജ്വലിക്കുന്ന ആ സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ ജലം പാനം ചെയ്യുന്നു; പാർത്ഥിവാഗ്നിയോടു മിശ്രിതനായിട്ടും അവൻ ദിവ്യനും സ്വഭാവതഃ ശുചിയുമെന്നു സ്മൃതനാണ്।

Verse 22

सहस्रपादसौ वह्निर् वृत्तकुम्भनिभः स्मृतः आदत्ते स तु नाडीनां सहस्रेण समन्ततः

ആ വഹ്നി ‘സഹസ്രപാദൻ’ എന്നു സ്മൃതനാണ്; രൂപത്തിൽ വൃത്തകുംഭസദൃശൻ; അവൻ ചുറ്റുമെങ്ങും സഹസ്ര നാഡികളാൽ ആകർഷിച്ചു ഗ്രഹിക്കുന്നു।

Verse 23

नादेयीश्चैव सामुद्रीः कूपाश्चैव तथा घनाः स्थावरा जङ्गमाश्चैव वापीकुल्यादिका अपः

ജലങ്ങൾ പലവിധം—നദിജന്യം, സമുദ്രജനം, കിണറ്റിൽ നിന്നുള്ളത്, മേഘവൃഷ്ടിയിൽ നിന്നു ശേഖരിച്ചത്; ചിലത് സ്ഥിരം, ചിലത് പ്രവാഹം—വാപി, കുല്യ മുതലായവയിലെ ജലം।

Verse 24

च्लस्सेस् ओफ़् सुन्रय्स् तस्य रश्मिसहस्रं तच् छीतवर्षोष्णनिःस्रवम् तासां चतुःशता नाड्यो वर्षन्ते चित्रमूर्तयः

ആ (സൂര്യൻ) നിന്നു സഹസ്ര രശ്മിധാരകൾ ഉദ്ഭവിച്ച് ശീത-വർഷ-ഉഷ്ണ രൂപത്തിൽ ഒഴുകുന്നു; അവയിൽ നിന്നു നാലുനൂറ് നാഡികൾ വിചിത്രമൂർത്തികളായി വർഷിക്കുന്നു।

Verse 25

भजनाश्चैव माल्याश् च केतनाः पतनास् तथा अमृता नामतः सर्वा रश्मयो वृष्टिसर्जनाः

ആ രശ്മികൾ എല്ലാം ‘ഭജനാ’, ‘മാല്യാ’, ‘കേതനാ’, ‘പതനാ’, ‘അമൃതാ’ എന്ന നാമങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടുന്നു; ഇവ തന്നെയാണ് വൃഷ്ടി സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശക്തികൾ।

Verse 26

हिमोद्वहाश् च ता नाड्यो रश्मयस् त्रिशताः पुनः रेशा मेघाश् च वात्स्याश् च ह्लादिन्यो हिमसर्जनाः

ആ നാഡികൾ ഹിമം വഹിക്കുന്നവ; വീണ്ടും കിരണങ്ങൾ മൂന്നു നൂറെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അവ ‘രേശാ’, ‘മേഘാ’, ‘വാത്സ്യ’ എന്നും പ്രസിദ്ധം—ശീതളധാരകൾ, തുഷാരവും ഹിമവും ജനിപ്പിക്കുന്നവ।

Verse 27

चन्द्रभा नामतः सर्वा पीताभाश् च गभस्तयः शुक्लाश् च ककुभाश्चैव गावो विश्वभृतस् तथा

ഇവയെല്ലാം നാമതഃ ‘ചന്ദ്രഭാ’ (ചന്ദ്രപ്രഭ) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഗഭസ്തികൾ (സൂര്യകിരണങ്ങൾ) പീതാഭ; ദിക്കുകൾ ശുക്ല; അതുപോലെ ലോകം ധരിക്കുന്ന ശക്തികൾ ‘ഗോ’ രൂപത്തിൽ എന്നും അങ്ങനെ തന്നെ വർണ്ണിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 28

शुक्लास्ता नामतः सर्वास् त्रिशतीर्घर्मसर्जनाः सोमो बिभर्ति ताभिस्तु मनुष्यपितृदेवताः

അവയെല്ലാം നാമതഃ ‘ശുക്ലാ’—മൂന്നു നൂറ്, ഉഷ്ണതയും തേജസ്സും സൃഷ്ടിക്കുന്നവ. അവയാൽ തന്നെയാണ് സോമൻ (ചന്ദ്രൻ) മനുഷ്യരെയും പിതൃകളെയും ദേവന്മാരെയും ധരിച്ച് പോഷിപ്പിക്കുന്നത്।

Verse 29

मनुष्यानौषधेनेह स्वधया च पितॄनपि अमृतेन सुरान् सर्वांस् तिसृभिस् तर्पयत्यसौ

അവൻ ഇവിടെ മനുഷ്യരെ ഔഷധി-വനസ്പതികളാൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു, പിതൃകളെ ‘സ്വധാ’ അർപ്പണത്താൽ, എല്ലാ ദേവന്മാരെയും അമൃതത്താൽ—ഈ മൂന്നു മാർഗങ്ങളാൽ മൂവരെയും പൂർണ്ണമായി തർപ്പിക്കുന്നു।

Verse 30

वसन्ते चैव ग्रीष्मे च शतैः स तपते त्रिभिः वर्षास्वथो शरदि च चतुर्भिः संप्रवर्षति

വസന്തത്തിലും ഗ്രീഷ്മത്തിലും അവൻ മൂന്നു നൂറ് കിരണങ്ങളാൽ തപിക്കുന്നു; വർഷാകാലത്തിലും ശരദിലും നാലു നൂറ് (കിരണങ്ങളാൽ) മഴ പെയ്യിക്കുന്നു।

Verse 31

हेमन्ते शिशिरे चैव हिममुत्सृजते त्रिभिः गऺत्तेर् इन् देर् सोन्ने इन्द्रो धाता भगः पूषा मित्रो ऽथ वरुणो ऽर्यमा

ഹേമന്തവും ശിശിരവും എന്നീ ഋതുക്കളിൽ ഈ മൂന്നു ശക്തികൾ ഹിമം/പാലിനെ നീക്കുന്നു. സൂര്യന്റെ ഗതിമാർഗത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ, ധാതാ, ഭഗൻ, പൂഷൻ, മിത്രൻ, പിന്നെ വരുണൻ, ആര്യമാ—ഇവർ കാലക്രമത്തിന്റെ നിയന്ത്രക ദേവതകളാണ്. സർവ്വദേവന്മാരുടെയും അന്തര്യാമിയായ പതി (പരമേശ്വരൻ) അധീനത്തിൽ ലോകലയം നിർവിഘ്നമായി പ്രവഹിക്കുന്നു.

Verse 32

अंशुर् विवस्वांस्त्वष्टा च पर्जन्यो विष्णुरेव च वरुणो माघमासे तु सूर्य एव तु फाल्गुने

സൂര്യന്റെ നാമക്രമത്തിൽ അദ്ദേഹം അംശു, വിവസ്വാൻ, ത്വഷ്ടാ, പർജന്യൻ, വിഷ്ണു, വരുണൻ എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. മാഘമാസത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് വരുണ-രൂപത്തിൽ, ഫാൽഗുണത്തിൽ ‘സൂര്യ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനാകുന്നു.

Verse 33

चैत्रे मासि भवेदंशुर् धाता वैशाखतापनः ज्येष्ठे मासि भवेदिन्द्र आषाढे चार्यमा रविः

ചൈത്രമാസത്തിൽ സൂര്യൻ അംശു-രൂപത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; വൈശാഖത്തിൽ ധാതാ—താപം നൽകുന്നവൻ; ജ്യേഷ്ഠത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ; ആഷാഢത്തിൽ ആര്യമാ—ദീപ്തനായ രവി—നിയത ശക്തികളാൽ കാലത്തെ നിയന്ത്രിച്ച് ലോകങ്ങളെ പോഷിക്കുന്നു.

Verse 34

विवस्वान् श्रावणे मासि प्रौष्ठपदे भगः स्मृतः पर्जन्यो ऽश्वयुजे मासि त्वष्टा वै कार्तिके रविः

ശ്രാവണമാസത്തിൽ സൂര്യൻ ‘വിവസ്വാൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രൗഷ്ഠപദത്തിൽ അദ്ദേഹം ‘ഭഗ’ എന്ന രൂപത്തിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ആശ്വയുജത്തിൽ അദ്ദേഹം ‘പർജന്യൻ’ ആകുന്നു; കാർത്തികയിൽ സൂര്യൻ തീർച്ചയായും ‘ത്വഷ്ടാ’ എന്ന നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 35

मार्गशीर्षे भवेन्मित्रः पौषे विष्णुः सनातनः पञ्चरश्मिसहस्राणि वरुणस्यार्ककर्मणि

മാർഗശീർഷമാസത്തിൽ (സൗരശക്തി) ‘മിത്ര’ രൂപത്തിലാണ്; പൗഷത്തിൽ സനാതന ‘വിഷ്ണു’ അധിഷ്ഠിതനാകുന്നു. വരുണന്റെ അർക്കകർമ്മത്തിൽ (സൂര്യപ്രവർത്തനത്തിൽ) അഞ്ചായിരം കിരണങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി പറയുന്നു.

Verse 36

षड्भिः सहस्रैः पूषा तु देवो ऽंशुः सप्तभिस् तथा धाताष्टभिः सहस्रैस्तु नवभिस्तु शतक्रतुः

പൂഷാ ദേവൻ ആറായിരം (രശ്മി-ഗണങ്ങൾ) സഹിതം എണ്ണപ്പെടുന്നു; അംശു ഏഴായിരം സഹിതം; ധാതാ എട്ടായിരം സഹിതം; ശതക്രതു ഇന്ദ്രൻ ഒമ്പതായിരം സഹിതം—ഇങ്ങനെ ദേവഗണങ്ങളുടെ എണ്ണം പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 37

विवस्वान् दशभिर् याति यात्येकादशभिर् भगः सप्तभिस्तपते मित्रस् त्वष्टा चैवाष्टभिः स्मृतः

വിവസ്വാൻ പത്ത് (രശ്മികൾ) സഹിതം സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഭഗൻ പതിനൊന്ന് സഹിതം സഞ്ചരിക്കുന്നു; മിത്രൻ ഏഴാൽ തപിക്കുന്നു; ത്വഷ്ടാ എട്ടായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു—ഇങ്ങനെ ആദിത്യർ വ്യത്യസ്ത അളവുകളിൽ ലോകധർമ്മം നിലനിർത്തുന്നു।

Verse 38

अर्यमा दशभिर् याति पर्जन्यो नवभिस् तथा षड्भी रश्मिसहस्रैस्तु विष्णुस्तपति मेदिनीम्

അര്യമാ പത്ത് (രശ്മികൾ) സഹിതം സഞ്ചരിക്കുന്നു; പർജന്യൻ ഒമ്പത് സഹിതം അതുപോലെ; എന്നാൽ വിഷ്ണു ആറായിരം രശ്മികളാൽ ഭൂമിയെ തപിപ്പിക്കുകയും പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 39

वसंते कपिलः सूर्यो ग्रीष्मे काञ्चनसप्रभः श्वेतो वर्षासु वर्णेन पाण्डुः शरदि भास्करः

വസന്തത്തിൽ സൂര്യൻ കപിലവർണ്ണം; ഗ്രീഷ്മത്തിൽ കാഞ്ചനപ്രഭയിൽ ദീപ്തൻ; വർഷയിൽ ശ്വേതവർണ്ണം; ശരത്തിൽ ഭാസ്കരൻ പാണ്ഡുവർണ്ണം—ഇങ്ങനെ കാലഗുണങ്ങളിൽ പ്രഭുവിന്റെ ശക്തി ദൃശ്യമാകുന്നു।

Verse 40

हेमन्ते ताम्रवर्णस्तु शिशिरे लोहितो रविः इति वर्णाः समाख्याता मया सूर्यसमुद्भवाः

ഹേമന്തത്തിൽ സൂര്യൻ താമ്രവർണ്ണം; ശിശിരത്തിൽ രവി ലോഹിത (ചുവപ്പ്) വർണ്ണം; ഇങ്ങനെ സൂര്യസമുദ്ഭവമായ ഋതുവർണ്ണങ്ങൾ ഞാൻ പ്രസ്താവിച്ചു—ഇവ പ്രഭുവിന്റെ നിയത ഭരണത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്।

Verse 41

ओषधीषु बलं धत्ते स्वधया च पितृष्वपि सूर्यो ऽमरेष्वप्यमृतं त्रयं त्रिषु नियच्छति

സൂര്യൻ ഔഷധികളിൽ ബലം സ്ഥാപിക്കുന്നു; ‘സ്വധാ’ അർപ്പണത്താൽ പിതൃകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി പോഷിക്കുന്നു. ദേവലോകത്തിൽ അമൃതം ധരിച്ചു, ഈ മൂന്നിനെയും അവയുടെ അവയുടെ മൂന്ന് മേഖലകളിൽ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

Verse 42

एवं रश्मिसहस्रं तत् सौरं लोकार्थसाधकम् भिद्यते लोकमासाद्य जलशीतोष्णनिःस्रवम्

ഇങ്ങനെ ലോകഹിതം സാധിപ്പിക്കുന്ന സൂര്യന്റെ സഹസ്രരശ്മി തേജസ് ഭൂലോകത്തെത്തിയപ്പോൾ വിഭജിതമായി, ജലരൂപത്തിൽ ശീത-ഉഷ്ണ പ്രവാഹങ്ങളായി പുറപ്പെടുന്നു.

Verse 43

इत्येतन्मण्डलं शुक्लं भास्वरं सूर्यसंज्ञितम् नक्षत्रग्रहसोमानां प्रतिष्ठायोनिरेव च

ഇങ്ങനെ ഈ ശുക്ലവും ഭാസ്വരവും തേജോമയവുമായ മണ്ഡലം ‘സൂര്യ’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; നക്ഷത്രങ്ങൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ, സോമൻ (ചന്ദ്രൻ) എന്നിവയുടെ പ്രതിഷ്ഠയും യോനി-കാരണമുമിത് തന്നെയാണ്.

Verse 44

चन्द्रऋक्षग्रहाः सर्वे विज्ञेयाः सूर्यसंभवाः नक्षत्राधिपतिः सोमो नयनं वाममीशितुः

ചന്ദ്രൻ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും—ഇവയെല്ലാം സൂര്യസംഭവമാണെന്ന് അറിയണം. നക്ഷത്രാധിപതി സോമൻ (ചന്ദ്രൻ) ഈശന്റെ ഇടത് കണ്ണാണ്.

Verse 45

नयनं चैवम् ईशस्य दक्षिणं भास्करः स्वयम् तेषां जनानां लोके ऽस्मिन् नयनं नयते यतः

ഇങ്ങനെ ഈശന്റെ വലത് കണ്ണ് സ്വയം ഭാസ്കരൻ (സൂര്യൻ) തന്നെയാണ്; കാരണം ഈ ലോകത്തിൽ ജീവികളുടെ ദൃഷ്ടിയെ അവൻ നയിക്കുന്നു—കാണാനുള്ള ശക്തിക്ക് മാർഗ്ഗദർശകനാകുന്നു.