Adhyaya 23
Aśauca-vidhi — Rules of Birth/Death Impurity, Sapinda Circles, and Śrāddha Sequence
ഉത്തരഭാഗത്തിലെ ഗൃഹസ്ഥധർമ്മോപദേശത്തിൽ വ്യാസൻ ജനനജന്യ സൂതകവും മരണജന്യ ശാവക ആശൗചവും സംബന്ധിച്ച നിയമങ്ങൾ ക്രമബദ്ധമാക്കുന്നു. വർണം, ഗുണ/അധികാരസ്ഥിതി, ബന്ധത്തിന്റെ അടുത്ത്—സപിണ്ഡ, സമാനോദക/ഏകോദക, ഗൃഹസാന്നിധ്യം—ഇവ പ്രകാരം ആശൗചകാലഭേദം നിശ്ചയിക്കുന്നു. ആശൗചകാലത്ത് അനുഷ്ഠിക്കാവുന്ന നിത്യകർമ്മങ്ങൾ, കാമ്യകർമ്മവർജനം, ശുദ്ധബ്രാഹ്മണർക്കുള്ള നിയന്ത്രിത അതിഥിസത്കാരം, സ്പർശ-ഗ്രഹണനിയമങ്ങൾ, പല ജനന-മരണങ്ങളുടെ ഒത്തുചേരൽ, ദൂരവാർത്ത, കൂടാതെ ആപത്ത്, യജ്ഞം, യുദ്ധമരണം, ശിശുമരണം, സന്ന്യാസികൾ എന്നിവർക്കുള്ള സദ്യഃശൗചം പോലുള്ള അപവാദങ്ങളും പറയുന്നു. സപിണ്ഡപരിധി ഏഴുവരെ എന്നും വിവാഹത്തിന് മുൻപ്/ശേഷം സ്ത്രീകളുടെ വംശബന്ധവും വ്യക്തമാക്കുന്നു. തുടർന്ന് ദാഹസംസ്കാരം (ദേഹം ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ പ്രതിമാദാഹം), ദശാഹാചരണം, ദിനംപ്രതി പിണ്ഡദാനം, അസ്ഥിസഞ്ചയം, നവശ്രാദ്ധഭോജനങ്ങൾ, വർഷം മുഴുവൻ മാസികകർമ്മങ്ങൾ, അവസാനം സപിണ്ഡീകരണവും വാർഷിക ശ്രാദ്ധക്രമവും വിവരിക്കുന്നു. ഉപസംഹാരത്തിൽ സ്വധർമ്മവും ഈശ്വരശരണാഗതിയും ഈ ബാഹ്യകർമ്മങ്ങളുടെ അന്തർലക്ഷ്യമെന്നു ഉറപ്പിക്കുന്നു.
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे द्वाविशो ऽध्यायः इन् रेए निछ्त् ज़ुल्äस्सिगे ज़ेइछेन्: व्यास उवाच दशाहं प्राहुराशौचं सपिण्डेषु विपश्चितः / मृतेषु वाथ जातेषु ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—സപിണ്ഡബന്ധുക്കളിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക്, ദ്വിജോത്തമന്മാർക്ക്, മരണം സംഭവിച്ചാലും ജനനം സംഭവിച്ചാലും പത്തു ദിവസത്തെ ആശൗചം ജ്ഞാനികൾ പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Verse 2
नित्यानि चैव कर्माणि काम्यानि च विशेषतः / नकुर्याद् विहितं किञ्चित् स्वाध्यायं मनसापिच
നിത്യകർമ്മങ്ങൾ നിർബന്ധമായി ആചരിക്കണം; പ്രത്യേകിച്ച് കാമ്യകർമ്മങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം. വിധിച്ച കർത്തവ്യം ഒന്നും ഉപേക്ഷിക്കാതെ, മനസ്സുകൊണ്ടും സ്വാധ്യായം ചെയ്യണം।
Verse 3
शुचीनक्रोधनान् भूम्यान् शालाग्नौ भावयेद् द्विजान् / शुष्कान्नेन फलैर्वापि वैतानं जुहुयात् तथा
ശുദ്ധരും ക്രോധരഹിതരുമായ ബ്രാഹ്മണരെ ഗൃഹാഗ്നിയുടെ സമീപത്ത് നിലത്ത് ഇരുത്തി ആദരത്തോടെ ക്ഷണിക്കണം; അതുപോലെ ഉണക്കധാന്യങ്ങളാലോ അല്ലെങ്കിൽ ഫലങ്ങളാലോ വൈതാനഹോമത്തിൽ ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം।
Verse 4
न स्पृशेयुरिमानन्ये न च तेभ्यः समाहरेत् / चतुर्थे पञ्चमे वाह्नि संस्पर्शः कथितो बुधैः
മറ്റുള്ളവർ ഈ (ആശൗചസ്ഥിതിയിലുള്ള) ആളുകളെ സ്പർശിക്കരുത്; അവരിൽ നിന്ന് ഒന്നും സ്വീകരിക്കയും അരുത്. ബുദ്ധിമാന്മാർ പറയുന്നു—നാലാം, അഞ്ചാം ദിവസങ്ങളിൽ അഗ്നിയാൽ സ്പർശശുദ്ധി സംഭവിക്കുന്നു।
Verse 5
सूतके तु सपिण्डानां संस्पर्शो न प्रदुष्यति / सूतकं सूतिकां चैव वर्जयित्वा नृणां पुनः
സൂതകകാലത്ത് സപിണ്ഡരുടെ പരസ്പരസ്പർശം ദോഷകരമല്ല. മനുഷ്യർ സൂതകവും സൂതികയും (പ്രസവജന്യ അശൗചം) മാത്രമേ ഒഴിവാക്കേണ്ടത്.
Verse 6
अधीयानस्तथा यज्वा वेदविच्च पिता भवेत् / संस्पृश्याः सर्व एवैते स्नानान्माता दशाहतः
വേദാധ്യയനത്തിൽ നിരതനും യജ്ഞകർമ്മം ചെയ്തവനും വേദവിദുമായ പിതാവ് ശുദ്ധനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇവർ എല്ലാവരും സ്പർശ്യർ; എന്നാൽ മാതാവ് പത്തു രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞ് സ്നാനം ചെയ്താൽ മാത്രമേ ശുദ്ധിയാകൂ.
Verse 7
दशाहं निर्गुणे प्रोक्तमशौचं चातिनिर्गुणे / एकद्वित्रिगुणैर्युक्तं चतुस्त्र्येकदिनैः शुचिः
നിർഗുണനു അശൗചം പത്തു ദിവസം എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അതിനിർഗുണനുമത്രേ അതുപോലെ. എന്നാൽ ഒരു, രണ്ട്, മൂന്ന് ഗുണങ്ങളുള്ളവർക്ക് യഥാക്രമം നാല്, മൂന്ന്, ഒരു ദിവസത്തിൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു.
Verse 8
दशाहात् तु परं सम्यगधीयीत जुहोति च / चतुर्थे तस्य संस्पर्शं मनुराह प्रजापतिः
പത്തു ദിവസം കഴിഞ്ഞാൽ അവൻ ശരിയായവിധം വേദാധ്യയനം ചെയ്യുകയും അഗ്നിയിൽ ഹോമം നടത്തുകയും ചെയ്യാം. പിന്നെ നാലാം ദിവസം അവനെ സ്പർശിക്കാം—എന്ന് പ്രജാപതി മനു പ്രസ്താവിച്ചു.
Verse 9
क्रियाहीनस्य मूर्खस्य महारोगिण एव च / यथेष्टाचरणस्याहुर्मरणान्तमशौवकम्
ക്രിയാഹീനൻ, മൂഢൻ, മഹാരോഗബാധിതൻ, ഇഷ്ടപ്രകാരം മാത്രം ആചരിക്കുന്നവൻ—ഇവരുടെ അശൗചം മരണംവരെ നിലനിൽക്കും എന്നു പറയുന്നു.
Verse 10
त्रिरात्रं दशरात्रं वा ब्राह्मणानामशौचकम् / प्राक्संस्कारात् त्रिरात्रं स्यात् तस्मादूर्ध्वं दशाहकम्
ബ്രാഹ്മണർക്കു അശൗചകാലം മൂന്നു രാത്രിയോ പത്തു രാത്രിയോ ആകുന്നു. സംസ്കാരങ്ങൾ നടക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മൂന്നു രാത്രി; അതിനുശേഷം പത്തു ദിവസത്തെ ആചാരം വിധേയമാണ്.
Verse 11
ऊनद्विवार्षिके प्रेते मातापित्रोस्तदिष्यते / त्रिरात्रेण शुचिस्त्वन्यो यदि ह्यत्यन्तनिर्गुणः
രണ്ട് വയസ് പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് ശിശു മരിച്ചാൽ അശൗചം മാതാപിതാക്കൾക്കു മാത്രമാണ്. മറ്റു ബന്ധുക്കൾ മൂന്നു രാത്രിയിൽ ശുദ്ധിയാകും, പ്രത്യേകിച്ച് ആസക്തിരഹിതരായാൽ.
Verse 12
अदन्तजातमरणे पित्रोरेकाहमिष्यते / जातदन्ते त्रिरात्रं स्याद् यदि स्यातां तु निर्गुणौ
പല്ലുകൾ വരുന്നതിന് മുമ്പ് ശിശു മരിച്ചാൽ മാതാപിതാക്കൾക്ക് അശൗചം ഒരു ദിവസം. പല്ലുകൾ വന്നാൽ മൂന്നു രാത്രികൾ—അവർ മറ്റു ദോഷങ്ങളില്ലെങ്കിൽ.
Verse 13
आदन्तजननात् सद्य आचौलादेकरात्रकम् / त्रिरात्रमौपनयनात् सपिण्डानामुदाहृतम्
സപിണ്ഡ ബന്ധുക്കൾക്ക് ആദ്യ പല്ല് മുളച്ച ഉടനെ അശൗചം ഉടൻ തന്നെ വരുന്നു. ആദ്യ ചൗള (ചൂഡാകർമ്മം) ഒരു രാത്രി; ഉപനയനത്തിൽ മൂന്നു രാത്രികൾ എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
Verse 14
जातमात्रस्य बालस्य यदि स्यान्मरणं पितुः / मातुश्च सूतकं तत् स्यात् पिता स्यात् स्पृश्य एव च
ശിശു ജനിച്ച ഉടനെ പിതാവ് മരിച്ചാൽ മാതാവിന് സൂതകം (ജനനാശൗചം) വരും; ഗൃഹസംബന്ധത്തിൽ പിതാവും ‘സ്പൃശ്യ’ അഥവാ സ്പർശാശുദ്ധനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 15
सद्यः शौचं सपिण्डानां कर्तव्यं सोदरस्य च / ऊर्ध्वं दशाहादेकाहं सोदरो यदि निर्गुणः
സപിണ്ഡ ബന്ധുക്കൾക്കും സഹോദരനും ഉടൻ തന്നെ ശൗചശുദ്ധി ആചരിക്കണം. എന്നാൽ പത്ത് ദിവസം കഴിഞ്ഞാൽ സഹോദരൻ ‘നിർഗുണൻ’ (അർഹതയില്ലാത്തവൻ) ആണെങ്കിൽ, ഒരു ദിവസത്തെ അശൗചം മാത്രം ബാധകമാണ്.
Verse 16
अथोर्ध्वं दन्तजननात् सपिण्डानामशौचकम् / एकरात्रं निर्गुणानां चैलादूर्ध्वं त्रिरात्रकम्
അതിന് ശേഷം—കുഞ്ഞിന് പല്ലുകൾ മുളക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ—സപിണ്ഡർക്കു അശൗചം ആചരിക്കണം. ‘നിർഗുണ’ (അർഹതയില്ലാത്ത)വർക്ക് ഒരു രാത്രി; വസ്ത്രഗ്രഹണം (ചൈലം) കഴിഞ്ഞാൽ മൂന്ന് രാത്രികൾ.
Verse 17
अदन्तजातमरणं संभवेद् यदि सत्तमाः / एकरात्रं सपिण्डानां यदि ते ऽत्यन्तनिर्गुणाः
ഹേ സത്തമന്മാരേ! പല്ലുകൾ മുളക്കാത്ത ശിശുവിന്റെ മരണം സംഭവിച്ചാൽ, സപിണ്ഡർക്കു അശൗചം ഒരു രാത്രി മാത്രം—അവർ അത്യന്തം ‘നിർഗുണ’ (അർഹതയില്ലാത്തവർ) ആണെങ്കിൽ.
Verse 18
व्रतादेशात् सपिण्डानामर्वाक् स्नानं विधीयते / सर्वेषामेव गुणिनामूर्ध्वं तु विषमं पुनः
വ്രതാദേശപ്രകാരം സപിണ്ഡർക്കു ഒരു പരിധിവരെ സ്നാനം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ എല്ലാ ഗുണവാന്മാർക്കും അർഹർക്കും അതിന് മീതെ നിയമം വീണ്ടും ഒരുപോലെയല്ല; വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
Verse 19
अर्वाक् षण्मासतः स्त्रीणां यदि स्याद् गर्भसंस्त्रवः / तदा माससमैस्तासामशौचं दिवसैः स्मृतम्
സ്ത്രീകൾക്ക് ആറുമാസത്തിന് മുമ്പ് ഗർഭസ്രാവം സംഭവിച്ചാൽ, അവരുടെ അശൗചം ഗർഭധാരണ മാസങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിന് തുല്യമായ ദിവസങ്ങൾ നീളുമെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
Verse 20
तत ऊर्ध्वं तु पतने स्त्रीणां द्वादशरात्रिकम् / सद्यः शौचं सपिण्डानां गर्भस्त्रावाच्च वा ततः
അതിന് ശേഷം സ്ത്രീയുടെ മരണം (പതനം) സംഭവിച്ചാൽ പന്ത്രണ്ട് രാത്രികളുടെ ആശൗചം വിധിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ സപിണ്ഡ ബന്ധുക്കൾക്ക് ശൗചം ഉടൻ; ഗർഭസ്രാവം സംഭവിച്ചാലും ഇതേ നിയമം.
Verse 21
गर्भच्युतावहोरात्रं सपिण्डे ऽत्यन्तनिर्गुणे / यथेष्टाचरणे ज्ञातौ त्रिरात्रमिति निश्चयः
ഗർഭച്യുതി (ഗർഭപാതം) സംഭവിച്ചാൽ ഒരു അഹോരാത്രം ആശൗചം. അതുപോലെ അത്യന്തം നിർഗുണനായ സപിണ്ഡ ബന്ധുവിനും, ഇഷ്ടപ്രകാരം (അനുശാസനമില്ലാതെ) ജീവിക്കുന്ന ജ്ഞാതിക്കും മൂന്നു രാത്രികളുടെ ആശൗചമെന്നു നിശ്ചയം.
Verse 22
यदि स्यात् सूतके सूतिर्मरणे वा मृतिर्भवेत् / शेषेणैव भवेच्छुद्धिरहः शेषे त्रिरात्रकम्
സൂതകകാലത്തിനിടയിൽ വീണ്ടും പ്രസവം സംഭവിക്കുകയോ, മരണാശൗചത്തിനിടയിൽ വീണ്ടും മരണം സംഭവിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, നിലവിലുള്ള ആശൗചത്തിലെ ശേഷിച്ച ഭാഗം മാത്രം എണ്ണിയാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു. എന്നാൽ ദിവസത്തിലെ ചെറിയ ഭാഗം മാത്രമേ ശേഷിക്കുകയുള്ളൂ എങ്കിൽ, അത് മൂന്നു രാത്രിയായി കണക്കാക്കണം.
Verse 23
मरणोत्पत्तियोगे तु मरणाच्छुद्धिरिष्यते / अघवृद्धिमदाशौचमूर्घ्वं चेत् तेन शुध्यति
മരണവും ജനനവും ഒരുമിച്ച് സംഭവിക്കുമ്പോൾ ശുദ്ധി മരണാശൗചം കൊണ്ടുതന്നെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു. അഘവൃദ്ധി മുതലായ കാരണങ്ങളാൽ ആശൗചം നീളേണ്ടിവന്നാലും, ആ മരണബന്ധിത കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു.
Verse 24
अथ चेत् पञ्चमीरात्रिमतीत्य परतो भवेत् / अघवृद्धिमदाशौचं तदा पूर्वेण शुध्यति
ഇനി അഞ്ചാം രാത്രി കഴിഞ്ഞ ശേഷം (മരണം) സംഭവിച്ചാൽ, മരണജന്യ ആശൗചം വർധിക്കുന്നു; അപ്പോൾ മുൻപ് പറഞ്ഞ നിയമപ്രകാരം തന്നെയാണ് ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നത്.
Verse 25
देशान्तरगतं श्रुत्वा सूतकं शावमेव तु / तावदप्रयतो मर्त्यो यावच्छेषः समाप्यते
ദൂരദേശത്ത് സൂതകമോ ശാവാശൗചമോ സംഭവിച്ചതായി കേട്ടാൽ, ശേഷിക്കുന്ന അശൗചകാലം തീരുന്നതുവരെ മാത്രമേ മനുഷ്യൻ അപ്രയതൻ (അശുദ്ധൻ) ആയിരിക്കൂ।
Verse 26
अतीते सूतके प्रोक्तं सपिण्डानां त्रिरात्रकम् / तथैव मरणे स्नानमूर्ध्वं संवत्सराद् यदि
സൂതകകാലം കഴിഞ്ഞാൽ സപിണ്ഡർക്കു മൂന്നു രാത്രികളുടെ ആചാരം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ മരണകാര്യത്തിൽ ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞ് വൈകിയാൽ സ്നാനത്തിലൂടെ ശുദ്ധി വരുന്നു।
Verse 27
वेदान्तविच्चाधीयानो यो ऽग्निमान् वृत्तिकर्षितः / सद्यः शौचं भवेत् तस्य सर्वावस्थासु सर्वदा
വേദാന്തവിദ്യയിൽ നിപുണൻ, നിത്യാധ്യയനത്തിൽ രതൻ, അഗ്നികളെ പാലിക്കുന്നവൻ, ഉപജീവനഭാരത്തിൽ ബന്ധിതൻ—അവനു എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും എപ്പോഴും തത്സമയം ശൗചം (ശുദ്ധി) ലഭിക്കുന്നു।
Verse 28
स्त्रीणामसंस्कृतानां तु प्रदानात् पूर्वतः सदा / सपिण्डानां त्रिरात्रं स्यात् संस्कारे भर्तुरेव हि
സംസ്കാരങ്ങൾ ലഭിക്കാത്ത സ്ത്രീകൾക്കു വിധി എപ്പോഴും വിവാഹത്തിന് മുൻപുള്ള കുലപ്രകാരം തന്നെയാണ്. സപിണ്ഡർക്കു മൂന്നു രാത്രികളുടെ അശൗചം; കാരണം സംസ്കാരബന്ധത്തിൽ സ്ത്രീയുടെ ആധാരം ഭർത്താവിനോടെയെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു।
Verse 29
अहस्त्वदत्तकन्यानामशौचं मरणे स्मृतम् / ऊनद्विवर्षान्मरणे सद्यः शौचमुदाहृतम्
വിവാഹത്തിന് നൽകാത്ത (അദത്ത) കന്യയുടെ മരണത്തിൽ അശൗചം ഇല്ലെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. രണ്ടുവയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുഞ്ഞിന്റെ മരണത്തിൽ തത്സമയം ശൗചം എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്।
Verse 30
आदन्तात् सोदरे सद्य आचौलादेकरात्रकम् / आप्रदानात् त्रिरात्रं स्याद् दशरात्रमतः परम्
സഹോദരൻ (സോദര) സംബന്ധിച്ചാൽ അശൗചം ഉടൻ തന്നെ ഉണ്ടാകും. പല്ല് മുളയ്ക്കുന്നതിന് മുൻപുള്ള അവസ്ഥ മുതൽ ചൂഡാകർമ്മം വരെ ഒരു രാത്രി; പ്രദാന-സംസ്കാരം വരെ മൂന്ന് രാത്രികൾ; അതിന് ശേഷം പത്ത് രാത്രികൾ.
Verse 31
मातामहानां मरणे त्रिरात्रं स्यादशौचकम् / एकोदकानां मरणे सूतके चैतदेव हि
മാതാമഹന്മാർ (നാനാ/നാനി) മരിച്ചാൽ മൂന്ന് രാത്രികളുടെ അശൗചം. ഏകോദകർ (ഒരേ ജല-തർപ്പണ പരമ്പരയിലെ ബന്ധുക്കൾ) മരണമുണ്ടായാലും, സൂതകത്തിൽ (ജന്മാശൗചം) പോലും ഇതേ നിയമം തന്നെയാണ്.
Verse 32
पक्षिणी योनिसम्बन्धे बान्धवेषु तथैव च / एकरात्रं समुद्दिष्टं गुरौ सब्रह्मचारिणि
പക്ഷിണി (പക്ഷി-ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യം) സംബന്ധിച്ചാൽ, ജന്മബന്ധമുള്ളവർക്കും ബന്ധുക്കൾക്കും ഒരു രാത്രിയുടെ അശൗചം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗുരുവിനും സഹബ്രഹ്മചാരിക്കും കൂടി ഒരു രാത്രി തന്നെയെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
Verse 33
प्रेते राजनि सज्योतिर्यस्य स्याद् विषये स्थितिः / गृहे मृतासु दत्तासु कन्यकासु त्र्यहं पितुः
സജ്യോതി (പ്രതിഷ്ഠിത) അഗ്നി-പരമ്പര നിലനിൽക്കുന്ന രാജ്യത്തിൽ രാജാവ് മരിച്ചാൽ മൂന്ന് ദിവസത്തെ അശൗചം. പിതാവിന്, വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്നതോ വിവാഹത്തിൽ നൽകിയതോ ആയ പുത്രിമാർ മരിച്ചാലും മൂന്ന് ദിവസത്തെ അശൗചം.
Verse 34
परपूर्वासु भार्यासु पुत्रेषु कृतकेषु च / त्रिरात्रं स्यात् तथाचार्ये स्वभार्यास्वन्यगासु च
മുമ്പ് മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയായിരുന്ന ഭാര്യയുടെയും കൃതക (ദത്തെടുത്ത) പുത്രന്മാരുടെയും കാര്യത്തിൽ മൂന്ന് രാത്രികളുടെ അശൗചം. ആചാര്യനോടും മൂന്ന് രാത്രികൾ; സ്വന്തം ഭാര്യ മറ്റൊരാളുടെ അടുക്കൽ പോയാലും മൂന്ന് രാത്രികൾ തന്നെയാണ്.
Verse 35
आचार्यपुत्रे पत्न्यां च अहोरात्रमुदाहृतम् / एकाहं स्यादुपाध्याये स्वग्रामे श्रोत्रिये ऽपि च
ആചാര്യന്റെ പുത്രനും ആചാര്യപത്നിക്കും ഒരു ദിവസം ഒരു രാത്രിയോളം അശൗചമെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിലെ ഉപാധ്യായനും ശ്രോത്രിയനും ഒരു ദിവസമേ വിധി.
Verse 36
त्रिरात्रमसपिण्डेषु स्वगृहे संस्थितेषु च / एकाहं चास्ववर्ये स्यादेकरात्रं तदिष्यते
അസപിണ്ഡ ബന്ധുക്കൾക്കും സ്വന്തം വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവരുടെ മരണത്തിലും മൂന്നു രാത്രികളുടെ അശൗചം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ സ്വവർയ്യനു ഒരു ദിവസം; മറ്റുള്ളവർക്ക് ഒരു രാത്രി യുക്തം.
Verse 37
त्रिरात्रं श्वश्रूमरणे श्वशुरे वै तदेव हि / सद्यः शौचं समुद्दिष्टं सगोत्रे संस्थिते सति
ശ്വശ്രുവിന്റെ മരണത്തിൽ മൂന്നു രാത്രികളുടെ അശൗചം; ശ്വശുരന്റെയും അതുതന്നെ. എന്നാൽ സ്വഗോത്രസ്ഥൻ അവിടെ ഉണ്ടായി കർമങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഉടൻ ശൗചം (ശുദ്ധി) നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
Verse 38
शुद्ध्येद् विप्रो दशाहेन द्वादशाहेन भूमिपः / वैश्यः पञ्चदशाहेन शूद्रो मासेन शुद्यति
ബ്രാഹ്മണൻ പത്ത് ദിവസത്തിൽ ശുദ്ധനാകും; ക്ഷത്രിയൻ (രാജാവ്) പന്ത്രണ്ട് ദിവസത്തിൽ. വൈശ്യൻ പതിനഞ്ച് ദിവസത്തിൽ; ശൂദ്രൻ ഒരു മാസത്തിൽ ശുദ്ധനാകും.
Verse 39
क्षत्रविट्शूद्रदायादा ये स्युर्विप्रस्य बान्धवाः / तेषामशौचे विप्रस्य दशाहाच्छुद्धिरिष्यते
ബ്രാഹ്മണന്റെ ബന്ധുക്കൾ ക്ഷത്രിയ/വൈശ്യ/ശൂദ്ര വർഗ്ഗത്തിലെ ദായാദർ (വാരിസുകൾ) ആണെങ്കിൽ, അവരുടെ അശൗചത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന് പത്ത് ദിവസത്തിന് ശേഷം ശുദ്ധിയെന്ന് അംഗീകരിക്കുന്നു.
Verse 40
राजन्यवैश्यावप्येवं हीनवर्णासु योनिषु / स्वमेव शौचं कुर्यातां विशुद्ध्यर्थमसंशयम्
ഹേ രാജാവേ, ക്ഷത്രിയനും വൈശ്യനും ഹീനവർണ്ണസ്ത്രീകളിൽ ജനിച്ചാൽ, സംശയമില്ലാതെ ശുദ്ധിക്കായി തങ്ങളുതന്നെ വിധിപ്രകാരം ശൗചകർമ്മം ആചരിക്കണം।
Verse 41
सर्वे तूत्तरवर्णानामशौचं कुर्युरादृताः / तद्वर्णविधिदृष्टेन स्वं तु शौचं स्वयोनिषु
എല്ലാവരും ഉന്നതവർണ്ണങ്ങൾക്ക് നിശ്ചയിച്ച അശൗചകാലം ആദരത്തോടെ പാലിക്കണം; എന്നാൽ സ്വന്തം വർണ്ണത്തിൽ ജനിച്ചവർ തങ്ങളുടെ വർണ്ണവിധിപ്രകാരം ശൗചം ആചരിക്കണം।
Verse 42
षड्रात्रं वा त्रिरात्रं स्यादेकरात्रं क्रमेण हि / वैश्यक्षत्रियविप्राणां शूद्रेष्वाशौचमेव तु
ക്രമമായി വൈശ്യന് ആറു രാത്രികൾ, ക്ഷത്രിയന് മൂന്ന് രാത്രികൾ, വിപ്രന് (ബ്രാഹ്മണന്) ഒരു രാത്രി അശൗചകാലമെന്ന് പറയുന്നു; എന്നാൽ ശൂദ്രന്റെ കാര്യത്തിൽ അശൗചം മാത്രം (അൽപവിധിയോടെ) അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 43
अर्धमासो ऽथ षड्रात्रं त्रिरात्रं द्विजपुङ्गवाः / शूद्रक्षत्रियविप्राणां वैश्येष्वाशौचमिष्यते
ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ശൂദ്രന് അർധമാസം, ക്ഷത്രിയന് ആറു രാത്രികൾ, വിപ്രന് മൂന്ന് രാത്രികൾ എന്നിങ്ങനെ അശൗചം ഉപദേശിക്കുന്നു; വൈശ്യന് ഇടത്തരം നിയമം അംഗീകരിക്കുന്നു।
Verse 44
षड्रात्रं वै दशाहं च विप्राणां वैश्यशूद्रयोः / अशौचं क्षत्रिये प्रोक्तं क्रमेण द्विजपुङ्गवाः
ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ക്രമമായി ക്ഷത്രിയന് ആറു രാത്രികൾ; വിപ്രനും വൈശ്യ-ശൂദ്രന്മാർക്കും പത്ത് ദിവസം അശൗചമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു।
Verse 45
शूद्रविट्क्षत्रियाणां तु ब्राह्मणे संस्थिते सति / दशरात्रेण शुद्धिः स्यादित्याह कमलोद्भवः
ബ്രാഹ്മണൻ ദേഹത്യാഗം ചെയ്താൽ ശൂദ്രൻ, വൈശ്യൻ, ക്ഷത്രിയൻ എന്നിവർക്കു പത്തു രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും—ഇങ്ങനെ കമലോദ്ഭവ ബ്രഹ്മാവ് പറയുന്നു।
Verse 46
असपिण्डं द्विजं प्रेतं विप्रो निर्हृत्य बन्धुवत् / अशित्वा च सहोषित्वा दशरात्रेण शुध्यति
ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ സപിണ്ഡപരിധിക്കു പുറത്തുള്ള ഒരു ദ്വിജമൃതന്റെ അന്ത്യകർമ്മം ബന്ധുവിനെപ്പോലെ നിർവഹിച്ചു, അവരോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിച്ച് ഒരുമിച്ച് താമസിച്ചാൽ, അവൻ പത്തു രാത്രികളിൽ ശുദ്ധനാകും।
Verse 47
यद्यन्नमत्ति तेषां तु त्रिरात्रेण ततः शुचिः / अनदन्नन्नमह्नैव न च तस्मिन् गृहे वसेत्
അവരുടെ ആഹാരം കഴിച്ചാൽ മൂന്നു രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും. എന്നാൽ അവരുടെ ആഹാരം കഴിക്കാതിരുന്നാൽ അതേ ദിവസമേ ശുദ്ധിയാകും—അതിനാൽ ആ വീട്ടിൽ താമസിക്കരുത്।
Verse 48
सोदकेष्वेतदेव स्यान्मातुराप्तेषु बन्धुषु / दशाहेन शवस्पर्शे सपिण्डश्चैव शुध्यति
സോദകർ—അഥവാ മാതൃപക്ഷബന്ധുക്കളും മറ്റ് ആപ്തബന്ധുക്കളും—ഇവർക്കും ഇതേ നിയമം: ശവസ്പർശം സംഭവിച്ചാൽ സപിണ്ഡനും പത്തു ദിവസത്തിൽ ശുദ്ധനാകും।
Verse 49
यदि निर्हरति प्रेतं प्रोलभाक्रान्तमानसः / दशाहेन द्विजः शुध्येद् द्वादशाहेन भूमिपः
ഭയവും കലക്കവും കൊണ്ട് മനസ്സ് ആക്രാന്തനായ ഒരാൾ ശവം നീക്കി കൊണ്ടുപോയാൽ, ദ്വിജൻ പത്തു ദിവസത്തിൽ ശുദ്ധനാകും; രാജാവ് പന്ത്രണ്ടു ദിവസത്തിൽ ശുദ്ധനാകും।
Verse 50
अर्धमासेन वैश्यस्तु शूद्रो मासेन शुध्यति / षड्रात्रेणाथवा सर्वे त्रिरात्रेणाथवा पुनः
വൈശ്യൻ അർദ്ധമാസത്തിൽ ശുദ്ധനാകുന്നു; ശൂദ്രൻ ഒരു മാസത്തിൽ ശുദ്ധനാകുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ വിധിപൂർവ്വം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ എല്ലാവരും ആറു രാത്രികളിൽ, വീണ്ടും മൂന്നു രാത്രികളിലും ശുദ്ധരാകും.
Verse 51
अनाथं चैव निर्हृत्य ब्राह्मणं धनवर्जितम् / स्नात्वा संप्राश्य तु घृतं शुध्यन्ति ब्राह्मणादयः
ധനരഹിതനും ആശ്രയമില്ലാത്തവനുമായ ബ്രാഹ്മണനെ രക്ഷിച്ച്/പിന്തുണച്ച്, സ്നാനം ചെയ്ത്, പിന്നെ ഘൃതം പ്രാശനം ചെയ്താൽ ബ്രാഹ്മണാദി ദ്വിജർ ശുദ്ധരാകും.
Verse 52
अवरश्चेद् वरं वर्णमवरं वा वरो यदि / अशौचे संस्पृशेत् स्नेहात् तदाशौचेन शुध्यति
താഴ്ന്ന വർണ്ണക്കാരൻ സ്നേഹവശാൽ അശൗചകാലത്ത് ഉയർന്ന വർണ്ണക്കാരനെ സ്പർശിച്ചാലും, അല്ലെങ്കിൽ ഉയർന്ന വർണ്ണക്കാരൻ അതുപോലെ താഴ്ന്ന വർണ്ണക്കാരനെ സ്പർശിച്ചാലും—സ്പർശിച്ചവൻ ആ അശൗചം തന്നെ വിധിപൂർവ്വം അനുഷ്ഠിച്ച് ശുദ്ധനാകുന്നു.
Verse 53
प्रेतीभूतं द्विजं विप्रो यो ऽनुगच्छत कामतः / स्नात्वा सचैलं स्पृष्ट्वाग्निं घृतं प्राश्य विशुध्यति
ആഗ്രഹവശാൽ (അറിയെ) പ്രേതീഭൂതനായ ഒരു ദ്വിജനെ ബ്രാഹ്മണൻ അനുഗമിച്ചാൽ, അവൻ വസ്ത്രസഹിതം സ്നാനം ചെയ്ത്, അഗ്നിയെ സ്പർശിച്ച്, ഘൃതം പ്രാശനം ചെയ്ത് വിശുദ്ധനാകുന്നു.
Verse 54
एकाहात् क्षत्रिये शुद्धिर्वैश्ये स्याच्च द्व्यहेन तु / शूद्रे दिनत्रयं प्रोक्तं प्राणायामशतं पुनः
ക്ഷത്രിയന് ഒരു ദിവസത്തിൽ ശുദ്ധി; വൈശ്യന് രണ്ട് ദിവസത്തിൽ ശുദ്ധി എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ശൂദ്രന് മൂന്ന് ദിവസം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു; കൂടാതെ (അധിക ശുദ്ധിക്കായി) പ്രാണായാമം നൂറു പ്രാവശ്യം ചെയ്യണമെന്നും ഉപദേശിക്കുന്നു.
Verse 55
अनस्थिसंचिते शूद्रे रौति चेद् ब्राह्मणः स्वकैः / त्रिरात्रं स्यात् तथाशौचमेकाहं त्वन्यथा स्मृतम्
അസ്ഥി-സഞ്ചയം നടന്നിട്ടില്ലാത്ത ശൂദ്രനുവേണ്ടി ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ സ്വജനങ്ങളോടൊപ്പം വിലാപം ചെയ്താൽ, അവന്റെ ആശൗചം മൂന്നു രാത്രികൾ നീളും; അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ദിവസം മാത്രമെന്നു സ്മൃതിയിലുണ്ട്।
Verse 56
अस्थिसंचयनादर्वागेकाहं क्षत्रवैश्ययोः / अन्यथा चैव सज्योतिर्ब्राह्मणे स्नानमेव तु
അസ്ഥി-സഞ്ചയത്തിന് മുമ്പ് ക്ഷത്രിയനും വൈശ്യനും ആശൗചം ഒരു ദിവസം; മറ്റഥാ ബ്രാഹ്മണന് സ്നാനം മാത്രം ചെയ്താൽ തന്നെ തത്സമയം ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു।
Verse 57
अनस्थिसंचित् विप्रे ब्राह्मणो रौति चेत् तदा / स्नानेनैव भवेच्छुद्धिः सचैलेन न संशयः
ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! ബ്രാഹ്മണൻ അസ്ഥി-സഞ്ചയവുമായി ബന്ധമില്ലാതെ കരഞ്ഞാൽ, വസ്ത്രസഹിതം സ്നാനം മാത്രം ചെയ്താൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും—സംശയമില്ല।
Verse 58
यस्तैः सहाशनं कुर्याच्छयनादीनि चैव हि / बान्धवो वापरो वापि स दशाहेन शुध्यति
അവരോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയോ ശയനാദി പ്രവൃത്തികൾ പങ്കിടുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ—ബന്ധുവായാലും അല്ലാത്തവനായാലും—പത്തു ദിവസത്തിൽ ശുദ്ധനാകും।
Verse 59
यस्तेषामन्नमश्नाति सकृदेवापि कामतः / तदाशौचे निवृत्ते ऽसौ स्नानं कृत्वा विशुध्यति
അവരുടെ (ആശൗചത്തിലുള്ളവരുടെ) അന്നം ആരെങ്കിലും മനപ്പൂർവ്വം ഒരിക്കൽ പോലും കഴിച്ചാൽ, ആ ആശൗചം അവസാനിച്ച ശേഷം സ്നാനം ചെയ്ത് ശുദ്ധനാകും।
Verse 60
यावत्तदन्नमश्नाति दुर्भिक्षोपहतो नरः / तावन्त्यहान्यशौचं स्यात् प्रायश्चित्तं ततश्चरेत्
ദുര്ഭിക്ഷബാധിതനായ മനുഷ്യൻ ആ (അനുചിത) ആഹാരം എത്ര ദിവസം കഴിക്കുമോ, അത്ര ദിവസം അവന് അശൗചം ഉണ്ടായിരിക്കും; തുടർന്ന് വിധിപ്രകാരം പ്രായശ്ചിത്തം ആചരിക്കണം।
Verse 61
दाहाद्यशौचं कर्तव्यं द्विजानामग्निहोत्रिणाम् / सपिण्डानां तु मरणे मरणादितरेषु च
അഗ്നിഹോത്രം പാലിക്കുന്ന ദ്വിജ ഗൃഹസ്ഥർ ദാഹകർമ്മാദി മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന അശൗചം ആചരിക്കണം; സപിണ്ഡ ബന്ധുക്കളുടെ മരണത്തിലും മറ്റു മരണബന്ധിത അവസരങ്ങളിലും അതേവിധം ബാധകമാണ്।
Verse 62
सपिण्डता च पुरुषे सप्तमे विनिवर्तते / समानोदकभावस्तु जन्मनाम्नोरवेदने
സപിണ്ഡത ഏഴാമത്തെ പുരുഷനിൽ അവസാനിക്കുന്നു; എന്നാൽ ജന്മവും പേരും അറിയാത്തിടത്ത് സമാനോദകബന്ധം ബാധകമാകുന്നു।
Verse 63
पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः / लेपभाजस्त्रयश्चात्मा सापिण्ड्यं साप्तपौरुषण्
പിതാവ്, പിതാമഹൻ, പ്രപിതാമഹൻ—ഈ മൂന്നുപേരും പിണ്ഡലേപത്തിന്റെ ഭാജകർ; സാപിണ്ഡ്യബന്ധം ഏഴ് തലമുറ വരെ വ്യാപിക്കുന്നു।
Verse 64
अप्रत्तानां तथा स्त्रीणां सापिण्ड्यं साप्तपौरुषम् / ऊढानां भर्तुसापिण्ड्यं प्राह देवः पितामहः
വിവാഹം കഴിക്കാത്ത സ്ത്രീകൾക്ക് സാപിണ്ഡ്യബന്ധം ഏഴ് തലമുറ വരെ; വിവാഹിതർക്കോ ഭർത്താവിന്റെ വംശത്തിലെ സാപിണ്ഡ്യമാണ് ഗ്രഹിക്കേണ്ടത്—എന്ന് ദേവ പിതാമഹൻ പ്രസ്താവിച്ചു।
Verse 65
ये चैकजाता बहवो भिन्नयोनय एव च / भिन्नवर्णास्तु सापिण्ड्यं भवेत् तेषां त्रिपूरुषम्
ഒരേ മൂലത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവർ പലരായാലും, വ്യത്യസ്ത യോനികളിലൂടെ ജനിച്ചവരായാലും, വ്യത്യസ്ത വർണ്ണക്കാരായാലും—അവരിൽ സാപിണ്ഡ്യം (പിണ്ഡബന്ധം) ത്രിപുരുഷം, അഥവാ മൂന്നു തലമുറ വരെ മാത്രമേ നിലനില്ക്കൂ.
Verse 66
कारवः शिल्पिनो वैद्या दासीदासास्तथैव च / दातारो नियमी चैव ब्रह्मविद्ब्रह्मचारिणौ
കാരവർ (കാർമ്മികർ), ശിൽപ്പികൾ, വൈദ്യർ, ദാസിയും ദാസനും—അതുപോലെ ദാനികൾ, നിയമപാലകർ, ബ്രഹ്മവിദ് (ബ്രഹ്മജ്ഞൻ)യും ബ്രഹ്മചാരി (വേദാധ്യയനശീലൻ)യും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
Verse 67
सत्रिणो व्रतिनस्तावत् सद्यः शौचा उदाहृताः / राजा चैवाभिषिक्तश्च प्राणसत्रिण एव च
സത്രത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട സത്രിണരും വ്രതധാരികളും ‘സദ്യഃ-ശൗച’ (തൽക്ഷണ ശുദ്ധി) ഉള്ളവരെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അതുപോലെ അഭിഷിക്തനായ രാജാവും പ്രാണ-സത്രം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവനും തൽക്ഷണം ശുദ്ധനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 68
यज्ञे विवाहकाले च देवयागे तथैव च / सद्यः शौचं समाख्यातं दुर्भिक्षे चाप्युपद्रवे
യജ്ഞസമയത്തും വിവാഹകാലത്തും ദേവയാഗത്തിൽ (ദേവാരാധനയിൽ) ‘സദ്യഃ-ശൗചം’ പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുപോലെ ദുര്ഭിക്ഷം (ക്ഷാമം)യും ഉപദ്രവം (ആപത്ത്) സമയങ്ങളിലും അതേ തൽക്ഷണ ശുദ്ധി പ്രയോഗ്യമാണ്.
Verse 69
डिम्बाहवहतानां च विद्युता पार्थिवैर्द्विजैः / सद्यः शौचं समाख्यातं सर्पादिमरणे तथा
യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവർ, അൽപായുസ്സുള്ള ശിശുക്കൾ (ഡിംബ), മിന്നലേറ്റ് മരിച്ചവർ, രാജാവാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ദ്വിജർ—ഇവർക്കെല്ലാം ‘സദ്യഃ-ശൗചം’ പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; പാമ്പ് മുതലായ കാരണങ്ങളാൽ സംഭവിക്കുന്ന മരണത്തിലും അതേ തൽക്ഷണ ശുദ്ധി ബാധകമാണ്.
Verse 70
अग्नौ मरुप्रपतने वीराध्वन्यप्यनाशके / ब्राह्मणार्थे च संन्यस्ते सद्यः शौचं विधीयते
അഗ്നിയിൽ മരണമുണ്ടായാലും, മരുഭൂമിയിൽ വീണ് പ്രാണം പോയാലും, വീരയാത്രയിൽ ദേഹം ലഭിക്കാതിരുന്നാലും; അതുപോലെ ബ്രാഹ്മണാർത്ഥമായി ഒരാളെ മരിച്ചവനെന്നു വിധിപൂർവ്വം സമർപ്പിച്ചാൽ—തൽക്ഷണം ശൗചം (ശുദ്ധി) നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 71
नैष्ठिकानां वनस्थानां यतीनां ब्रह्मचारिणाम् / नाशौचं कीर्त्यते सद्भिः पतिते च तथा मृते
നൈഷ്ഠിക സന്ന്യാസികൾ, വനസ്ഥർ, യതികൾ, ബ്രഹ്മചാരികൾ—ഇവരുടെ കാര്യത്തിൽ സദ്ജനർ ‘ആശൗചമില്ല’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; പതിതന്റെ വിഷയത്തിലും, മരണത്തിലും അതുപോലെ തന്നെ।
Verse 72
पतितानां न दाहः स्यान्नान्त्येष्टिर्नास्थिसंचयः / न चाश्रुपातपिण्डौ वा कार्यं श्राद्धादि कङ्क्वचित्
പതിതർക്കായി ദാഹസംസ്കാരം വേണ്ട, അന്ത്യേഷ്ടിയും വേണ്ട, അസ്ഥിസഞ്ചയവും വേണ്ട. അശ്രുപാത-തർപ്പണമോ പിണ്ഡദാനമോ ചെയ്യരുത്; ഒരിക്കലും ശ്രാദ്ധാദി കർമങ്ങൾ നടത്തരുത്।
Verse 73
व्यापादयेत् तथात्मानं स्वयं यो ऽग्निविषादिभिः / विहितं तस्य नाशौचं नाग्निर्नाप्युदकादिकम्
അഗ്നി, വിഷം മുതലായവകൊണ്ട് സ്വയം ജീവൻ നശിപ്പിക്കുന്നവന് ആശൗചം വിധിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല; അഗ്നി, ഉദകം മുതലായവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്ത്യകർമ്മങ്ങളും ചെയ്യരുത്।
Verse 74
अथ कश्चित् प्रमादेन म्रियते ऽग्निविषादिभिः / तस्याशौचं विधातव्यं कार्यं चैवोदकादिकम्
എന്നാൽ ആരെങ്കിലും അശ്രദ്ധ മൂലം അഗ്നി, വിഷം മുതലായവ കാരണം മരിച്ചാൽ, അവനുവേണ്ടി ആശൗചം ആചരിക്കണം; കൂടാതെ ഉദകദാനം മുതലായ പതിവ് കർമങ്ങളും നിർബന്ധമായി ചെയ്യണം।
Verse 75
जाते कुमारे तदहः कामं कुर्यात् प्रतिग्रहम् / हिरण्यधान्यगोवासस्तिलान्नगुडसर्पिषाम्
പുത്രൻ ജനിച്ച അതേ ദിവസത്തിൽ, ഇഷ്ടാനുസാരവും ധർമ്മവിധിപ്രകാരവും, സ്വർണം, ധാന്യം, പശുക്കൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, എള്ള്, പാകം ചെയ്ത അന്നം, ശർക്കര (ഗുഡ്), നെയ്യ് എന്നിവ ദാനമായി സ്വീകരിക്കാം।
Verse 76
फलानि पुष्पं शाकं च लवणं काष्ठमेव च / तोयं दधि घृतं तैलमौषधं क्षीरमेव च / आशौचिनां गृहाद् ग्राह्यं शुष्कान्नं चैव नित्यशः
ഫലങ്ങൾ, പുഷ്പങ്ങൾ, ശാകം, ഉപ്പ്, വിറക്; വെള്ളം, തൈര്, നെയ്യ്, എണ്ണ, ഔഷധം, പാൽ എന്നിവയും—ആശൗചത്തിലുള്ളവരുടെ വീട്ടിൽ നിന്നു സ്വീകരിക്കാം. അതുപോലെ ഉണക്ക അന്നവും എല്ലായ്പ്പോഴും സ്വീകര്യമാണ്।
Verse 77
आहिताग्निर्यथान्यायं दग्धव्यस्त्रिभिरग्निभिः / अनाहिताग्निर्गृह्येण लौकिकेनेतरो जनः
ആഹിതാഗ്നി സ്ഥാപിച്ചവനെ വിധിപ്രകാരം മൂന്നു അഗ്നികളാൽ ദഹിപ്പിക്കണം. ആഹിതാഗ്നിയില്ലാത്തവനെ ഗൃഹ്യ അഗ്നിയാലോ ലൗകിക അഗ്നിയാലോ ദഹിപ്പിക്കുന്നു—മറ്റുള്ളവരുടെ ആചാരവും അതുതന്നെ।
Verse 78
देहाभावात् पलाशैस्तु कृत्वा प्रतिकृतिं पुनः / दाहः कार्यो यथान्यायं सपिण्डैः श्रद्धयान्वितैः
ദേഹം ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, പലാശമരക്കഷണങ്ങളാൽ പ്രതികൃതി നിർമ്മിച്ച്, വിധിപ്രകാരം, ശ്രദ്ധയോടുകൂടിയ സപിണ്ഡ ബന്ധുക്കൾ വീണ്ടും ദാഹസംസ്കാരം നടത്തണം।
Verse 79
सकृत्प्रसिञ्चन्त्युदकं नामगोत्रेण वाग्यताः / दशाहं बान्धवैः सार्धं सर्वे चैवार्द्रवाससः
വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച്, നാമവും ഗോത്രവും ഉച്ചരിച്ച്, അവർ ഒരിക്കൽ മാത്രം ജലം തളിക്കുന്നു; പിന്നെ പത്ത് ദിവസം ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം എല്ലാവരും ഈർപ്പമുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കും।
Verse 80
पिण्डं प्रतिदिनं दद्युः सायं प्रातर्यथाविधि / प्रेताय च गृहद्वारि चतुर्थे भोजयेद् द्विजान्
പ്രതിദിനം വിധിപ്രകാരം സായാഹ്നവും പ്രഭാതവും പിണ്ഡദാനം ചെയ്യണം; ഗൃഹദ്വാരത്തിൽ പ്രേതാർത്ഥവും അർപ്പിക്കണം. നാലാം ദിവസം ദ്വിജന്മാരെ (ബ്രാഹ്മണരെ) ഭോജനിപ്പിക്കണം.
Verse 81
द्वितीये ऽहनि कर्तव्यं क्षुरकर्म सबान्धवैः / चतुर्थे बान्धवैः सर्वैरस्थनां संचयनं भवेत् / पूर्वं तु भोजयेद् विप्रानयुग्मान् श्रद्धया शुचीन्
രണ്ടാം ദിവസം ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം ക്ഷൗരകർമ്മം (മുണ്ഡനം) ചെയ്യണം. നാലാം ദിവസം എല്ലാ ബന്ധുക്കളും ചേർന്ന് അസ്ഥിസഞ്ചയം നടത്തണം. എന്നാൽ ആദ്യം ശ്രദ്ധയോടും ശുചിത്വത്തോടും കൂടി ഒറ്റസംഖ്യയിൽ ശുദ്ധ ബ്രാഹ്മണരെ ഭോജനിപ്പിക്കണം.
Verse 82
पञ्चमे नवमे चैव तथैवैकादशे ऽहनि / अयुग्मान् भोजयेद् विप्रान् नवश्राद्धं तु तद्विदुः
അഞ്ചാം, ഒൻപതാം, പതിനൊന്നാം ദിവസങ്ങളിൽ ഒറ്റസംഖ്യയിൽ ബ്രാഹ്മണരെ ഭോജനിപ്പിക്കണം; ഇതിനെ പണ്ഡിതർ നവ-ശ്രാദ്ധം എന്നു പറയുന്നു.
Verse 83
एकादशे ऽह्नि कुर्वोत प्रेतमुद्दिश्य भावतः / द्वादशे वाथ कर्तव्यमनिन्द्ये त्वथवाहनि / एकं पवित्रमेकोर्ऽघः पिण्डपात्रं तथैव च
പതിനൊന്നാം ദിവസം പ്രേതത്തെ ഉദ്ദേശിച്ച് ഭാവപൂർവ്വം കർമ്മം ചെയ്യണം. പന്ത്രണ്ടാം ദിവസവും—നിന്ദാരഹിതമായ ശുഭദിനത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ അതേ ദിവസത്തിൽ തന്നെ—ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഒരു പവിത്രം (കുശവളയം), ഒരു അർഘ്യം, ഒരു പിണ്ഡപാത്രം മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കൂ.
Verse 84
एवं मृताह्नि कर्तव्यं प्रतिमासं तु वत्सरम् / सपिण्डीकरणं प्रोक्तं पूर्णे संवत्सरे पुनः
ഇങ്ങനെ മൃതാഹ്നി (മരണതിഥി) ദിനത്തിൽ പ്രതിമാസം ഒരു വർഷം വരെ ഈ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം. വർഷം പൂർണ്ണമായാൽ വീണ്ടും സപിണ്ഡീകരണം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
Verse 85
कुर्याच्चत्वारि पात्राणि प्रेतादीनां द्विजोत्तमाः / प्रेतार्थं पितृपात्रेषु पात्रमासेचयेत् ततः
ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, പ്രേതാദി കർമ്മാർത്ഥം നാല് പാത്രങ്ങൾ ഒരുക്കണം. തുടർന്ന് പ്രേതനിമിത്തം ആ അർപ്പണം പിതൃപാത്രങ്ങളിൽ ഒഴിക്കണം.
Verse 86
ये समाना इति द्वाभ्यां पिण्डानप्येवमेव हि / सपिण्डीकरणं श्राद्धं देवपूर्वं विधीयते
“യേ സമാനാ…” എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന രണ്ട് മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ച്, അതേവിധം പിണ്ഡങ്ങളും വിധിപൂർവ്വം അർപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെ ദേവാർപ്പണം ആദ്യം ചെയ്ത് സപിണ്ഡീകരണ ശ്രാദ്ധം നടത്തപ്പെടുന്നു.
Verse 87
पितॄनावाहयेत् तत्र पुनः प्रेतं च निर्दिशेत् / ये सपिण्डीकृताः प्रेतान तेषां स्यात् पृथक्क्रियाः / यस्तु कुर्यात् पृथक् पिण्डं पितृहा सो ऽभिजायते
അവിടെ വീണ്ടും പിതൃകളെ ആവാഹനം ചെയ്ത് പ്രേതനെയും സൂചിപ്പിച്ച് അർപ്പണം ചെയ്യണം. സപിണ്ഡീകരണം ലഭിച്ച പ്രേതർക്കു വേറിട്ട കർമ്മം വേണ്ട. അവർക്കായി വേറെയായി പിണ്ഡം നൽകുന്നവൻ പിതൃഹന്താവാകുന്നു.
Verse 88
मृते पितरि वै पुत्रः पिण्डमब्दं समाचरेत् / दद्याच्चान्नं सोदकुम्भं प्रत्यहं प्रेतधर्मतः
പിതാവ് മരിച്ചാൽ പുത്രൻ ഒരു വർഷം പിണ്ഡദാനം അനുഷ്ഠിക്കണം. കൂടാതെ പ്രേതധർമ്മപ്രകാരം പ്രതിദിനം ജലകുംഭത്തോടുകൂടി അന്നദാനവും നൽകണം.
Verse 89
पार्वणेन विधानेन संवत्सरिकमिष्यते / प्रतिसंवत्सरं कार्यं विधिरेष सनातनः
സംവത്സരിക ശ്രാദ്ധം പാർവണവിധാനപ്രകാരം നടത്തേണ്ടതാണ്. ഓരോ വർഷവും അത് ചെയ്യണം; ഈ വിധി സനാതനമാണ്.
Verse 90
मातापित्रोः सुतैः कार्यं पिण्डदानादिकं च यत् / पत्नी कुर्यात् सुताभावे पत्न्य भावे सहोदहः
മാതാപിതാക്കൾക്കുള്ള പിണ്ഡദാനാദി പിതൃകർമ്മം പുത്രന്മാർ തന്നേ ചെയ്യണം. പുത്രന്മാർ ഇല്ലെങ്കിൽ ഭാര്യ ചെയ്യട്ടെ; ഭാര്യ ഇല്ലെങ്കിൽ സഹോദരൻ ആ കർമ്മം നിർവഹിക്കട്ടെ.
Verse 91
अनेनैव विधाने जीवन् वा श्राद्धमाचरेत् / कृत्वा दानादिकं सर्वं श्रद्धायुक्तः समाहितः
ഇതേ വിധാനപ്രകാരം ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും ശ്രാദ്ധം ആചരിക്കണം. ദാനാദി എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ചെയ്തു, ശ്രദ്ധയോടെ സമാഹിതമായ മനസ്സോടെ ഇരിക്കണം.
Verse 92
एष वः कथितः सम्यग् गृहस्थानां क्रियाविधिः / स्त्रीणां तु भर्तृशुश्रूषा धर्मो नान्य इहेष्यते
ഗൃഹസ്ഥരുടെ കർമ്മവിധി നിങ്ങളോട് ശരിയായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾക്കായി ഇവിടെ ഭർത്തൃശുശ്രൂഷ തന്നെയാണ് ധർമ്മം; ഇതൊഴികെ മറ്റൊന്നും ഈ സന്ദർഭത്തിൽ പ്രമാണമല്ല.
Verse 93
स्वधर्मपरमो नित्यमीश्विरार्पितमानसः / प्राप्नोति तत् परं स्थानं यदुक्तं वेदवादिभिः
എപ്പോഴും സ്വധർമ്മത്തിൽ പരമനായി, മനസ്സിനെ ഈശ്വരനിൽ അർപ്പിച്ചവൻ, വേദവാദികൾ പ്രസ്താവിച്ച ആ പരമസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
One continues obligatory daily duties while avoiding kāmya (desire-motivated) rites, maintains restraint in social exchange (no accepting/taking and restricted touch), and sustains svādhyāya even mentally; limited offerings and carefully regulated brāhmaṇa hospitality are permitted under purity constraints.
Sapinda status is said to end with the seventh person (seven-generation scope), while water-libation relations (samānodaka/ekodaka) apply beyond or where lineage identifiers are uncertain; these categories determine whether impurity is immediate, one night, three nights, ten nights, or otherwise.
It is granted in contexts where dharma’s public or sacrificial demands override extended impurity—e.g., during sacrifices, marriages, deity worship, famine/calamity, certain violent or extraordinary deaths (battle, lightning, snakes), and for renunciant/ascetic life-stages where āśauca is not observed.
It prescribes ten-day observances with daily piṇḍa offerings (including a doorway offering for the preta), shaving and bone-collection on specified days, brāhmaṇa feedings (nava-śrāddha pattern), monthly rites for a year, and then the sapiṇḍīkaraṇa that ritually joins the preta to the pitṛ line, followed by the annual śrāddha.
The chapter frames gṛhastha rites as svadharma offered to Īśvara: faithful performance, inner steadiness, and surrender transform social-ritual obligations into a path aligned with the Veda’s declared supreme abode.