ഇന്ദ്രൻ in the Upanishads

ഞാൻ പഞ്ചഭൂതങ്ങളും അപഞ്ചഭൂതങ്ങളും ആകുന്നു; ഞാൻ അഖില ജഗത്തും ആകുന്നു. ഞാൻ വേദവും അവേദവും. ഞാൻ വിദ്യയും അവിദ്യയും. ഞാൻ അജ (അജന്മ)യും അനജയും. ഞാൻ അധഃ, ഊർധ്വം, തിര്യക്—എല്ലാ ദിശകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാൻ രുദ്രന്മാരോടും വസുക്കളോടും കൂടി…

ഹേ ദക്ഷാ! അദിതി നിന്റെ പുത്രിയായി സത്യമായി ജനിച്ചു. അമൃതബന്ധുക്കളായ മംഗളദേവന്മാർ അവളെ ക്രമമായി ജനിപ്പിച്ചു. കാമം യോനി; കാമകലാ; വജ്രപാണി; ഗുഹ; ഹാസ്യം; മാതരിശ്വാൻ (വായു); അഭ്രം (മേഘം); ഇന്ദ്രൻ; വീണ്ടും ഗുഹ; സകലത്വം; മായയാൽ; വീണ്ടും കോശങ്ങൾ…

നീ വജ്രധാരിയാണ്; നീ തന്നേ സകലഭൂതങ്ങളുടെ അധിപൻ. ഹേ സോമ, ജീവികളിൽ നിഹിതമായ കാമം നീ തന്നേ. സ്വാഹാ, സ്വധാ, വഷട്കാരം ചെയ്യുന്ന അതും നീ; പശുക്കളുടെ രുദ്രനായി നീ ഹൃദയഗുഹയിൽ ലീനനാകുന്നു.

നീ മിത്രനാണ്; നീ സുപർണനും; നീ ചന്ദ്രനും; നീ ഇന്ദ്രൻ, രുദ്രൻ, ത്വഷ്ടൃ, വിഷ്ണു, സവിതൃ; നീ ഗോപതി—പശുക്കളുടെ അധിപൻ. നീ തന്നെയാണ് വിഷ്ണു; നീ ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; ദൈത്യന്മാരെ ശമിപ്പിച്ച് രക്ഷ നൽകുന്നു; നിന്നാൽ ലോകം പരിവൃതമാണ്—നീ…

അവൻ തന്നെയാണ് ബ്രഹ്മാ; അവൻ തന്നെയാണ് ശിവൻ; അവൻ തന്നെയാണ് ഇന്ദ്രസഹിതൻ; അവൻ അക്ഷരൻ, പരമൻ, സ്വരാട്—സ്വയംഭരണാധിപൻ. അവൻ തന്നെയാണ് വിഷ്ണു; അവൻ തന്നെയാണ് പ്രാണൻ; അവൻ തന്നെയാണ് കാലം; അവൻ തന്നെയാണ് അഗ്നി; അവൻ തന്നെയാണ് ചന്ദ്രൻ.

പാദത്തിന്റെ മുകളിലെ മദ്ധ്യഭാഗത്ത് ഉള്ള ‘നാമ-രൂപ’ത്തെ, മനസ്സിന്റെ തീക്ഷ്ണമായ ദ്വാരത്തിലൂടെ, നിത്യമായി യോഗത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ഛേദിക്കണം. പിണ്ഡളിയിലെ മർമ്മം ‘ഇന്ദ്രവജ്രം’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; ധ്യാനബലത്തിന്റെ യോഗത്താൽ, ധാരണകളാൽ അതിനെ ഛേദിക്കണം.…

പാദത്തിന്റെ മുകളിലെ മദ്ധ്യപ്രദേശത്തുള്ള ആ രൂപ-ഗ്രന്ഥിയെ യോഗം ആശ്രയിച്ച് നിത്യവും മനസ്സിന്റെ തീക്ഷ്ണദ്വാരത്തിലൂടെ ‘ഛേദിക്കണം’. ജംഘയിലെ മർമ്മസ്ഥാനത്തിന്റെ അനുകീർത്തനം/ജാഗരണം ‘ഇന്ദ്രവജ്രം’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; ധ്യാനബലയോഗത്താൽ ധാരണകളിലൂടെ അതിനെ…

ആദ്യമാത്ര ‘ഘോഷിണീ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അടുത്തത് ‘വിദ്യുത്-മാത്ര’. മൂന്നാമത് ‘പതംഗിണീ’; നാലാമത് ‘വായുവേഗിണീ’. അഞ്ചാമത് ‘നാമധേയാ’ എന്ന പേരിൽ; ആറാമത് ‘ഐന്ദ്രീ’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ഏഴാമത് ‘വൈഷ്ണവീ’; എട്ടാമത് ‘ശാങ്കരീ’. ഒൻപതാമത് ‘മഹതീ’…

ആറാം മാത്രയിൽ (അവൻ) ഇന്ദ്രനോടു സായുജ്യം പ്രാപിക്കുന്നു; ഏഴാം മാത്രയിൽ വൈഷ്ണവപദം നേടുന്നു. എട്ടാം മാത്രയിൽ രുദ്രനിലേക്കു പോകുന്നു; അതുപോലെ ഭൂതപ്രാണികളുടെ അധിപനായ പശുപതിയെയും പ്രാപിക്കുന്നു.

ഓം. ഇനി പുരുഷസ്വരൂപനായ നാരായണൻ ഇച്ഛിച്ചു: “ഞാൻ പ്രജകളെ സൃഷ്ടിക്കട്ടെ.” നാരായണനിൽ നിന്ന് പ്രാണൻ ജനിക്കുന്നു; അതുപോലെ മനസ്സും എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും. ആകാശം, വായു, ജ്യോതി (അഗ്നി), ജലങ്ങൾ, സർവ്വത്തെ ധരിക്കുന്ന ഭൂമി—ഇവയും ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.…

ഹേ പ്രാണ, നീ തേജസ്സിൽക്കൂടി ഇന്ദ്രനാണ്; നീ രുദ്രൻ, സംരക്ഷകൻ; നീ അന്തരീക്ഷത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; നീ സൂര്യൻ, ജ്യോതികളുടെ നാഥൻ.

കാമം തന്നെയാണ് യോനി (മൂലസ്രോതസ്); കാമകലാ; വജ്രഹസ്തൻ; ഗുഹ; ഹാസ്യം; മാതരിശ്വൻ; അഭ്രം (മേഘം); ഇന്ദ്രൻ. വീണ്ടും: ഗുഹ; സകലാ (സമ്പൂർണത); മായയാൽ; പൂരൂചീ—ഇവൾ ലോകമാതാവ്, ആദിവിദ്യയാണ്।

അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് 'ഇദന്ദ്ര' എന്നാണ്. അദ്ദേഹം 'ഇദന്ദ്ര' ആയിരുന്നിട്ടും, അവർ പരോക്ഷമായി അദ്ദേഹത്തെ 'ഇന്ദ്ര' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; കാരണം ദേവന്മാർ പരോക്ഷതയിൽ പ്രസന്നരാകുന്നു, അതെ, ദേവന്മാർ പരോക്ഷതയിൽ പ്രസന്നരാകുന്നു.

ഇതുതന്നെ ബ്രഹ്മം, ഇതുതന്നെ ഇന്ദ്രൻ, ഇതുതന്നെ പ്രജാപതി; ഇതുതന്നെ എല്ലാ ദേവന്മാരും; ഇതുതന്നെ പഞ്ചമഹാഭൂതങ്ങൾ—ഭൂമി, വായു, ആകാശം, ജലം, ജ്യോതികൾ. കൂടാതെ ഇവ ചെറുതായ മിശ്രരൂപങ്ങളെന്നപോലെ: വിത്തുകളും അവയുടെ ഭേദങ്ങളും; അണ്ഡജം, ജരായുജം, സ്വേദജം…

ദൈവോദാസന്റെ പുത്രനായ പ്രതർദനൻ യുദ്ധവും വീര്യവും കൊണ്ട് ഇന്ദ്രന്റെ പ്രിയധാമത്തിലേക്ക് എത്തി. ഇന്ദ്രൻ അവനോട് പറഞ്ഞു—‘പ്രതർദനാ, ഞാൻ നിനക്കൊരു വരം നൽകുന്നു.’ പ്രതർദനൻ പറഞ്ഞു—‘മനുഷ്യനു ഏറ്റവും ഹിതകരമെന്ന് നിങ്ങൾ കരുതുന്നതു തന്നെ നിങ്ങൾ…

അവൻ പറഞ്ഞു—‘ഞാൻ പ്രാണൻ, പ്രജ്ഞാത്മാവ് (ചേതനസ്വരൂപൻ). എന്നെ ആയുസ്സായും അമൃതമായും ഉപാസിക്കൂ. ആയുസ്സ് പ്രാണനാണ്; പ്രാണൻ തന്നെയാണ് ആയുസ്സ്.’ പ്രാണൻ പറഞ്ഞു—‘ഈ ശരീരത്തിൽ പ്രാണൻ വസിക്കുന്നത്രയും കാലം ആയുസ്സ് നിലനിൽക്കും. പ്രാണം കൊണ്ടാണ്…

ബാലാകി ഗാർഗ്യൻ പറഞ്ഞു: “വായുവിൽ ഉള്ള ഈ പുരുഷനെയേ ഞാൻ ഉപാസിക്കുന്നു.” അജാതശത്രു പറഞ്ഞു: “ഇതിൽ വാദം വേണ്ട; അവൻ ഇന്ദ്രൻ വൈകുണ്ഠൻ—അപരാജിത സേനയുള്ളവൻ; ഞാൻ അവനെയേ ഉപാസിക്കുന്നു.” ഇങ്ങനെ ഉപാസിക്കുന്നവൻ ജയശാലിയാകുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ തോറ്റാലും…

ഈ പ്രാജ്ഞ ആത്മാവ്—ഈ ആത്മാവ് തന്നെ—മറ്റു ആത്മാക്കളെ തന്റെ അധീനരായ ജനങ്ങൾ ശ്രേഷ്ഠിയെ അനുസരിക്കുന്നതുപോലെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ശ്രേഷ്ഠി തന്റെ ജനങ്ങളോടൊപ്പം അനുഭവിക്കുന്നതുപോലെ, അല്ലെങ്കിൽ ജനങ്ങൾ ശ്രേഷ്ഠിയോടൊപ്പം അനുഭവിക്കുന്നതുപോലെ, ഈ പ്രാജ്ഞ…

പിന്നെ അവർ ഇന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു: ‘മഘവനേ, ഈ യക്ഷൻ എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞുവരിക.’ അവൻ പറഞ്ഞു: ‘അങ്ങനെ തന്നേ.’ അവൻ അതിലേക്കു പാഞ്ഞു; അത് അവനിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായി.

അതു തന്നെയുള്ള ആകാശത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ മഹത്തായ ദീപ്തിയോടെ പ്രകാശിക്കുന്ന ഉമാ ഹൈമവതീ എന്ന ദേവിയെ കണ്ടു. അവളോടു അവൻ ചോദിച്ചു—“ഈ യക്ഷൻ ആരാണ്?”