Adhyaya 15

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे प्रियव्रतवंशानुकीर्त्तनं नाम चतुदशो ऽध्यायः सूत उवाच एवं प्रजासन्निवेशं श्रुत्वा वै शांशपायनिः / पप्रच्छ नियतं सूतं पृथिव्युद धिविस्तरम्

ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിൽ, വായുപ്രോക്ത പൂർവഭാഗത്തിന്റെ ദ്വിതീയ അനുഷംഗപാദത്തിൽ ‘പ്രിയവ്രതവംശാനുകീർത്തനം’ എന്ന ചതുർദശ അധ്യായം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—പ്രജകളുടെ ഇത്തരത്തിലുള്ള വിന്യാസം കേട്ട് ശാംശപായനി നിശ്ചയചിത്തത്തോടെ സൂതനോട് ഭൂമിയുടെയും സമുദ്രങ്ങളുടെയും വ്യാപ്തി ചോദിച്ചു.

Verse 2

कति द्वीपा समुद्रा वा पवता वा कति स्मृताः / कियन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च काः स्मृताः

ദ്വീപങ്ങൾ എത്ര, സമുദ്രങ്ങൾ എത്ര, പർവതങ്ങൾ എത്ര എന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു? അതുപോലെ അവയിൽ വർഷങ്ങൾ എത്ര, അവിടെയുള്ള നദികൾ ഏതെല്ലാമെന്നു പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?

Verse 3

महा भूतप्रमाणं च लोकालोकं तथैव च / पर्यायं परिमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोस्तथा / एतत्प्रबूहि नः सर्वं विस्तरेण यथार्थतः

മഹാഭൂതങ്ങളുടെ പ്രമാണം, ലോകാലോകത്തിന്റെ സ്വരൂപം, അതിന്റെ ക്രമവും പരിമാണവും, കൂടാതെ ചന്ദ്രസൂര്യന്മാരുടെ ഗതിയും—ഇവയെല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് യഥാർത്ഥമായി വിശദമായി പറഞ്ഞു തരുക.

Verse 4

सूत उवाच हन्त वो ऽहं प्रवक्ष्यामि पृथिव्यायामविस्तरम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—കേൾക്കുവിൻ, ഞാൻ നിങ്ങളോട് ഭൂമിയുടെ വ്യാപ്തി വിശദമായി പറയും.

Verse 5

संख्यां चैव समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम् / द्वीपभेदसहस्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च

സമുദ്രങ്ങളുടെ എണ്ണം, ദ്വീപുകളുടെ വിസ്താരം, കൂടാതെ ആ ഏഴിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെട്ട ദ്വീപഭേദങ്ങളുടെ സഹസ്രങ്ങളെയും।

Verse 6

न शक्यन्ते क्रमेणेह वक्तुं यैः सततं जगत् / सप्त द्वीपान्प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह

ഈ ജഗത്ത് നിരന്തരം നിലനിൽക്കുന്നതിന് കാരണമായവയെ ഇവിടെ ക്രമമായി പറയാൻ കഴിയില്ല; ചന്ദ്ര-സൂര്യന്മാരും ഗ്രഹങ്ങളും സഹിതം ഏഴ് ദ്വീപുകളെ ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും।

Verse 7

तेषां मनुष्या स्तर्क्केण प्रमाणानि प्रचक्षते / अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण साधयेत्

അവയെക്കുറിച്ച് മനുഷ്യർ തർക്കംകൊണ്ട് പ്രമാണങ്ങൾ പറയുന്നു; എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അചിന്ത്യമായ ഭാവങ്ങളെ തർക്കംകൊണ്ട് സ്ഥാപിക്കരുത്।

Verse 8

प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यं प्रचक्षते / नववर्षं प्रवक्ष्यामि जंबूद्वीपं यथातथम्

പ്രകൃതികള്ക്കപ്പുറമുള്ളതിനെ ‘അചിന്ത്യം’ എന്നു പറയുന്നു; ഇനി ജംബൂദ്വീപിലെ ഒൻപത് വർഷങ്ങളെ ഞാൻ യഥാതഥമായി പ്രസ്താവിക്കും।

Verse 9

विस्तरान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत / शतमेकं सहस्राणां योजनाग्रात्समन्ततः

അതിന്റെ വിസ്താരവും വൃത്തപരിധിയും യോജനകളാൽ ഗ്രഹിക്കുവിൻ; എല്ലാദിക്കുകളിലും അത് സഹസ്രങ്ങളിൽ ഒരു ശത യോജന വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 10

नानाजनपदाकीर्णः पुरैश्च विविधैश्शुभैः / सिद्धचारणसंकीणः पर्वतैरुपशोभितः

അത് നാനാ ജനപദങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, വിവിധ ശുഭപുരങ്ങളാൽ സമൃദ്ധവുമായതും, സിദ്ധ-ചാരണസംഘങ്ങളാൽ കവിഞ്ഞതും, പർവതങ്ങളാൽ ശോഭിതവുമായിരുന്നു।

Verse 11

सर्वधातुनिबद्धैश्च शिलाजाल समुद्भवैः / पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतस्ततः

അവിടെ സർവധാതുക്കളാൽ സമ്പന്നമായ, ശിലാജാലത്തിൽ നിന്നുയർന്ന, പർവതങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ച നദികൾ എല്ലാടവും ചുറ്റും ഒഴുകിയിരുന്നു।

Verse 12

जंबूद्वीपः पृथुः श्रीमान् सर्वतः पृथुमण्डलः / नवभिश्चावृतः सर्वो भुवनैर्भूतभावनैः

ജംബൂദ്വീപം വിശാലവും ശ്രീസമ്പന്നവുമായിരുന്നു; അതിന്റെ മണ്ഡലം എല്ലാടവും വ്യാപിച്ചു, ഭൂതങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന ഒമ്പത് ഭുവനങ്ങളാൽ അത് മുഴുവനായി ആവൃതമായിരുന്നു।

Verse 13

लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः / जंबूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः

അത് എല്ലാടവും ലവണസമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നു; ആ സമുദ്രവും ജംബൂദ്വീപത്തിന്റെ വിസ്താരത്തിന് തുല്യമായി ചുറ്റും സമമായി വ്യാപിച്ചിരുന്നു।

Verse 14

प्रागायताः सूपर्वाणः षडिमे वर्षपर्वताः / अवगाढा ह्युभयतः मसुद्रौ पूर्वपश्चिमौ

ഈ ആറു വർഷപർവതങ്ങൾ കിഴക്കോട്ടു നീണ്ടുനിന്ന, സുസംയോജിതമായ പർവസന്ധികളുള്ളവയായിരുന്നു; അവ രണ്ടുവശത്തും—കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും സമുദ്രങ്ങളിൽ—ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞിരുന്നു।

Verse 15

हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् / सर्वर्त्तुषु सुखश्चापि निषधः पर्वतो महान्

ഹിമം നിറഞ്ഞ ഹിമവാൻ, സ്വർണശിഖരമായ ഹേമകൂടവും ഹേമവാനും; എല്ലാകാലത്തും സുഖദായകനായ മഹാനിഷധ പർവ്വതവും.

Verse 16

चतुर्वर्णश्च सौवर्णो मेरुश्चारुतमः स्मृतः / द्वात्रिंशच्च सहस्राणि विस्तीर्णः स च मूर्द्धनि

നാലു വർണങ്ങളാൽ യുക്തനും സ്വർണമയനും അത്യന്തം മനോഹരനുമായ മേരുവെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; അവന്റെ ശിഖരത്തിൽ അത് മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം യോജന വ്യാപ്തിയുള്ളതാണ്.

Verse 17

वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्रः समुच्छ्रितः / नानावर्णास्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः

അത് വൃത്താകൃതിയിലുള്ള അളവോടെയും ചതുരശ്രരൂപത്തിൽ ഉയർന്ന് നിലകൊള്ളുന്നതുമാണ്; പാർശ്വങ്ങളിൽ നാനാവർണങ്ങൾ, പ്രജാപതി-ഗുണങ്ങളാൽ സമന്വിതം.

Verse 18

नाभिबन्धनसंभूतो ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः / पूर्वतर्ः श्वेतवर्णश्च ब्राह्मणस्तस्य तेन तत्

അവ്യക്തജന്മനായ ബ്രഹ്മന്റെ നാഭിബന്ധനത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചത്; കിഴക്കുഭാഗത്ത് അത് ശ്വേതവർണ്ണ ബ്രാഹ്മണമായി നിലകൊള്ളുന്നു—അതുകൊണ്ടുതന്നെ അങ്ങനെ പറയുന്നു.

Verse 19

पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्मः स्वभावतः / तेनास्य क्षत्त्रभावस्तु मेरोर्नानार्थकारणात्

അതിന്റെ ഉത്തര പാർശ്വത്തിൽ സ്വഭാവതഃ രക്തവർണ്ണമായ ആവരണം ഉണ്ട്; വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ അതുകൊണ്ട് മേരുവിന് ക്ഷത്രിയഭാവം പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 20

पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते / भृङ्गपत्रनिभश्चापि पश्चिमेन समाचितः

ദക്ഷിണദിക്കിൽ പീതവർണ്ണനായിരിക്കുന്നവനാൽ വൈശ്യത്വം നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു; പടിഞ്ഞാറ് സ്ഥിതനായവൻ ഭൃംഗപത്രസദൃശ വർണ്ണമുള്ളവനെന്നും പറയുന്നു.

Verse 21

तेनास्य शूद्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्त्तिताः / वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः

അതുകൊണ്ട് അവനിൽ ശൂദ്രഭാവം ഉണ്ടാകുമെന്നു—ഇങ്ങനെ വർണങ്ങൾ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു. അവന്റെ രൂപം സ്വഭാവതഃ പറഞ്ഞതും, വർണ്ണംകൊണ്ട് അതിന്റെ പരിമാണം നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ്.

Verse 22

नीलश्च वैदुर्यमयः श्वेतः घुक्लो हिरण्मयः / मयुरबर्हवर्णस्तु शातकैंभश्च शृङ्गवान्

ഒന്ന് നീലമായി വൈദൂര്യമണിസദൃശം; ഒന്ന് ശ്വേതമായി ദീപ്തവും ഹിരണ്മയവും; ഒന്ന് മയൂരബർഹവർണ്ണം; മറ്റൊന്ന് ശാതകൗംഭസദൃശം, ശൃംഗവാനും ആകുന്നു.

Verse 23

एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः / तेषामन्तरविष्कंभो नवसाहस्र उच्यते

ഇവ പർവതരാജന്മാർ; സിദ്ധ-ചാരണന്മാർ സേവിക്കുന്നവർ. ഇവയുടെ ഇടവ്യാപ്തി നവസാഹസ്രം (ഒൻപതിനായിരം) എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 24

मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः समन्तमः / नवैवं तु सहस्राणि विस्तीर्णं सर्वतस्तु तत्

മദ്ധ്യത്തിൽ ‘ഇലാവൃതം’ എന്ന ദേശം മഹാമേരുവിനെ ചുറ്റി എല്ലാടവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അത് എല്ലാ ദിക്കുകളിലുമായി നവസാഹസ്രം (ഒൻപതിനായിരം) വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു.

Verse 25

मध्ये तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः / वेद्यर्द्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्द्धं तथोत्तरम्

അതിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ മഹാമേരു പുകരഹിതമായ അഗ്നിപോലെ ദീപ്തമാണ്. മേരുവിന്റെ ദക്ഷിണാർദ്ധം വേദിരൂപവും, ഉത്തരാർദ്ധവും അതുപോലെ ഉത്തരദിക്കിൽ സ്ഥിതവുമാണ്.

Verse 26

वर्षाणि यानि षट् चैव तेषां ये वर्षपर्वताः / द्वे द्वे सहस्रे विस्तीर्णा योजनानां समुच्छ्रयात्

ആറ് വർഷങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള വർഷപർവതങ്ങൾ ഉയരത്തിന്റെ അളവനുസരിച്ച് രണ്ടുരണ്ടായിരം യോജന വീതം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 27

जंबूद्वीपस्य विस्तारात्तेषामायाम उच्यते / योजनानां सहस्राणि शतं द्वावायतौ गिरी

ജംബൂദ്വീപത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയനുസരിച്ച് അവയുടെ നീളം പറയപ്പെടുന്നു; ആ പർവതങ്ങൾ നീളത്തിൽ ഒരു ലക്ഷം രണ്ടായിരം യോജനയാണ്.

Verse 28

नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनास्तु ये परे / श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवाञ्छृङ्गवांस्तथा

നീലയും നിഷധയും; അവയെക്കാൾ ചെറുതായ മറ്റു പർവതങ്ങൾ—ശ്വേതം, ഹേമകൂടം, കൂടാതെ ശിഖരസമൃദ്ധനായ ഹിമവാനും.

Verse 29

नवती द्वे अशीती द्वे सहस्राण्यायतास्तु तेः / तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्णाणि सप्त वै

അവയുടെ നീളം യഥാക്രമം തൊണ്ണൂറ്റിരണ്ട്, എൺപത്തിരണ്ട് ആയിരം യോജന. അവയുടെ ഇടയിൽ ജനപദങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയെ സത്യത്തിൽ ഏഴ് വർണങ്ങളായി പറയുന്നു.

Verse 30

प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु / संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम्

ആ ദേശങ്ങൾ പ്രപാതങ്ങളാൽ ദുഷ്കരമായ പർവ്വതങ്ങളാൽ ആവൃതവും, നദികളുടെ പല ശാഖകളാൽ നിരന്തരം വിഭജിതവും ആകയാൽ പരസ്പരം അഗമ്യമാണ്.

Verse 31

वसंति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः / इदं हैमवतं वर्षं भारतं नाम विश्रुतम्

അവിടങ്ങളിൽ എല്ലായിടത്തും നാനാജാതികളായ ജീവികൾ വസിക്കുന്നു. ഇത് ഹിമവാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വർഷം; ‘ഭാരതം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധം.

Verse 32

हेमकूटं परं ह्यस्मा न्नान्ना किंषुरुपं स्मृतम् / नैषधं हेमकूटात्तु हरिवर्षं तदुच्यते

ഇതിനപ്പുറം ‘ഹേമകൂടം’ ഉണ്ട്; അത് ‘കിംഷുരൂപം’ എന്നും സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഹേമകൂടത്തിന് ശേഷം ‘നൈഷധം’; അതാണ് ‘ഹരിവർഷം’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്.

Verse 33

हरिवर्षात्परं चापि मेरोश्व तदिलावृतम् / इलावृतात्पिरं नीलं सम्यकं नाम विश्रुतम्

ഹരിവർഷത്തിന് അപ്പുറം, മേരുവിന്റെ സമീപത്ത് ‘ഇലാവൃതം’ ഉണ്ട്. ഇലാവൃതത്തിന് അപ്പുറം ‘നീലം’ ഉണ്ട്; അത് ‘സമ്യക്’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധം.

Verse 34

रम्यकात्परतर्ः श्वेतं विश्रुतं तद्धिरण्मयम् / हिरण्मयात्परं चैव शृङ्गवत्तः कुरु स्मृतम्

രമ്യകത്തിന് അപ്പുറം ‘ശ്വേതം’ ഉണ്ട്; അത് ‘ഹിരൺമയം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധം. ഹിരൺമയത്തിന് അപ്പുറം ‘ശൃംഗവത്’ ഭാഗത്തുള്ള ‘കുരു’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 35

धनुःसंस्थे तु विज्ञेये द्वे वर्षे दक्षिणोत्तरे / दीर्घाणि तत्र चत्वारि मध्यमं तदिलावृतम्

ധനുസ്സംസ്ഥാനത്തിൽ തെക്കും വടക്കും രണ്ടു വർഷങ്ങൾ (ദേശങ്ങൾ) അറിയേണ്ടവ; അവിടെ നാലു ദീർഘ പ്രദേശങ്ങളുണ്ട്, മദ്ധ്യത്തിൽ അതേ ഇലാവൃതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 36

अर्वाक् च निषधस्याथ वेद्यर्द्धं दक्षिणं स्मृतम् / परं नीलवतो यच्च वेद्यर्द्धं तु तदुत्तरम्

നിഷധപർവതത്തിന്റെ ഈ വശത്തുള്ളത് വേദിയുടെ ദക്ഷിണാർദ്ധമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; നീലവതത്തിന്റെ അപ്പുറത്തുള്ളത് വേദിയുടെ ഉത്തരാർദ്ധമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 37

वेद्यर्द्धे दक्षिणे त्रीणि त्रीणि वर्षाणि चोत्तरे / तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो मेरुर्मध्य इलावृतम्

വേദിയുടെ ദക്ഷിണാർദ്ധത്തിൽ മൂന്ന് വർഷങ്ങൾ (ദേശങ്ങൾ) ഉണ്ട്, ഉത്തരാർദ്ധത്തിലും മൂന്ന്; അവയുടെ മദ്ധ്യേ മേരു ജ്ഞേയമാണ്—അതേ ഇലാവൃതത്തിന്റെ മദ്ധ്യം.

Verse 38

दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेम तु / उदगायेतो महाशैलो माल्यवान्नाम नामतः

നീലപർവതത്തിന്റെ തെക്കിലും നിഷധത്തിന്റെ വടക്കിലും, വടക്കോട്ടു വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ‘മാല്യവാൻ’ എന്ന മഹാശൈലം ഉണ്ട്.

Verse 39

योजनानां सहस्रं तु आनील निषधायतः / आयामतश्चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि प्रकीर्तितः

നീല മുതൽ നിഷധ വരെ ഇതിന്റെ വീതി ആയിരം യോജന; ഇതിന്റെ നീളം മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം യോജനയായി പ്രഖ്യാതമാണ്.

Verse 40

तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः / आयामतो ऽथ विस्तारान्माल्यवा नितिविश्रुतः

അതിന്റേ പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിൽ ഗന്ധമാദന പർവ്വതം അറിയേണ്ടതാണ്; ദൈർഘ്യവും വിസ്താരവും കൊണ്ടു ‘മാല്യവാൻ’ എന്ന നാമത്തിൽ അതി പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 41

परिमण्डलयोर्मेरुर्मध्ये कनकपर्वतः / चतुर्वणः स सौवर्णः चतुरस्रः समुच्छ्रितः

പരിമണ്ഡലങ്ങളുടെ ഇടയിൽ, മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ കനകപർവ്വതം ഉണ്ട്; അത് നാലു വർണ്ണങ്ങളുള്ളതും സ്വർണ്ണമയവും ചതുരാകൃതിയിലും ഉയർന്ന് നില്ക്കുന്നതുമാണ്.

Verse 42

सुमेरुः शुशुभेशुभ्रो राजव त्समधिष्ठितः / तरुणादित्यवर्णाभो विधूम इव पावकः

സുമേരു ശുഭ്രപ്രഭയിൽ രാജസിംഹാസനത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായതുപോലെ ശോഭിച്ചു; ഇളം സൂര്യവർണ്ണംപോലെ, പുകരഹിതമായ അഗ്നിപോലെ ദീപ്തമായിരുന്നു.

Verse 43

योजनानां सहस्राणि चतुरशीतरुच्छ्रितः / प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु

അതിന്റെ ഉയരം എൺപത്തിനാലായിരം യോജന; താഴേക്ക് പതിനാറ് (ആയിരം യോജന) അകത്ത് കുത്തിനിൽക്കുന്നു, വിസ്താരവും പതിനാറ് (ആയിരം യോജന) തന്നെയാണ്.

Verse 44

शरावसंस्थितत्वात्तु द्वात्रिंशन्मूर्ध्निविस्तृतः / विस्तारात्रिगुणस्तस्य परिणाहः समन्ततः

ശരാവുപോലെ ആകൃതിയുള്ളതിനാൽ അതിന്റെ മുകളിൽ വിസ്താരം മുപ്പത്തിരണ്ട് (ആയിരം യോജന); എല്ലാടവും അതിന്റെ പരിണാഹം ആ വിസ്താരത്തിന്റെ മൂന്നിരട്ടിയാണ്.

Verse 45

मण्डलेन प्रमाणेन त्र्यस्रे मानं तदिष्यते / चत्वारिंशत्सहस्राणि योजनानां समन्ततः

മണ്ഡലപ്രമാണപ്രകാരം ത്ര്യസ്രത്തിന്റെ അളവ് നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു; എല്ലാടവും നാല്പതിനായിരം യോജന വ്യാപ്തിയുണ്ട്.

Verse 46

अष्टाभिरधिकानि स्युस्त्र्यस्रे मानं प्रकीर्त्तितम् / चतुरस्रेण मानेन परिणाहः समन्ततः

ത്ര്യസ്രത്തിന്റെ അളവ് എട്ടുകൊണ്ട് അധികമാണെന്ന് പ്രസിദ്ധം; ചതുരസ്രപ്രമാണംകൊണ്ട് എല്ലാടവും പരിണാഹം (പരിധി) നിശ്ചയിക്കുന്നു.

Verse 47

चतुः षष्टिसहस्राणि योजनानां विधीयते / स पर्वतो महादिव्यो दिव्यौषधिसमन्वितः

അതിന്റെ അളവ് അറുപത്തിനാലായിരം യോജനയായി നിശ്ചയിക്കുന്നു; ആ പർവ്വതം മഹാദിവ്യവും ദിവ്യ ഔഷധികളാൽ സമന്വിതവുമാണ്.

Verse 48

भुवनैरावृतः सर्वो जातरूपमयैः शुभैः / तत्र देवगणाः सर्वे गन्धर्वोरगराक्षसाः

അത് എല്ലാടവും ശുഭമായ സ്വർണമയ ഭുവനങ്ങളാൽ ആവൃതമാണ്; അവിടെ ദേവഗണങ്ങൾ, ഗന്ധർവ്വർ, ഉരഗങ്ങൾ, രാക്ഷസർ എല്ലാവരും ഉണ്ടു.

Verse 49

शैलराजे प्रदृश्यन्ते शुभाश्चाप्सरसां गणाः / स तु मेरुः परिवृतो भुवनैर्भूतभावनैः

ശൈലരാജത്തിൽ ശുഭമായ അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങൾ ദൃശ്യമാകുന്നു; ആ മേരു ഭൂതഭാവനമായ ഭുവനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 50

चत्वारो यस्य देशा वै चतुःपार्श्वेष्वधिष्ठिताः / भद्राश्वा भरताश्वैव केतुमालाश्च पश्चिमाः

യാരുടെ നാലു ദിക്കുകളിലുമായി നാലു ദേശങ്ങൾ അധിഷ്ഠിതമാണ്—ഭദ്രാശ്വം, ഭാരതാശ്വം, പിന്നെ പടിഞ്ഞാറെ കേതുമാലയും.

Verse 51

उत्तराः कुरवश्चैव कृतपुण्यप्रतिश्रयाः / गन्धमादनपर्श्वे तु परैषापरगण्डिका

വടക്കായി ഉത്തരകുരുക്കൾ ഉണ്ട്; അവർ ചെയ്ത പുണ്യത്തിന്റെ ആശ്രയസ്ഥാനമാണ്. ഗന്ധമാദന പർവതത്തിന്റെ പാർശ്വത്ത് പരൈഷയും അപരഗണ്ഡികയും ഉണ്ട്.

Verse 52

सर्वर्त्तुरमणीया च नित्यं प्रमुदिता शिवा / द्वात्रिंशत्तु सहस्राणि योजनैः पूर्वपश्चिमात्

അത് എല്ലാ ഋതുക്കളിലും മനോഹരം, നിത്യവും ആനന്ദിതവും ശിവകരവും; കിഴക്കിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറുവരെ അതിന്റെ വ്യാപ്തി മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം യോജനമാണ്.

Verse 53

आयामतश्चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि प्रमाणतः / तत्र ते शुभकर्माणः केतुमालाः प्रतिष्ठिताः

നീളത്തിന്റെ അളവിൽ അത് മുപ്പത്തിനാലായിരം യോജന; അവിടെ ശുഭകർമ്മികളായ കേതുമാലവാസികൾ പ്രതിഷ്ഠിതരാണ്.

Verse 54

तत्र काला नराः सर्वे महासत्त्वा महाबलाः / स्त्रियश्चोत्पल पत्राभाः सर्वास्ताः प्रियदर्शनाः

അവിടെയുള്ള പുരുഷന്മാർ എല്ലാവരും ശ്യാമവർണ്ണരും മഹാസത്ത്വവും മഹാബലവും ഉള്ളവരും; സ്ത്രീകൾ നീലോത്പലപത്രസദൃശമായ കാന്തിയോടെ, എല്ലാവരും പ്രിയദർശിനികൾ.

Verse 55

तत्र दिव्यो महावृक्षः पनसः पड्रसाश्रयः / ईश्वरो ब्रह्मणः पुत्रः कामचारी मनोजवः

അവിടെ ദിവ്യമായ മഹാവൃക്ഷമായ പനസുണ്ട്; അത് ഷഡ്രസങ്ങളുടെ ആശ്രയമാണ്. അവിടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായ ഈശ്വരൻ ഉണ്ട്; ഇഷ്ടാനുസാരം സഞ്ചരിക്കുന്നവനും മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ളവനും.

Verse 56

तस्य पीत्वा फलरसं जीवन्ति च समायुतम् / पार्श्वे माल्यवतश्चापि पूर्वे ऽपूर्वा तु गण्डिका

അതിന്റേ ഫലരസം പാനം ചെയ്ത് അവർ ദീർഘകാലം ജീവിക്കുന്നു. അതിന്റെ പാർശ്വത്തിൽ മാല്യവത് ഉണ്ട്; കിഴക്കോട്ട് അപൂർവമായ ഗണ്ഡികയും ഉണ്ട്.

Verse 57

आयामादथ विस्ताराद्यथैषापरगण्डिका / भद्राश्वास्तत्र विज्ञेया नित्यं मुदितमानसाः

നീളത്തിലും വീതിയിലും ഈ അപര-ഗണ്ഡിക എങ്ങനെയോ, അതുപോലെ (മറ്റൊരു) ഗണ്ഡികയും. അവിടെ ഭദ്രാശ്വർ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നവർ ഉണ്ട്; അവരുടെ മനസ്സ് നിത്യവും ആനന്ദിതമാണ്.

Verse 58

भद्रशालवनं चात्र कालाम्रस्तु महाद्रुमः / तत्र ते पुरुषाः स्वेता महोत्साहा बलान्विताः

ഇവിടെ ഭദ്രശാലവനം ഉണ്ട്; കൂടാതെ കാലാമ്ര എന്ന മഹാവൃക്ഷവും ഉണ്ട്. അവിടെയുള്ള പുരുഷന്മാർ ശ്വേതവർണ്ണരും മഹോത്സാഹികളും ബലവാന്മാരുമാണ്.

Verse 59

स्त्रियः कुमुदवर्णाभाः सुन्दर्यः प्रियदर्शनाः / चन्द्रप्रभाश्चन्द्रवर्णाः पूर्णचन्द्र निभाननाः

സ്ത്രീകൾ കുമുദപുഷ്പംപോലെ വർണ്ണകാന്തിയുള്ളവരും, സുന്ദരികളും, പ്രിയദർശിനികളും ആണ്. അവർ ചന്ദ്രപ്രഭയോടെ തിളങ്ങുന്നവർ, ചന്ദ്രവർണ്ണമുള്ളവർ, പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള മുഖമുള്ളവർ.

Verse 60

चन्द्रशीतलगात्र्यस्ताः स्त्रिय उत्पलगन्धिकाः / दशवर्षसहस्राणि तेषामायुरनामयम्

അവിടെയുള്ള സ്ത്രീകൾ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ശീതളദേഹികളായും ഉത്പലസുഗന്ധമുള്ളവരായും ഇരിക്കുന്നു. അവരുടെ ആയുസ്സ് പത്തായിരം വർഷം; അവർ രോഗരഹിതർ.

Verse 61

कालाम्रस्य रसं पीत्वा सर्वे च स्थिरयौवनाः / दक्षिणेन तु श्वेतस्य नीलस्यैवोत्तरेण च

കാളാമ്രത്തിന്റെ രസം പാനം ചെയ്‌താൽ എല്ലാവർക്കും യൗവനം സ്ഥിരമാകും—ശ്വേതപർവതത്തിന്റെ തെക്കിലും നീലപർവതത്തിന്റെ വടക്കിലും.

Verse 62

वर्षं रमणकं नाम जायन्ते तत्र मानवाः / रतिप्रधाना विमला जरादौर्गन्ध्यवर्जिताः

അവിടെ ‘രമണക’ എന്ന വർഷത്തിൽ മനുഷ്യർ ജനിക്കുന്നു—അവർ രതിപ്രധാനരും വിമലരും, ജരയും ദുർഗന്ധവും ഇല്ലാത്തവരും ആകുന്നു.

Verse 63

शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे च प्रियदर्शनाः / तत्रापि सुमहान्वृक्षो न्यग्रोधो रोहितो महान्

അവർ എല്ലാവരും ശുദ്ധവംശസമ്പന്നരും ദർശനത്തിന് പ്രിയകരരുമാണ്. അവിടെയും ഒരു അതിമഹാവൃക്ഷമുണ്ട്—മഹാന്യഗ്രോധം, ‘രോഹിത’ എന്നത്.

Verse 64

तस्यापि ते फलरसं पिबन्तो वर्त्तयन्ति वै / दशवर्षसहस्राणि शतानि दश पञ्च च

അവർ ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ ഫലരസം പാനം ചെയ്ത് ജീവിക്കുന്നു—പത്തായിരം വർഷവും, പിന്നെയും പത്തും അഞ്ചുനൂറും (അഥവാ ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറും) വർഷവും.

Verse 65

जीवन्ति ते महाभागाः सदा त्दृष्टा नरोत्तमाः / दक्षिणे वै शृङ्गवतः श्वेतस्याप्युत्तरेण च

ശൃംഗവത് പർവതത്തിന്റെ തെക്കിലും ശ്വേതപർവതത്തിന്റെ വടക്കിലും വസിക്കുന്ന ആ മഹാഭാഗ്യ നരോത്തമർ സദാ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 66

वर्षं हैरण्वतं नाम यत्र हैरण्वती नदी / महाबलाः सुतेजस्का जायन्ते तत्र मानवाः

അവിടെ ‘ഹൈരണ്വത’ എന്നൊരു വർഷമുണ്ട്; അവിടെ ഹൈരണ്വതീ നദി ഒഴുകുന്നു. അവിടെ മനുഷ്യർ മഹാബലവും ദീപ്തതേജസ്സും ഉള്ളവരായി ജനിക്കുന്നു.

Verse 67

यक्षा वीरा महासत्त्वा धनिनः प्रियदर्शनाः / एकादशसहस्राणि वर्षाणां ते महौजसः

ആ യക്ഷർ വീരരും മഹാസത്ത്വമുള്ളവരും ധനവാന്മാരും മനോഹരദർശനരുമാണ്; അവർ മഹൗജസ്സോടെ പതിനൊന്നായിരം വർഷം ജീവിക്കുന്നു.

Verse 68

आयुः प्रमाणं जीवन्ति शतानि दश पञ्च च / यस्मिन्वर्षे महावृक्षो लकुचः षड्रसाश्रयः

അവർ ആയുസ്സിന്റെ അളവായി പതിനഞ്ചുനൂറ് വർഷം ജീവിക്കുന്നു; ആ വർഷത്തിൽ ‘ലകുച’ എന്ന മഹാവൃക്ഷമുണ്ട്, അത് ആറു രസങ്ങളുടെ ആശ്രയമാണ്.

Verse 69

तस्य पीत्वा फलरसं ते जीवन्ति निरामयाः / त्रीणि शृङ्गवतः शृङ्गाण्युच्छ्रितानि महान्ति च

അതിന്റ ഫലരസം പാനം ചെയ്ത് അവർ രോഗരഹിതരായി ജീവിക്കുന്നു; ശൃംഗവത് പർവതത്തിന് അത്യുച്ചവും മഹത്തുമായ മൂന്ന് ശിഖരങ്ങളുണ്ട്.

Verse 70

एकं मणिमयं तेषामेकं चैव हिरण्मयम् / सर्वरत्नमयं चैकं भवनैरुपशोभितम्

അവരുടെ ഭവനങ്ങൾ മൂന്നു തരമായിരുന്നു—ഒന്ന് മണിമയം, ഒന്ന് സ്വർണമയം, മറ്റൊന്ന് സർവരത്നമയം; അവ മനോഹര ഭവനങ്ങളാൽ ശോഭിച്ചു।

Verse 71

उत्तरे वै शृङ्गावतः समुद्रस्य च दक्षिणे / कुरवस्तत्र तद्वर्षं पुण्यं सिद्धनिषेवितम्

ശൃംഗാവത പർവതത്തിന്റെ വടക്കിലും സമുദ്രത്തിന്റെ തെക്കിലും ‘കുരു’ എന്ന ആ വർഷം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അത് പുണ്യവും സിദ്ധന്മാർ സേവിക്കുന്നതുമാണ്।

Verse 72

तत्र वृक्षा मधु फला नित्यपुष्पफलोपगाः / वस्त्राणि च प्रसूयन्ते फलेष्वाभरणानि च

അവിടെ തേൻപോലെയുള്ള മധുരഫലമുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ നിത്യവും പുഷ്പഫലസമൃദ്ധമാണ്; അവരുടെ ഫലങ്ങളിൽ നിന്ന് വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ജനിക്കുന്നു।

Verse 73

सर्वकामप्रदास्तत्र केचिद्वक्षा मनोरमाः / गन्धवर्णरसो पेतं प्रक्षरन्ति मधूत्तमम्

അവിടെ ചില മനോഹര വൃക്ഷങ്ങൾ സർവകാമപ്രദങ്ങളാണ്; അവ സുഗന്ധവും വർണ്ണവും രസവും നിറഞ്ഞ ഉത്തമ മധു ചൊരിയുന്നു।

Verse 74

अपरे क्षीरिणो नाम वृक्षास्तत्र मनोरमाः / ये क्षरन्ति सदा क्षीरं षड्रसं ह्यमृतोपमम्

അവിടെ ‘ക്ഷീരിണ’ എന്ന പേരുള്ള മറ്റുചില മനോഹര വൃക്ഷങ്ങളുമുണ്ട്; അവ സദാ ആറു രസങ്ങളോടുകൂടിയ, അമൃതസദൃശമായ ക്ഷീരം ചൊരിയുന്നു।

Verse 75

सर्वा मणिमयी भूमिः सूक्ष्मकाञ्चनवालुका / सर्वर्तुसुखसंपन्ना न्निष्पङ्का नीरजा शुभा

അവിടെയുള്ള ഭൂമി മുഴുവനും മണിമയമാണ്; അതിലെ മണൽ സൂക്ഷ്മ സ്വർണ്ണകണങ്ങളുപോലെ. എല്ലാ ഋതുക്കളുടെയും സുഖസമ്പത്താൽ സമ്പന്നം, ചെളിയില്ലാത്തത്, നിർമ്മലവും ശുഭവും ആകുന്നു.

Verse 76

देवलोकच्युतास्तत्र जायन्ते मानवाः शुभाः / शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे च स्थिरयौवनाः

അവിടെ ദേവലോകത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതരായ ശുഭ മനുഷ്യർ ജനിക്കുന്നു. അവർ എല്ലാവരും ശുദ്ധ കുലാഭിജനസമ്പന്നരും സ്ഥിരയൗവനമുള്ളവരുമാണ്.

Verse 77

मिथुनानि प्रसूयन्ते स्त्रियश्चाप्सरसः समाः / तेषां ते क्षीरिणां क्षीरं पिबन्ति ह्यमृतो पमम्

അവിടെ ദ്വയങ്ങളായിട്ടാണ് ജനനം; സ്ത്രീകൾ അപ്സരസ്സുകളെപ്പോലെ. അവർ ക്ഷീരിണികളുടെ ക്ഷീരം പാനം ചെയ്യുന്നു; അത് അമൃതസമം.

Verse 78

मिथुनं जायते सद्यः समं चैव विवर्द्धते / समं शीलं च रूपं च प्रियता चैव तत्समा

ദ്വയം ഉടൻ ജനിച്ച് സമമായിത്തന്നെ വളരുന്നു. അവരുടെ ശീലവും രൂപവും ഒരുപോലെ; പരസ്പര പ്രിയതയും അതുപോലെ സമമാണ്.

Verse 79

अन्योन्यमनुरक्ताश्च चक्रवाकसधर्मिणः / अनामया ह्यशोकाश्च नित्यं सुखनिषेविणः

അവർ പരസ്പരം അനുരക്തരായി, ചക്രവാകപ്പക്ഷികളുടെ ധർമ്മംപോലെ ഏകനിഷ്ഠരായിരിക്കും. അവർ രോഗരഹിതരും ശോകരഹിതരും, നിത്യവും സുഖം അനുഭവിക്കുന്നവരുമാണ്.

Verse 80

त्रयोदशसहस्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति ते महावीर्या न चान्यस्त्रीनिषेविणः

ആ മഹാവീരന്മാർ പതിമൂന്നായിരത്തി മൂന്നു നൂറ്റി പതിനഞ്ചു വർഷം ജീവിക്കുന്നു; പരസ്ത്രീസേവനം ചെയ്യുന്നില്ല।