Shloka 38
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेम तु / उदगायेतो महाशैलो माल्यवान्नाम नामतः
Transliteration
dakṣiṇena tu nīlasya niṣadhasyottarema tu / udagāyeto mahāśailo mālyavānnāma nāmataḥ
Translation
നീലപർവതത്തിന്റെ തെക്കിലും നിഷധത്തിന്റെ വടക്കിലും, വടക്കോട്ടു വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ‘മാല്യവാൻ’ എന്ന മഹാശൈലം ഉണ്ട്.
Word by Word
दक्षिणेनto the south (of)
दक्षिणेन:
Karana/Directional (करण/दिशा)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/दिशा-निर्देशे (by/at the south of)
तुindeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
नीलस्यof Nīla (mountain)
नीलस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
निषधस्यof Niṣadha (mountain)
निषधस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनिषध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
उत्तरेin the north (of it)
उत्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण—‘उत्तरे (भागे/देशे)’
अपिalso
अपि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/indeed)
तुindeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
उदक्northwards
उदक्:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउदक् (अव्यय)
Formअव्यय; दिशावाचक (northwards)
आयतःextending
आयतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√यम् (धातु) + क्त (कृदन्त) आयत
Formकृदन्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘विस्तीर्ण/प्रसारित’
महाशैलःthe great mountain
महाशैलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + शैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय—‘महान् शैलः’
माल्यवान्Mālyavān
माल्यवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमाल्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम (proper noun)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक (quotative/‘by name’)
नामतःas named
नामतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनामतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/नामवाचक (as to name)