Shloka 68
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
आयुः प्रमाणं जीवन्ति शतानि दश पञ्च च / यस्मिन्वर्षे महावृक्षो लकुचः षड्रसाश्रयः
Transliteration
āyuḥ pramāṇaṃ jīvanti śatāni daśa pañca ca / yasminvarṣe mahāvṛkṣo lakucaḥ ṣaḍrasāśrayaḥ
Translation
അവർ ആയുസ്സിന്റെ അളവായി പതിനഞ്ചുനൂറ് വർഷം ജീവിക്കുന്നു; ആ വർഷത്തിൽ ‘ലകുച’ എന്ന മഹാവൃക്ഷമുണ്ട്, അത് ആറു രസങ്ങളുടെ ആശ്രയമാണ്.
Word by Word
āyuḥlifespan
āyuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootāyus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pramāṇammeasure/extent
pramāṇam:
Pradhāna-nāma (विधेय)
TypeNoun
Rootpramāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicate noun ‘measure’
jīvantithey live
jīvanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjīv (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
śatānihundreds
śatāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; object of measure
daśaten
daśa:
Saṅkhyā-viśeṣaṇa (संख्या-विशेषण)
TypeNoun
Rootdaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; here used as numeral qualifier ‘ten’
pañcafive
pañca:
Saṅkhyā-viśeṣaṇa (संख्या-विशेषण)
TypeNoun
Rootpañca (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; numeral qualifier ‘five’
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
yasminin which
yasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; relative pronoun ‘in which’
varṣein the region
varṣe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
mahāvṛkṣaḥa great tree
mahāvṛkṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + vṛkṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
lakucaḥthe lakuca tree
lakucaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakuca (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to mahāvṛkṣaḥ
ṣaḍrasa-āśrayaḥabode of six tastes
ṣaḍrasa-āśrayaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣaṭ + rasa + āśraya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (षड्रसानाम् आश्रयः)