Shloka 46
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
अष्टाभिरधिकानि स्युस्त्र्यस्रे मानं प्रकीर्त्तितम् / चतुरस्रेण मानेन परिणाहः समन्ततः
Transliteration
aṣṭābhiradhikāni syustryasre mānaṃ prakīrttitam / caturasreṇa mānena pariṇāhaḥ samantataḥ
Translation
ത്ര്യസ്രത്തിന്റെ അളവ് എട്ടുകൊണ്ട് അധികമാണെന്ന് പ്രസിദ്ധം; ചതുരസ്രപ്രമാണംകൊണ്ട് എല്ലാടവും പരിണാഹം (പരിധി) നിശ്ചയിക്കുന്നു.
Word by Word
अष्टाभिःby eight
अष्टाभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअष्टन् (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (संख्याशब्द), तृतीया (करण), बहुवचन — by eight; with eight
अधिकानिadditional; in excess
अधिकानि:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — additional, exceeding
स्युःwould be; should be
स्युः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (सम्भावना/optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — would be/should be
त्र्यस्रेin the triangular (measure)
त्र्यस्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्र्यस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन — in the triangle
मानम्measure
मानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — measure
प्रकीर्तितम्is declared
प्रकीर्तितम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — proclaimed/declared
चतुरस्रेणby the square (measure)
चतुरस्रेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootचतुरस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन — by/with the square
मानेनby measure
मानेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन — by/with measure
परिणाहःcircumference; girth
परिणाहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपरिणाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Subject), एकवचन — circumference/girth
समन्ततःall around
समन्ततः:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण — all around