Shloka 57
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
आयामादथ विस्ताराद्यथैषापरगण्डिका / भद्राश्वास्तत्र विज्ञेया नित्यं मुदितमानसाः
Transliteration
āyāmādatha vistārādyathaiṣāparagaṇḍikā / bhadrāśvāstatra vijñeyā nityaṃ muditamānasāḥ
Translation
നീളത്തിലും വീതിയിലും ഈ അപര-ഗണ്ഡിക എങ്ങനെയോ, അതുപോലെ (മറ്റൊരു) ഗണ്ഡികയും. അവിടെ ഭദ്രാശ്വർ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നവർ ഉണ്ട്; അവരുടെ മനസ്സ് നിത്യവും ആനന്ദിതമാണ്.
Word by Word
आयामात्in length/with respect to length
आयामात्:
अपादान (Apādāna/Ablative; standard of comparison)
TypeNoun
Rootआयाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी (5th case/Ablative); एकवचन
अथand/then
अथ:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक (particle: then/and)
विस्तारात्in breadth/with respect to breadth
विस्तारात्:
अपादान (Apādāna/Ablative; standard of comparison)
TypeNoun
Rootविस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी; एकवचन
यथाas/just like
यथा:
सम्बन्ध (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)
एषाthis (one)
एषा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
अपरगण्डिकाthe other Gaṇḍikā
अपरगण्डिका:
कर्ता (Karta/Subject; apposition to eṣā)
TypeNoun
Rootअपर (प्रातिपदिक) + गण्डिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय-समास (अपरा गण्डिका = the other Gaṇḍikā)
भद्राश्वाःBhadrāśvas (people of Bhadrāśva)
भद्राश्वाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक) + अश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; कर्मधारय-समास (भद्राः अश्वाः)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
विज्ञेयाःare to be known/should be understood as
विज्ञेयाः:
विधेय (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि + ज्ञा (धातु) → ज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतव्यत्/अनीयर्-अर्थे ‘ज्ञेय’ (gerundive: to be known); पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे प्रयोगः; क्रियाविशेषण (adverbial accusative: always)
मुदितमानसाःhaving joyful minds
मुदितमानसाः:
विशेषण (Adjective of bhadrāśvāḥ)
TypeAdjective
Rootमुदित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; बहुव्रीहि-समास (मुदितं मानसं येषाम्)