Shloka 13
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः / जंबूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः
Transliteration
lavaṇena samudreṇa sarvataḥ parivāritaḥ / jaṃbūdvīpasya vistārāt samena tu samantataḥ
Translation
അത് എല്ലാടവും ലവണസമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നു; ആ സമുദ്രവും ജംബൂദ്വീപത്തിന്റെ വിസ്താരത്തിന് തുല്യമായി ചുറ്റും സമമായി വ്യാപിച്ചിരുന്നു।
Word by Word
लवणेनsalty, saline
लवणेन:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootलवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-एकवचन (Instrumental singular); ‘समुद्रेण’ इति विशेषण
समुद्रेणby the ocean
समुद्रेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-एकवचन (Instrumental singular)
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (on all sides)
परिवारितःsurrounded
परिवारितः:
Karta (कर्ता) / Predicative adjective (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि√वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘surrounded’
जंबूद्वीपस्यof Jambūdvīpa
जंबूद्वीपस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootजंबू + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन (Genitive singular); समासः: जंबू-द्वीप (determinative)
विस्तारात्from the extent/expanse
विस्तारात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootविस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन (Ablative singular)
समेनequally, evenly
समेन:
Karaṇa (करण) / Adverbial
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-एकवचन (Instrumental singular); क्रियाविशेषणवत् (used adverbially: equally)
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषबोधक (particle: but/indeed)
समन्ततःall around
समन्ततः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (all around)