Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description

वसंति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः / इदं हैमवतं वर्षं भारतं नाम विश्रुतम्

vasaṃti teṣu sattvāni nānājātīni sarvaśaḥ / idaṃ haimavataṃ varṣaṃ bhārataṃ nāma viśrutam

അവിടങ്ങളിൽ എല്ലായിടത്തും നാനാജാതികളായ ജീവികൾ വസിക്കുന്നു. ഇത് ഹിമവാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വർഷം; ‘ഭാരതം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധം.

vasantidwell/live
vasanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vas (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Prathama-puruṣa (3rd person), Bahuvacana
teṣuin those (regions)
teṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (7th/सप्तमी), Bahuvacana; सर्वनाम
sattvānibeings/creatures
sattvāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsattva (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana
nānā-jātīniof many kinds
nānā-jātīni:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of sattvāni
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय/प्रातिपदिक) + jāti (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana; विशेषणम् (various kinds)
sarvaśaḥeverywhere/in all ways
sarvaśaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsarvaśas (अव्यय)
FormAvyaya (adverb)
idamthis
idam:
Karta (कर्ता) (topic/subject)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; सर्वनाम
haimavatamHaimavata (connected with Himavat)
haimavatam:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of varṣam
TypeAdjective
Roothaimavata (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितीया (1st/2nd), Ekavacana; विशेषणम् (belonging to Himavat)
varṣamregion/land (varṣa)
varṣam:
Karta (कर्ता) (with idaṃ)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितीया (1st/2nd), Ekavacana
bhāratamBhārata
bhāratam:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण) with varṣam
TypeNoun
Rootbhārata (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितीया (1st/2nd), Ekavacana; नाम (proper name)
nāmanamed/indeed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
FormAvyaya (quotative/namely particle)
viśrutamwell-known
viśrutam:
Predicate adjective (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-√śru (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
FormKta-participle, Napuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितीया (1st/2nd), Ekavacana; विशेषणम्