Shloka 23
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः / तेषामन्तरविष्कंभो नवसाहस्र उच्यते
Transliteration
ete parvatarājānaḥ siddhacāraṇasevitāḥ / teṣāmantaraviṣkaṃbho navasāhasra ucyate
Translation
ഇവ പർവതരാജന്മാർ; സിദ്ധ-ചാരണന്മാർ സേവിക്കുന്നവർ. ഇവയുടെ ഇടവ്യാപ്തി നവസാഹസ്രം (ഒൻപതിനായിരം) എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
Word by Word
etethese
ete:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
parvata-rājānaḥkings of mountains
parvata-rājānaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootparvata (प्रातिपदिक) + rājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘mountain-kings’
siddha-cāraṇa-sevitāḥserved/attended by Siddhas and Cāraṇas
siddha-cāraṇa-sevitāḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootsiddha (प्रातिपदिक) + cāraṇa (प्रातिपदिक) + sevita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √sev/सेव् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः; क्त-प्रत्ययान्त—‘served by Siddhas and Cāraṇas’
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
antara-viṣkambhaḥthe inner breadth/diameter
antara-viṣkambhaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक) + viṣkambha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘inner diameter/width’
nava-sāhasraḥnine thousand
nava-sāhasraḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootnava (संख्या-प्रातिपदिक) + sāhasra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः—‘nine-thousand’
ucyateis said
ucyate:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोगः—‘is said’