Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description

हरिवर्षात्परं चापि मेरोश्व तदिलावृतम् / इलावृतात्पिरं नीलं सम्यकं नाम विश्रुतम्

harivarṣātparaṃ cāpi merośva tadilāvṛtam / ilāvṛtātpiraṃ nīlaṃ samyakaṃ nāma viśrutam

ഹരിവർഷത്തിന് അപ്പുറം, മേരുവിന്റെ സമീപത്ത് ‘ഇലാവൃതം’ ഉണ്ട്. ഇലാവൃതത്തിന് അപ്പുറം ‘നീലം’ ഉണ്ട്; അത് ‘സമ്യക്’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധം.

hari-varṣātfrom Harivarṣa
hari-varṣāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Roothari-varṣa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana
paramfurther/next
param:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; विशेषणम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormNipāta (particle), also/even
meroḥof Meru
meroḥ:
Sambandha (सम्बन्ध) (genitive relation)
TypeNoun
Rootmeru (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
tatthat
tat:
Karta (कर्ता) (elliptic ‘that (region)’)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; सर्वनाम
ilā-vṛtamIlāvṛta
ilā-vṛtam:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण) with tat
TypeNoun
Rootilā (प्रातिपदिक) + vṛta (प्रातिपदिक/√vṛ + kta)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; षष्ठी-तत्पुरुष (ilāyāḥ vṛtam)
ilā-vṛtātfrom Ilāvṛta
ilā-vṛtāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootilā-vṛta (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana
paramfurther/next
param:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; विशेषणम्
nīlamNīla (region/mountain)
nīlam:
Karta (कर्ता) / topic
TypeNoun
Rootnīla (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; नाम
samyakamSamyaka (name)
samyakam:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण) with nīlam
TypeNoun
Rootsamyaka (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; नाम
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
FormAvyaya (namely particle)
viśrutamwell-known
viśrutam:
Predicate adjective
TypeAdjective
Rootvi-√śru (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
FormKta-participle, Napuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana