Atharva Veda 7.84.2: Kanda 7, Anuvaka 9, Sukta 84, Mantra 2

Sukta 84

Sanskrit (Devanagari)

इन्द्र॑ क्ष॒त्रम॒भि वा॒ममोजोऽजा॑यथा वृषभ चर्षणी॒नाम्। अपा॑नुदो॒ जन॑ममित्रा॒यन्त॑मु॒रुं दे॒वेभ्यो॑ अकृणोरु लो॒कम्

Recitation with translationAtharva Veda 7.84.2

IAST Transliteration

índra kṣatrám abhí vāmám ójo ’jāyathā vṛ́ṣabha carṣaṇīnā́m | apānudó jánam amitrāyántam urúṁ devébhyo akṛṇor u lokám ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Indra, for desirable kṣatra, for excellent strength, wast thou born, O Bull of the peoples. Repelling the hostile folk, thou verily didst make for the Gods a wide, secure realm.

Translation

ഹേ ഇന്ദ്രാ, വാഞ്ചിതമായ ക്ഷത്രത്തിനും ശ്രേഷ്ഠമായ ഓജസ്സിനുമായി നീ ജനിച്ചു—ഹേ ജനങ്ങളുടെ വൃഷഭാ. ശത്രുത്വമുള്ള ജനത്തെ അകറ്റി, ദേവന്മാർക്കായി വിശാലവും സുരക്ഷിതവുമായ ലോകം നീ ഒരുക്കി.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• क्षत्रम्: sovereign power, dominion
• क्षत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: क्षत्र (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, over
• अभि: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• वामम्: pleasant, desirable (good)
• वामम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: वाम (प्रातिपदिक)

• ओजः: strength, vigor
• ओजः: कर्म
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• अजायथाः: you were born / you arose
• अजायथाः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) / जायते

• वृषभ: O bull (mighty one)
• वृषभ: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)

• चर्षणीनाम्: of the peoples / of the races
• चर्षणीनाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: चर्षणी (प्रातिपदिक)

• अपानुदः: driving away, repelling
• अपानुदः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (agent noun)
• Root: अप + नुद् (धातु) → अपानुद् (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• जनम्: people, folk
• जनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• अमित्रायन्तम्: acting as an enemy / behaving hostilely
• अमित्रायन्तम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: अमित्र (प्रातिपदिक) + √इ (गत्यर्थ) → अमित्रायन्त् (कृदन्त/वर्तमान-प्रत्ययान्त)

• उरुम्: wide, broad
• उरुम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उरु (प्रातिपदिक)

• देवेभ्यः: for the gods
• देवेभ्यः: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अकृणोः: you made, you fashioned
• अकृणोः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• उ: indeed, verily
• उ: (निपात/बलार्थक)
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• लोकम्: world, realm, space
• लोकम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic seer(s) for Indra-protection material (variable by anukramaṇī)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh tendency (requires metrical verification)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta