Sukta 11
Rishi: Atharvanic tradition (often treated as Atharvan/Angiras-type domestic fertility lore; specific r̥ṣi not explicit in the supplied excerpt).
Devata: Pumsavana-śakti (generative potency); implicitly Prajāpati as procreative lord across the hymn.
Chandas: Anuṣṭubh (probable; AV domestic verses commonly in anuṣṭubh—requires metrical confirmation against full pada-count).
AV 6.11 ഒരു സംക്ഷിപ്ത പുംസവന (പുത്രജനനത്തിനുള്ള) മന്ത്രമാണ്; “പുത്രലാഭം” ഉറപ്പാക്കാൻ സ്ത്രീകളിൽ ജനനശക്തി കൈമാറ്റം ചെയ്ത് സ്ഥാപിക്കുന്നു. ശമീ അശ്വത്ഥത്തിന്മേൽ എന്ന സസ്യപ്രതീകം പ്രജാപതിയുടെ നിയമവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും, സമ്മതവും സന്താനശക്തിയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അനുമതി, സിനീവാലി എന്നിവയെ ആഹ്വാനിച്ച്, പ്രജനനഫലം പുരുഷശിശുവിലേക്കായി തിരിമറിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantras
Mantra 1
पुंसवनम्। श॒मीम॑श्व॒त्थ आरू॑ढ॒स्तत्र॑ पुं॒सु॑व॑नं कृ॒तम्। तद् वै पु॒त्रस्य॒ वेद॑नं॒ तत् स्त्री॒ष्वा भ॑रामसि
പുംസവനം (പുത്രപ്രാപ്തിയുടെ കര്മ്മം). ശമീ അശ്വത്ഥത്തില് आरोഢമായിരിക്കുന്നു; അവിടെയാണ് പുംസവനം നിര്വഹിക്കപ്പെട്ടത്. അതുതന്നെ സത്യമായി പുത്രലാഭം; ആ ശക്തിയെ ഞങ്ങള് സ്ത്രീകളില് സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 2
पुं॒सि वै रेतो॑ भवति॒ तत् स्त्रि॒यामनु॑ षिच्यते । तद् वै पु॒त्रस्य॒ वेद॑नं॒ तत् प्र॒जाप॑तिरब्रवीत्
പുരുഷനില് സത്യമായി രേതസ് (വീര്യം) നിലകൊള്ളുന്നു; പിന്നെ അത് സ്ത്രീയില് സേചിക്കപ്പെടുന്നു. അതുതന്നെ സത്യമായി പുത്രലാഭം—ഇങ്ങനെ പ്രജാപതി അരുളിച്ചെയ്തു.
Mantra 3
प्र॒जाप॑ति॒रनु॑मतिः सिनीवा॒ल्यऽचीक्लृपत्। स्त्रषू॑यम॒न्यत्र॒ दध॒त् पुंमां॑समु दधदि॒ह
പ്രജാപതി, അനുമതി, സീനീവാലി—ഇതു ശരിയായി ക്രമപ്പെടുത്തി. സ്ത്രീത്വത്തെ മറ്റിടത്ത് സ്ഥാപിച്ച്, ഇവിടെ പുരുഷനെ സ്ഥാപിച്ചു ജനിപ്പിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
Its stated aim is pumsavana—installing generative potency so that conception results in a male child, described as the “winning of a son.”
They function as botanical carriers of fertility power: the hymn locates pumsavana efficacy in the image of Śamī ‘mounted upon’ Aśvattha, then ritually transfers that potency into the woman.
Anumati is the power of assent/permission and Sinīvālī is a fertility-and-pregnancy deity; together with Prajāpati they ‘set the rite in order,’ stabilizing conception and directing the desired outcome.
Ask anything about Sukta 11 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.