Sukta 5
Rishi: Atharvanic tradition (per Anukramaṇī for AV 5.5).
Devata: Lākṣā/Silācī (personified substance); associated with Rātrī, Nabhas, Aryaman.
Chandas: Anuṣṭubh.
AV 5.5 ലാക്ഷാ (ലാക്)യും ശിലാചീ (പിച്ച്/ബിറ്റുമെൻ പോലെയുള്ള ഔഷധദ്രവ്യം)യും ദൈവബന്ധമുള്ള, സംരക്ഷക വസ്തുക്കളായി പവിത്രീകരിക്കുന്നു—ബന്ധിക്കാനും മുദ്രവയ്ക്കാനും/അടയ്ക്കാനും ചികിത്സയ്ക്കും യോജ്യമെന്നായി. ഈ സ്തോത്രം അവയെ ജീവശക്തികളായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—ദേവന്മാരുടെ സഹോദരിമാർ, രാത്രിയോടും ആകാശത്തോടും (നഭസ്) സഖ്യമുള്ളവർ എന്ന നിലയിൽ—പിന്നീട് വ്യക്തികളിലും ഗൃഹത്തിലും സംരക്ഷണം ഉറപ്പായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന നിയന്ത്രകവും മംഗളകരവുമായ ശക്തിയായി അരുന്ധതിയെ വിളിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
लाक्षा रात्री॑ मा॒ता नभः॑ पि॒तार्य॒मा ते॑ पिताम॒हः । सि॒ला॒ची नाम॒ वा अ॑सि॒ सा दे॒वाना॑मसि॒ स्वसा॑
ലാക്ഷാ—രാത്രി നിന്റെ മാതാവ്; ആകാശം നിന്റെ പിതാവ്; ആര്യമൻ നിന്റെ പിതാമഹൻ. പേരാൽ നീ ‘ശിലാചീ’; നീ ദേവന്മാരുടെ സ്വന്തം സഹോദരി.
Mantra 2
यस्त्वा॒ पिब॑ति॒ जीव॑ति॒ त्राय॑से॒ पुरु॑षं॒ त्वम्। भ॒र्त्री हि शश्व॑ता॒मसि॒ जना॑नां च॒ न्यञ्च॑नी
ആർ നിന്നെ പാനം ചെയ്യുന്നു, അവൻ ജീവിക്കുന്നു; നീ മനുഷ്യനെ രക്ഷിക്കുന്നു. കാരണം നീ ജനങ്ങളുടെ ശാശ്വത പോഷകയാകുന്നു; (അപശകുനം/ദുഷ്ടത) താഴോട്ടു തിരിച്ചു തള്ളുന്ന അപവക്താരിയും ആകുന്നു.
Mantra 3
वृ॒क्षंवृ॑क्ष॒मा रो॑हसि वृष॒ण्यन्ती॑व क॒न्यला॑ । जय॑न्ती प्रत्या॒तिष्ठ॑न्ती॒ स्पर॑णी॒ नाम॒ वा अ॑सि
മരത്തിൽ നിന്ന് മരത്തിലേക്ക് നീ കയറുന്നു, ശക്തിയുള്ള കന്യകപോലെ; ജയിക്കുന്നവളായി, മുന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നവളായി, നീ നാമത്തിൽ തന്നേ ‘സ്പരണീ’ ആകുന്നു.
Mantra 4
यद् द॒ण्डेन॒ यदिष्वा॒ यद् वारु॒र्हर॑सा कृ॒तम्। तस्य॒ त्वम॑सि॒ निष्कृ॑तिः॒ सेमं निष्कृ॑धि॒ पूरु॑षम्
ദണ്ഡംകൊണ്ടോ, അമ്പുകൊണ്ടോ, വരുണന്റെ ബന്ധനത്താൽ—ദഹിപ്പിക്കുന്ന ബലത്തോടെ—എന്ത് ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ; അതിന്റെ നിനക്കാണ് നിഷ്കൃതി (വിമോചനം): ഈ പുരുഷനെ മോചിപ്പിക്ക.
Mantra 5
भ॒द्रात् प्ल॒क्षान्निस्ति॑ष्ठस्यश्व॒त्थात् ख॑दि॒राद्ध॒वात्। भ॒द्रान्न्य॒ग्रोधा॑त् प॒र्णात् सा न॒ एह्य॑रुन्धति
ശുഭമായ പ്ലക്ഷത്തിൽ നിന്ന് നീ പുറപ്പെടുന്നു, അശ്വത്ഥത്തിൽ നിന്ന്, ഖദിരത്തിൽ നിന്ന്, ധവയിൽ നിന്ന്; ശുഭമായ ന്യഗ്രോധത്തിൽ നിന്ന്, ഇലയിൽ നിന്ന്—ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക, ഹേ അരുന്ധതീ.
Mantra 6
हिर॑ण्यवर्णे॒ सुभ॑गे॒ सूर्य॑वर्णे॒ वपु॑ष्टमे । रु॒तं ग॑छासि निष्कृते॒ निष्कृ॑ति॒र्नाम॒ वा अ॑सि
ഹേ ഹിരണ്യവർണേ, സുഭഗേ, സൂര്യവർണേ, രൂപത്തിൽ അത്യുത്തമേ—നീ ഋതത്തിലേക്കു പോകുന്നു. ഹേ നിഷ്കൃതി, ‘നിഷ്കൃതി’ (വിമോചനം/മുക്തി) തന്നെയാണ് നിന്റെ നാമം.
Mantra 7
हिर॑ण्यवर्णे॒ सुभ॑गे॒ शुष्मे॒ लोम॑शवक्षने । अ॒पाम॑सि॒ स्वसा॒ लाक्षे॒ वातो॑ हा॒त्मा ब॑भूव ते
ഹേ ഹിരണ്യവർണേ, സുഭഗേ, ശുഷ്മവതീ, ലോമശവക്ഷണേ! നീ അപാം (ജലങ്ങളുടെ)വളാണ്, ഹേ സ്വസാ ലാക്ഷേ; നിശ്ചയമായി വായുവേ നിന്റെ ആത്മാവായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
Mantra 8
सि॒ला॒ची नाम॑ कानी॒नोऽज॑बभ्रु पि॒ता तव॑ । अश्वो॑ य॒मस्य॒ यः श्या॒वस्तस्य॑ हा॒स्नास्यु॑क्षि॒ता
സിലാചീ എന്ന നാമത്തിൽ (നീ) കാനീനാ; അജബഭ്രു നിന്റെ പിതാവാണ്. യമന്റെ ശ്യാവ (ഇരുണ്ട) അശ്വം—നിശ്ചയമായി അതിന്റെ സ്നായുവാൽ തന്നെയാണ് നീ തളിക്കപ്പെട്ടത്/അഭിഷിക്തയായത്.
Mantra 9
अश्व॑स्या॒स्नः संप॑तिता॒ सा वृ॒क्षां अ॒भि सि॑ष्यदे । स॒रा प॑त॒त्रिणी॑ भू॒त्वा सा न॒ एह्य॑रुन्धति
കുതിരയുടെ വായിൽ നിന്ന് വീണ അവൾ വൃക്ഷങ്ങളിലേക്കു ചെന്നു പതിയുന്നു. സാരമായി (രസം/തത്ത്വം) ആയി, പത്രിണിയായി (ചിറകുള്ളവളായി) മാറി, ഹേ അരുന്ധതീ—നിയന്ത്രകേ—ഞങ്ങളിലേക്കു ഇവിടെ വാ.
Frequently Asked Questions
Both: the hymn treats lac and silācī as personified sacred powers. By giving them divine kinship (Night, Sky, Aryaman), the material becomes ritually empowered to protect and heal.
Arundhatī functions as the restraining, fastening force of protection. The repeated invitation aims to localize that power so it ‘settles’ and ‘clings’ onto the amulet, knot, person, or home.
Typically by reciting over lac/silācī and a leaf/cord, then tying or sealing an amulet or protective knot. The goal is to bind auspicious protection in place and block affliction from entering or returning.
Ask anything about Sukta 5 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.