Atharva Veda 20.125.3: Kanda 20, Anuvaka 13, Sukta 125, Mantra 3

Sukta 125

Sanskrit (Devanagari)

न॒हि स्थूर्यृ॑तु॒था या॒तमस्ति॒ नोत श्रवो॑ विविदे संग॒मेषु॑ । ग॒व्यन्त॒ इन्द्रं॑ स॒ख्याय॒ विप्रा॑ अश्वा॒यन्तो॒ वृष॑णं वा॒जय॑न्तः

Recitation with translationAtharva Veda 20.125.3

IAST Transliteration

ná hí sthū́ri ṛtúthā yā́tam ásti nót śrávo vivíde saṅgaméṣu | gavyánta índraṃ sakhyā́ya víprā aśvāyánto vṛ́ṣaṇaṃ vājáyantaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

For, O Stūri, there is no timely coming so, nor is fame won in the encounters: the inspired, seeking cattle, seek Indra for friendship—seeking horses, the Bull, striving for the prize.

Translation

ഹേ സ്റ്റൂരി, അങ്ങനെ ഋതുസമയത്ത് വരിക എന്നത് ഇല്ല; ഏറ്റുമുട്ടലുകളിൽ യശസ്സും നേടപ്പെടുന്നില്ല. പശുക്കളെ തേടുന്ന വിപ്രർ സൗഹൃദത്തിനായി ഇന്ദ്രനെ തേടുന്നു; കുതിരകളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ, വൃഷണനായ (ബലവാൻ) അവനെ—വിജയപുരസ്കാരത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नहि: surely not / indeed not
• नहि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नहि (न + हि)

• स्थूरि: (any) coarse/solid thing; gross (matter)
• स्थूरि: Karma (विविदे इत्यस्य) / विषय
• Type: Noun
• Root: स्थूरि (प्रातिपदिक)

• ऋतुथा: according to season; season-wise
• ऋतुथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: ऋतु-था (ऋतु + थाः)

• यातम्: gone; proceeding; arrived
• यातम्: विशेषण (अस्ति/स्थूरि) / विषय
• Type: Adjective
• Root: या (धातु) / यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अस्ति: is / exists
• अस्ति: —
• Type: Verb
• Root: अस्

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• उत: and also / even
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• श्रवः: fame; glory
• श्रवः: Karma (विविदे इत्यस्य) / विषय
• Type: Noun
• Root: श्रवस् (प्रातिपदिक)

• विविदे: has found; has obtained; has come to know
• विविदे: —
• Type: Verb
• Root: विद्

• संगमेषु: in the meetings/encounters; at the junctions
• संगमेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: संगम (सम्+गम्) (प्रातिपदिक)

• गव्यन्तः: seeking cattle; desiring cows
• गव्यन्तः: Kartā (अश्वायन्तः/वाजयन्तः इत्यादीनां सह) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: गव्य (गो-सम्बन्धी) / गव्यन्त् (प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma (गव्यन्तः… इत्यस्य) / लक्ष्य
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सख्याय: for friendship; for companionship
• सख्याय: Sampradāna (उद्देश्य) / प्रयोजन
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक)

• विप्राः: inspired sages; priests
• विप्राः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• अश्वायन्तः: seeking horses; desiring steeds
• अश्वायन्तः: Kartā (विप्राः इत्यस्य विशेषण) / सहकर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: अश्व + य (नामधातु) / अश्वायन्त्

• वृषणम्: the bull; the virile one
• वृषणम्: Karma (गव्यन्तः… इत्यस्य) / विशेष्य (इन्द्रम्)
• Type: Noun
• Root: वृषण (प्रातिपदिक)

• वाजयन्तः: seeking prizes; striving for victory/booty
• वाजयन्तः: Kartā (विप्राः इत्यस्य विशेषण) / सहकर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: वाज + य (नामधातु) / वाजयन्त्

Attribution

Rishi: RV-derived (AV 20 reprise); attribution follows RV source.

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta