Atharva Veda 2.6.1: Kanda 2, Anuvaka 1, Sukta 6, Mantra 1

Sukta 6

Sanskrit (Devanagari)

सपत्नहाऽग्निः। समा॑स्त्वाग्न ऋ॒तवो॑ वर्धयन्तु संवत्स॒रा ऋष॑यो॒ यानि॑ स॒त्या। सं दि॒व्येन॑ दीदिहि रोच॒नेन॒ विश्वा॒ आ भा॑हि प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः

Recitation with translationAtharva Veda 2.6.1

IAST Transliteration

sapatna-hā́ ’gníḥ | samā́s tvā́gne ṛtávo vardhayantu saṃvatsarā́ ṛ́ṣayo yā́ni satyā́ | sáṃ divyéna dīdihi rocanéna víśvā ā́ bhāhi pradíśaś cátasraḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Agni is the slayer of rivals. Let the years, O Agni, and the seasons increase thee; the year-cycles, the seers, and whatsoever truths are theirs. Shine forth wholly with heavenly splendor; illumine all the four quarters of space.

Translation

അഗ്നി സപത്നഹാ—വൈരികളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ. ഹേ അഗ്നേ, ഋതുക്കളും വർഷങ്ങളും നിന്നെ വർധിപ്പിക്കട്ടെ; സംവത്സരങ്ങൾ, ഋഷികൾ, അവർക്കുള്ള സത്യങ്ങളൊക്കെയും. ദിവ്യ തേജസ്സോടെ പൂർണ്ണമായി ദീപ്തനാകുക; നാലു ദിക്കുകളിലും എല്ലാം പ്രകാശിപ്പിക്കുക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सपत्नहा: rival-slayer, destroyer of foes
• सपत्नहा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सपत्न-हन् (प्रातिपदिक: सपत्न + कृदन्त: √हन्) अथवा समास-प्रातिपदिक

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• समाः: years
• समाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सम (प्रातिपदिक)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• ऋतवः: seasons
• ऋतवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऋतु (प्रातिपदिक)

• वर्धयन्तु: may (they) increase / strengthen
• वर्धयन्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृध् (वर्धते/वर्धयति)

• संवत्सराः: years (as cycles), year-periods
• संवत्सराः: Kartā
• Type: Noun
• Root: संवत्सर (प्रातिपदिक)

• ऋषयः: seers
• ऋषयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)

• यानि: which (things)
• यानि: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सत्या: true, real
• सत्या: Karma
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)

• सम्: together, fully
• सम्: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• दिव्येन: with heavenly (splendour)
• दिव्येन: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)

• दीदिहि: shine! blaze!
• दीदिहि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दीदिह्/√दीप् (दीदिहि = आज्ञार्थक-रूपम्; तीव्र-दीप्तौ)

• रोचनेन: with radiance, with shining light
• रोचनेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रोचन (प्रातिपदिक; √रुच् से ‘प्रकाश’)

• विश्वाः: all
• विश्वाः: Karma
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• आ: towards, forth
• आ: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• भाहि: shine forth! illuminate!
• भाहि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भा (दीप्तौ)

• प्रदिशः: directions, quarters
• प्रदिशः: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रदिश् (प्रातिपदिक)

• चतस्रः: four
• चतस्रः: Karma
• Type: Adjective
• Root: चतस्/चतुर् (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī; commonly treated as an Agni-focused Atharvanic utterance)

Devata: Agni (as Sapatnahan, rival-slayer; radiant pervader of the quarters)

Chandas: Mixed/irregular (Atharvavedic triṣṭubh-jagatī tendency; requires pada-count verification against a critical text)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta