Sukta 55
Rishi: Atharvanic domestic tradition (late AV book 19 compilation; specific ṛṣi not securely fixed in this excerpt)
Devata: Agni Gṛhapati (domestic fire as lord of the house)
Chandas: Anuṣṭubh (predominant domestic meter; this verse is anuṣṭubh-like in cadence)
AV 19.55 ഒരു സംക്ഷിപ്ത ഗൃഹ്യസൂക്തമാണ്; ഇതിൽ അഗ്നിയെ ഗൃഹപതിയായി (വീട്ടിന്റെ അധിപതി) പ്രതിഷ്ഠിച്ച്, ദിനംപ്രതി കാവലാളായി വീട്ടുജീവിതത്തെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു. അവൻ സൗമനസ്യം (നല്ല ഐക്യം)യും സമ്പത്തിന്റെ ആവർത്തിത വർധനയും കൊണ്ടുവരുന്നു. നിത്യമായി അഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിച്ച് ഹവിർ അർപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ, ‘കാറ്റിലെ അമ്പ്’പോലെ അപകടകരമാകാവുന്ന അവന്റെ ജ്വാലാശക്തി സംരക്ഷണമായും ശരീരപോഷണമായും ജീവൻ നിലനിർത്തുന്ന സമൃദ്ധിയായും വഴിമാറുന്നു.
Kind of charm
Mantras
Mantra 1
रायस्पोषप्राप्तिः। रात्रिं॑रात्रि॒मप्र॑यातं॒ भर॒न्तोऽश्वा॑येव॒ तिष्ठ॑ते घा॒सम॒स्मै। रा॒यस्पोषे॑ण॒ समि॒षा मद॑न्तो॒ मा ते॑ अग्ने॒ प्रति॑वेशा रिषाम
ധനവും പുഷ്ടിയും ലഭിക്കൽ. രാത്രി രാത്രി, പുറപ്പെടാതെ, കുതിരയ്ക്കുള്ള പുല്ലുപോലെ ആഹാരം കൊണ്ടുവന്ന്, അത് അവനുവേണ്ടി തീറ്റയായി സന്നദ്ധമായി നില്ക്കുന്നു. ധന-പുഷ്ടിയാലും സമാഹൃത പോഷണമായ സമിഷയാലും ആനന്ദിക്കുന്ന ഞങ്ങളെ, ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ പ്രതിവേശങ്ങൾ (ക്രമമായി വരുന്ന അതിഥി/പ്രവേശകർ) ഹാനിപ്പെടുത്തരുതേ.
Mantra 2
या ते॒ वसो॒र्वात॒ इषुः॒ सा त॑ ए॒षा तया॑ नो मृड । रा॒यस्पोषे॑ण॒ समि॒षा मद॑न्तो॒ मा ते॑ अग्ने॒ प्रति॑वेशा रिषाम
ഹേ വസു (ഉപകാരിയേ), കാറ്റിൽ ഉള്ള നിന്റെ ഇഷു (അമ്പ്-ശക്തി) ഏതാണ്—അതേ ഇതാണ്; അതിനാൽ ഞങ്ങളോടു കരുണ കാണിക്കേണമേ. ധന-പുഷ്ടിയാലും സമാഹൃത പോഷണമായ സമിഷയാലും ആനന്ദിക്കുന്ന ഞങ്ങളെ, ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ പ്രതിവേശങ്ങൾ (ക്രമമായി വരുന്ന അതിഥി/പ്രവേശകർ) ഹാനിപ്പെടുത്തരുതേ.
Mantra 3
सा॒यंसा॑यं गृ॒हप॑तिर्नो अ॒ग्निः प्रा॒तःप्रा॑तः सौमन॒सस्य॑ दा॒ता। वसो॑र्वसोर्वसु॒दान॑ एधि व॒यं त्वेन्धा॑नास्त॒न्वं पुषेम
സന്ധ്യ സന്ധ്യയ്ക്ക് ഞങ്ങളുടെ ഗൃഹപതി അഗ്നി ഞങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകട്ടെ; പ്രാതഃ പ്രാതഃ സൗമനസ്യ (സുമനസ്സും സൗഹൃദവും) ദാതാവാകട്ടെ. ഓ ധനംമേൽ ധനം നൽകുന്നവനേ, ദാനത്തിൽ വർദ്ധിക്ക; ഞങ്ങൾ നിന്നെ ജ്വലിപ്പിച്ച് ഞങ്ങളുടെ തന്നെ തനു (ദേഹം-ജീവൻ) പോഷിപ്പിക്കട്ടെ.
Mantra 4
प्रा॒तःप्रा॑तर्गृ॒हप॑तिर्नो अ॒ग्निः सा॒यंसा॑यं सौमन॒सस्य॑ दा॒ता। वसो॑र्वसोर्वसु॒दान॑ ए॒धीन्धा॑नास्त्वा श॒तंहि॑मा ऋधेम
പ്രാതഃ പ്രാതഃ ഞങ്ങളുടെ ഗൃഹപതി അഗ്നി ഉണ്ടാകട്ടെ; സന്ധ്യ സന്ധ്യയ്ക്ക് സൗമനസ്യ (സുമനസ്സും സൗഹൃദവും) ദാതാവാകട്ടെ. ഓ ധനംമേൽ ധനം നൽകുന്നവനേ, വർദ്ധിക്ക; നിന്നെ ജ്വലിപ്പിച്ച് നിസ്സംശയം ഞങ്ങൾ ഈ ലാഭങ്ങളെ നൂറിരട്ടിയായി നേടട്ടെ.
Mantra 5
अप॑श्चा द॒ग्धान्न॑स्य भूयासम्। अ॒न्ना॒दायान्न॑पतये रु॒द्राय॒ नमो॑ अ॒ग्नये॑ । स॒भ्यः स॒भां मे॑ पाहि॒ ये च॑ स॒भ्याः स॑भा॒सदः॑
എനിക്കു ജലവും ലഭിക്കട്ടെ; ചുട്ട അന്നത്തിന്റെ പങ്ക് എനിക്കു വരാതിരിക്കട്ടെ. അന്നഭോജി, അന്നപതി ആയ രുദ്രനു നമസ്കാരം; അഗ്നിക്കു നമസ്കാരം. ഹേ സഭ്യനേ, എന്റെ സഭയെ കാത്തുകൊൾക; കൂടാതെ ഹേ സഭാസദന്മാരേ, സഭയിൽ ഇരിക്കുന്ന നിങ്ങളും (എന്റെ സഭയെ) കാത്തുകൊൾവിൻ.
Mantra 6
त्वामि॑न्द्रा पुरुहूत॒ विश्व॒मायु॒र्व्यश्नवन्। अह॑रहर्ब॒लिमित् ते॒ हर॒न्तोऽश्वा॑येव॒ तिष्ठ॑ते घा॒सम॑ग्ने
ഹേ പുരുഹൂത ഇന്ദ്രാ, സർവ്വായുസ്സിനായി അവർ നിന്നെ പൂർണ്ണമായി പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ദിനംപ്രതി നിനക്കുള്ള ബലി (അർപ്പണം) കൊണ്ടുവന്ന്, അത്—ഹേ അഗ്നേ—കുതിരയ്ക്കുള്ള പുല്ലുപോലെ, ആഹാരമായി ഒരുക്കി വെച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു.
Inside Sukta 55
How it unfolds
- How it opens
Agni is addressed as Gṛhapati, approached in the rhythm of daily life (evening by evening, morning by morning).
- What it asks
Grant saumanasa, wealth upon wealth, nourishment and bodily thriving; let the household’s comings-and-goings be unharmed.
- Where its power lies
Regular kindling and daily tribute are presented as sustaining divine support across the whole lifespan (āyus), like fodder sustaining a horse.
- How it closes
The hymn resolves in the maintenance principle: continued tending/offerings keep Agni auspicious and the home protected and prospering day after day.
Famous verses
sāyaṃsāyaṃ… prātaḥprātaḥ… saumanasasya dātā
mā te agne prativeśā riṣāma
ahaḥ-ahar balim it te harantaḥ
Kind of hymn
Paustika (Prosperity) / Grhya-domestic protection
What it is for
Daily renewal of household harmony, steady increase of wealth and nourishment, protection from mishap at the home’s thresholds, and support of long life through consistent offering.
Who it is for
Householders maintaining the gārhapatya/domestic hearth (and family members participating in daily tending and simple bali offerings).
Also used as
- Gṛhya-domestic protection
- Rakṣā (apotropaic safeguarding)
- Śāntika (pacificatory household settling)
The deity
Agni as the domestic hearth-fire, ‘lord of the house,’ the ritual mouth that receives offerings and converts them into protection, concord, nourishment, and growth; Indra appears as the power whose support is sustained through daily tribute mediated by Agni.
Powers of the deity
- Grants saumanasa (household harmony and good will) morning and evening
- Bestows vasu (wealth) repeatedly and promotes growth/abundance
- Protects the home and regulates dangerous fiery/windy forces
- Serves as the conduit (mouth) for bali/offerings that sustain divine favor
- Supports āyus (full lifespan) through regular, orderly worship
Why the deity is called
To keep the domestic fire auspicious and steadily tended so that daily offerings yield concord, prosperity, bodily flourishing, and protection from harm associated with wind-driven fire and household comings-and-goings.
The seer
- Atharvanic domestic tradition (anonymous/late AV 19 compiler-layer)Atharvan. Gṛhya-protective and paustika charms: daily-fire maintenance, household concord (saumanasa), prosperity increments, and apotropaic turning-away of harm at the threshold/ingress.
Other hymns of this seer
- AV 19.54
- AV 19.56
- AV 6.60 (household/fire-prosperity complex, broadly Atharvanic)
Preparing for the rite
- Clean the hearth area and prepare a calm domestic space (sweeping, arranging fuel).
- Assemble dry indhana (fuel-sticks) and a simple bali portion (food/oblation) appropriate to household custom.
- Set intention for saumanasa (concord) and prosperity; maintain ritual cleanliness customary for gṛhya acts.
The rite
- Kindle or rekindle Agni morning and evening while reciting the hymn (or key verses) with attention to ‘sāyaṃ-sāyaṃ / prātaḥ-prātaḥ’.
- Offer bali into/through Agni (or set it forth as a daily tribute), aligning the act with the ‘ahaḥ-ahaḥ’ (day by day) logic.
- Circumambulate or face the hearth and verbally request that Agni’s ‘arrow in the wind’ become protective, not injurious, especially regarding entrants/threshold activity.
What it needs
- Agni (domestic hearth fire)
- Indhana (fuel-sticks)
- Bali (simple daily tribute/oblation)
- Optional: water for sprinkling/settling the space
When
Morning and evening; ideally daily as part of routine household fire-tending and offering.
The main substance
Indhana (fuel-sticks) offered to/for the domestic Agni
How it is prepared
Use dry, clean fuel-sticks; kindle steadily and offer a simple bali portion daily. The ‘preparation’ is chiefly orderly hearth maintenance rather than medicinal processing.
Frequently Asked Questions
For maintaining household peace (saumanasa), steady prosperity, and protection through regular tending of the domestic fire, especially morning and evening.
It frames the practice as a daily discipline: repeated kindling and offering keep Agni auspicious and make prosperity and concord continuous rather than occasional.
No. Its main ‘substance’ is the domestic Agni itself, supported by fuel-sticks and a simple daily bali/oblation; the power is tied to consistent household maintenance.
Ask anything about Sukta 55 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
