Sukta 54
Rishi: Late Atharvanic attribution; variable.
Devata: Kāla (with Sūrya/Āpas/Diś as subordinated manifestations).
Chandas: Anuṣṭubh.
AV 19.54 ഒരു വൈകിയ ആഥർവണീയ സൃഷ്ടിവിഷയക സൂക്തമാണ്; ഇതിൽ ‘കാല’ (സമയം)ത്തെ പരമവും വ്യക്തീകൃതവുമായ തത്ത്വമായി ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നു. കാലത്തിൽ നിന്നാണ് ജലങ്ങൾ, പവിത്രശക്തി (ബ്രഹ്മൻ/തപസ്), ദിക്കുകൾ, സൌരചക്രം എന്നിവ ഉദ്ഭവിക്കുന്നതെന്ന് ഇത് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഋക്, യജുസ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വേദവാണിയും എല്ലാ ലോകങ്ങളും കാലത്തിന്റെ അധീനതയ്ക്കുള്ളിലാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച്, കലണ്ടർ-ക്രമവും യാഗക്രമവും വിശുദ്ധീകരിക്കുകയും, ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ സമയക്രമത്തിലൂടെ കർമ്മങ്ങളും രാജത്വവും ന്യായീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantras
Mantra 1
कालः। का॒लादापः॒ सम॑भवन् का॒लाद् ब्रह्म॒ तपो॒ दिशः॑ । का॒लेनोदे॑ति॒ सूर्यः॑ का॒ले नि वि॑शते॒ पुनः॑
കാലം: കാലത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ആപഃ (ജലം) ഉണ്ടായി; കാലത്തിൽ നിന്നു ബ്രഹ്മം, തപസ്, ദിക്കുകൾ ഉദിച്ചു. കാലം കൊണ്ടാണ് സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്നത്; കാലത്തിലേയ്ക്കുതന്നെ അവൻ വീണ്ടും താഴേക്ക് അസ്തമിക്കുന്നു.
Mantra 2
का॒लेन॒ वातः॑ पवते का॒लेन॑ पृथि॒वी म॒ही। द्यौर्म॒ही का॒ल आहि॑ता
കാലം കൊണ്ടാണ് കാറ്റ് വീശുന്നത്; കാലം കൊണ്ടാണ് മഹത്തായ ഭൂമി നിലനിൽക്കുന്നത്. മഹാദ്യൗഃ (ആകാശം/സ്വർഗ്ഗം) കാലത്തിൽ സ്ഥാപിതമാണ്.
Mantra 3
का॒लो ह॑ भू॒तं भव्यं॑ च पु॒त्रो अ॑जनयत् पु॒रा। का॒लादृचः॒ सम॑भव॒न् यजुः॑ का॒लाद॑जायत
കാലം തന്നേ, സത്യമായി, പുത്രനെന്നപോലെ പുരാതനകാലത്ത് ഭൂതവും ഭവ്യവും—ഇരണ്ടും ജനിപ്പിച്ചു. കാലത്തിൽ നിന്ന് ഋക്‌വചനങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി ഉദിച്ചു; കാലത്തിൽ നിന്ന് യജുസ് ജനിച്ചു.
Mantra 4
का॒लो य॒ज्ञं समै॑रयद् दे॒वेभ्यो॑ भा॒गमक्षि॑तम्। का॒ले ग॑न्धर्वाप्स॒रसः॑ का॒ले लो॒काः प्रति॑ष्ठिताः
കാലം യജ്ഞത്തെ ക്രമബദ്ധമായ ഗതിയിൽ പ്രവർത്തിപ്പിച്ചു—ദേവന്മാർക്കുള്ള അക്ഷയ ഭാഗമായി. കാലത്തിൽ ഗന്ധർവരും അപ്സരസ്സുകളും സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു; കാലത്തിൽ ലോകങ്ങൾ ദൃഢമായി പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്.
Mantra 5
का॒लेऽयमङ्गि॑रा दे॒वोऽथ॑र्वा॒ चाधि॑ तिष्ठतः । इ॒मं च॑ लो॒कं प॑र॒मं च॑ लो॒कं पुण्यां॑श्च लो॒कान् विधृ॑तीश्च॒ पुण्याः॑ । सर्वां॑ल्लो॒कान॑भि॒जित्य॒ ब्रह्म॑णा का॒लः स ई॑यते पर॒मो नु दे॒वः
കാലത്തിൽ അധിഷ്ഠാതാവായി ഈ അങ്ഗിരസ് ദേവനും അതർവനും കൂടി നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ ലോകവും പരമലോകവും, പുണ്യലോകങ്ങളും പുണ്യധാരണാധാരങ്ങളും—എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ബ്രഹ്മശക്തിയാൽ ജയിച്ചിട്ട് കാലം മുന്നേറുന്നു; അവൻ തന്നെയാണ് പരമദേവൻ.
Frequently Asked Questions
It declares Time as the supreme principle from which key cosmic realities arise—waters, sacred power (brahman/tapas), directions, and the Sun’s daily motion—so everything is ordered and contained within Kāla.
To claim that even Vedic revelation and ritual speech depend on Time’s ordering power; mantra efficacy and ritual authority are framed as time-grounded.
It can be recited as a śānti/paustika text at sunrise/sunset or at the start of important undertakings to align the rite and patron with auspicious timing, stability, and cosmic order—often with simple purification water.
Ask anything about Sukta 54 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
