Atharva Veda 19.13.10: Kanda 19, Anuvaka 2, Sukta 13, Mantra 10

Sukta 13

Sanskrit (Devanagari)

इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्यानां॑ म॒रुतां॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम्। म॒हाम॑नसां भुवनच्य॒वानां॒ घोषो॑ दे॒वानां॒ जय॑ता॒मुद॑स्थात्

Recitation with translationAtharva Veda 19.13.10

IAST Transliteration

índrasya vṛ́ṣṇo váruṇasya rā́jña ādityā́nāṃ marútāṃ śárdha ugrám | mahā́-manasāṃ bhuvana-cyavā́nāṃ ghóṣo devā́nāṃ jáyatām úd asthāt

English Translation (Griffith/Whitney)

The fierce host of the Maruts, of the Ādityas, of Varuṇa the King, of Indra the Bull—of the great-minded, world-shaking gods—their conquering shout hath risen aloft.

Translation

വൃഷഭനായ ഇന്ദ്രന്റെയും രാജാവായ വരുണന്റെയും ആദിത്യന്മാരുടെയും മരുৎഗണങ്ങളുടെയും ആ ഉഗ്രസേന—മഹാമനസ്സുള്ള, ലോകങ്ങളെ കുലുക്കുന്ന ദേവന്മാരുടെ—അവരുടെ ജയഘോഷം ഉയർന്നു പൊങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वृष्णः: of the bull/virile one (Indra as ‘the bull’)
• वृष्णः: सम्बन्ध
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• राज्ञः: of the king
• राज्ञः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• आदित्यानाम्: of the Ādityas
• आदित्यानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)

• मरुताम्: of the Maruts
• मरुताम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• शर्धः: host, troop
• शर्धः: कर्तृ (with implied ‘is/stands’ as predicate-nominative) / विषय
• Type: Noun
• Root: शर्धस् (प्रातिपदिक)

• उग्रम्: fierce, formidable
• उग्रम्: विशेषण (qualifier of शर्धः)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• महामनसाम्: of the great-minded (ones)
• महामनसाम्: सम्बन्ध
• Type: Adjective (substantival)
• Root: महामनस् (प्रातिपदिक; महा- + मनस्)

• भुवनच्यवानाम्: of those who set the worlds in motion / world-stirrers
• भुवनच्यवानाम्: सम्बन्ध
• Type: Adjective (substantival)
• Root: भुवनच्यव (प्रातिपदिक; भुवन- + च्यव ‘moving/causing to move’)

• घोषः: the shout, acclaim
• घोषः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: घोष (प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• जयताम्: may they conquer / let them be victorious
• जयताम्: कर्तृ (of the verbal action ‘conquer’)
• Type: Verb
• Root: जि (धातु) → जय (प्रातिपदिक/धात्वादेश)

• उदस्थात्: arose, stood up, sprang forth
• उदस्थात्: क्रिया (finite verb); कर्तृ = घोषः
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) with उद्-

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (not explicit here)

Devata: Indra, Varuṇa, Ādityas, Maruts (collective)

Chandas: Triṣṭubh-like (late AV; mixed)

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: vira