Sukta 6
Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution for 16.6 varies by anukramaṇī/edition)
Devata: Apotropaic force of Vāc (speech) and the ‘parā-vahana’ (banishing) act; implicitly directed against hostile humans
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (short imperative cola; exact metrical classification may be irregular)
അഥർവവേദം 16.6 ഒരു സംക്ഷിപ്ത അപോത്രോപായിക സൂക്തമാണ്; ശത്രുതാഭരിതമായ വാക്ക്—ദ്വേഷം, ശാപം, അഭിചാരം—ഇവയെ ‘പരാ-വഹന’മായി എടുത്തുകൊണ്ട്, അയച്ചവന്റെ അടുക്കലേക്കോ ദൂരെയുള്ള നിശ്ചിത സ്വീകര്താവിലേക്കോ തിരികെ കൊണ്ടുപോകുന്നു. ജയവും നിർദോഷിത്വവും പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ഭാഗത്തോടൊപ്പം, വാചിക-മാനസിക ആക്രമണത്തെ തിരിച്ചുവിടുന്ന കടുത്ത ആജ്ഞകളും ഇതിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു; അവസാനം അഗ്നിയുടെയും ദേവന്മാരുടെയും വഹനത്തിലൂടെ ശത്രുവായ (വഘ്രീ) തകർന്നു, അശക്തനായി, ഫലഹീനനായി മാറുന്നു.
Mantras
Mantra 1
अजै॑ष्मा॒द्यास॑नामा॒द्याभू॒माना॑गसो व॒यम्
ഞങ്ങൾ ജയിച്ചു; ആസനാ-കളിൽ മുൻപന്തിയിലായി; മുൻസ്ഥാനത്തെത്തി—ഞങ്ങൾ കുറ്റരഹിതരാണ്.
Mantra 2
उषो॒ यस्मा॑द् दु॒ष्वप्न्या॒दभै॒ष्माप॒ तदु॑च्छतु
ഹേ ഉഷസ്സേ (പ്രഭാതമേ), ഞങ്ങൾ ഭയപ്പെട്ടിരുന്ന ആ ദുഷ്സ്വപ്നത്തിൽ നിന്നുള്ളത്—അത് അകന്നുപോകട്ടെ; അത് തുരത്തപ്പെടട്ടെ.
Mantra 3
द्वि॒ष॒ते तत् परा॑ वह॒ शप॑ते॒ तत् परा॑ वह
ദ്വേഷിക്കുന്നവന്റെ അടുക്കൽ ആ ദോഷം മുഴുവനായി കൊണ്ടുപോകുക; ശപിക്കുന്നവന്റെ അടുക്കലും ആ ദോഷം മുഴുവനായി കൊണ്ടുപോകുക.
Mantra 4
यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तस्मा॑ एनद् गमयामः
ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും, ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും—അവന്റെ അടുക്കലേക്ക് ഈ (ദോഷം) ഞങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നു.
Mantra 5
उ॒षा दे॒वी वा॒चा सं॑विदा॒ना वाग् दे॒व्यु॑१षसा॑ संविदा॒ना
ഉഷാ ദേവി വാചയോടു സംവിദാനയായി ഇരിക്കുന്നു; വാച ദേവിയും ഉഷയോടു സംവിദാനയായി ഇരിക്കുന്നു.
Mantra 6
उ॒षस्पति॑र्वा॒चस्पति॑ना संविदा॒नो वा॒चस्पति॑रु॒षस्पति॑ना संविदा॒नः
ഉഷസ്പതി വാചസ്പതിയോടു സംവിദാനനാകുന്നു; വാചസ്പതിയും ഉഷസ്പതിയോടു സംവിദാനനാകുന്നു.
Mantra 7
ते॒३मुष्मै॒ परा॑ वहन्त्व॒राया॑न् दु॒र्णाम्नः॑ स॒दान्वाः॑
അവർ ആ പരാ പുരുഷനിലേക്കു അരായാൻ—ദുഷ്ടാശയക്കാരെയും, ദുര്ണാമ്നഃ—ദുഷ്പേരുള്ളവരെയും, സദാന്വാഃ—എപ്പോഴും പതുങ്ങി നില്ക്കുന്ന (ശത്രുക്കളെയും)—അകറ്റി കൊണ്ടുപോകട്ടെ.
Mantra 8
कु॒म्भीकाः॑ दू॒षीकाः॒ पीय॑कान्
കുംഭീകാഃ, ദൂഷീകാഃ, പീയകാൻ—ഇവരെ ഞാൻ പേരെടുത്തു വിളിച്ചു, അടയാളപ്പെടുത്തി വേർതിരിക്കുന്നു.
Mantra 9
जा॒ग्र॒द्दु॒ष्व॒प्न्यं स्व॑प्नेदुष्व॒प्न्यम्
ജാഗ്രതയിൽ വരുന്ന ദുഷ്‌സ്വപ്നം, നിദ്രയിൽ വരുന്ന ദുഷ്‌സ്വപ്നം—ഇരുവരെയും ഞാൻ നേരിട്ട് പ്രതിരോധിക്കുന്നു.
Mantra 10
अना॑गमिष्यतो॒ वरा॒नवि॑त्तेः संक॒ल्पानमु॒च्या द्रु॒हः पाशा॑न्
വരാത്ത വരങ്ങളിൽ നിന്ന്, ലഭിക്കാത്ത പ്രാപ്തിയിൽ നിന്ന്, ആസൂത്രിതമായ സംകല്പങ്ങളിൽ നിന്ന്—ദ്രോഹത്തിന്റെ പാശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഞാൻ നിന്നെ അഴിച്ചുവിടുന്നു.
Mantra 11
तद॒मुष्मा॑ अग्ने दे॒वाः परा॑ वहन्तु॒ वघ्रि॒र्यथास॒द् विथु॑रो॒ न सा॒धुः
അഗ്നേ, അതിനെ ദേവന്മാർ അമുഷ്മൈ (അക്കരെയിലുള്ളവനിലേക്കു) അകറ്റി കൊണ്ടുപോകട്ടെ—വഘ്രി നിഷ്ഫലനായി, തകർന്നു, യാതൊരു പ്രയോജനവും ഇല്ലാത്തവനായി തീരട്ടെ.
Frequently Asked Questions
It means “carry it away.” In AV 16.6 it is a command that the evil embedded in hatred and curses be removed from the reciter and transported outward—often back toward the hostile source.
Its primary function is protective reversal: it prevents hostile speech from landing on the reciter by sending it away and back to the hater/curser. The emphasis is on expulsion and neutralization rather than initiating unprovoked harm.
The text itself does not require substances. The closing verse explicitly involves Agni, so recitation near a household fire can support the rite, but the core mechanism is the spoken imperative of banishment.
Ask anything about Sukta 6 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
