Sukta 18
Rishi: Traditionally associated with Vrātya-speculation in AV 15 (exact r̥ṣi assignment varies by anukramaṇī tradition).
Devata: Vrātya (personified liminal sacral power).
Chandas: Mixed/irregular (AV 15 often exhibits non-RV metrical behavior; this line is formulaic rather than strictly metrical).
AV 15.18 വ്രാത്യനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചിന്തനാത്മക സൂക്തമാണ്. അതിൽ അതിരിലിരിക്കുന്ന/ലിമിനൽ വ്രാത്യനെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ ഘടനകളോട് ചേർത്ത് വരയ്ക്കുന്നു—സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അവന്റെ കണ്ണുകൾ, പകലും രാത്രിയും അവന്റെ നാസാരന്ധ്രങ്ങൾ, വർഷം അവന്റെ ശിരസ്—എന്നിങ്ങനെ; ഇതിലൂടെ അവന്റെ ദ്വന്ദ്വസ്വഭാവമുള്ള ശക്തി ബോധ്യമായതും നിയന്ത്രിക്കാവുന്നതും സംരക്ഷകവുമായിത്തീരുന്നു. കാലത്തിന്റെയും പ്രകാശത്തിന്റെയും ക്രമബദ്ധ ചക്രങ്ങളുമായി വ്രാത്യനെ ഐക്യപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ, സാമൂഹ്യ-ആചാരപരമായി “പുറത്തുള്ള”തിനെ പരമാധികാരത്തിന്റെയും സ്ഥിരതയുടെയും ഉറവിടമാക്കി മാറ്റുന്നു. അവസാന സൂത്രവാക്യം പകൽ/രാത്രി എന്ന കാല-ദിശാ പര്യായതയിലൂടെ വ്രാത്യനെ നിയന്ത്രിച്ച്, വൈരമല്ലാതെ ആദരപൂർവമായ ഭക്തിയെ ഉറപ്പാക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
अध्यात्म-प्रकरणम्। तस्य॒ व्रात्य॑स्य
അധ്യാത്മ-പ്രകരണം. ആ വ്രാത്യന്റെ—
Mantra 2
यद॑स्य॒ दक्षि॑ण॒मक्ष्य॒सौ स आ॑दि॒त्यो यद॑स्य स॒व्यमक्ष्य॒सौ स च॒न्द्रमाः॑
അവന്റെ വലത് കണ്ണ്—അവിടെ, അത് ആദിത്യൻ; അവന്റെ ഇടത് കണ്ണ്—അവിടെ, അത് ചന്ദ്രമാ.
Mantra 3
योऽस्य॒ दक्षि॑णः॒ कर्णो॒ऽयं सो अ॒ग्निर्योऽस्य स॒व्यः कर्णो॒ऽयं स पव॑मानः
അവന്റെ വലത് ചെവി—ഇത് അഗ്നി; അവന്റെ ഇടത് ചെവി—ഇത് പവമാനൻ.
Mantra 4
अ॒हो॒रा॒त्रे नासि॑के॒ दिति॒श्चादि॑तिश्च शीर्षकपा॒ले सं॑वत्स॒रः शिरः॑
അഹോരാത്രം (പകലും രാത്രിയും) നാസികയുടെ നാസാരന്ധ്രങ്ങളാണ്; അവിടെ ദിതി, അദിതി എന്നിവയുണ്ട്; കപാലത്തിൽ സംവത്സരം (വർഷം) തന്നെയാണ് ശിരസ് (തല).
Mantra 5
अह्ना॑ प्र॒त्यङ् व्रात्यो॒ रात्र्या॒ प्राङ् नमो॒ व्रात्या॑य
പകലിൽ വ്രാത്യൻ പ്രത്യങ് (പിന്നോട്ട് തിരിഞ്ഞവൻ); രാത്രിയിൽ പ്രാങ് (മുന്നോട്ട് തിരിഞ്ഞവൻ). വ്രാത്യനു നമസ്കാരം.
Frequently Asked Questions
Here the Vrātya is a personified liminal force—socially “outside” yet ritually powerful—recast as a cosmic person whose body is made of sun, moon, day-night, and the year.
The identifications (bandhus) stabilize and ‘domesticate’ dangerous power: by naming the Vrātya as structured time and light, the hymn turns unpredictability into protective order.
It functions mainly through recitation and reverence—especially at thresholds or liminal times (dusk/dawn)—ending with homage (“namo vrātyāya”) to avert hostility and gain protection.
Ask anything about Sukta 18 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.