
Rishi: Vratya dossier tradition (anukramaṇī-dependent)
Devata: Vrātya (as potent personage) / Agni (contextual)
Chandas: Prose
ഈ ഗദ്യസൂക്തം വ്രാത്യനെ അപകടകരമായി ശക്തിയുള്ളതെങ്കിലും മംഗളകരമായ അതിഥിയായി സ്വീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ക്രമം നിയന്ത്രിക്കുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് ഗൃഹാഗ്നികൾ ഇതിനകം ഉയർത്തിയിരിക്കുമ്പോഴും അഗ്നിഹോത്രം നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും. ശരിയായ ജ്ഞാനവും അതിഥിസൽക്കാരവും യാഗദോഷം തടയുകയും, ഹവിസ്സുകൾക്ക് ദേവസ്വീകാരം ഉറപ്പാക്കുകയും, ഈ ലോകത്തിലെ സ്വന്തം നിലയിടം (ആയതന) സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് ഇത് ഉപദേശിക്കുന്നു. സാമൂഹ്യ-യാജ്ഞിക “സുരക്ഷാ പ്രോട്ടോക്കോൾ” ആയി ഈ സൂക്തം പ്രവർത്തിച്ച്, വ്രാത്യശക്തിയെ ഭീഷണിയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണത്തിലും സമൃദ്ധിയിലും മാറ്റുന്നു.
Mantra 1
तद् यस्यै॒वं वि॒द्वान् व्रात्य॒ उद्धृ॑तेष्व॒ग्निष्वधि॑श्रितेऽग्निहो॒त्रेऽति॑थिर्गृ॒हाना॒गच्छे॑त्
ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവന്റെ വീട്ടിലേക്കു വ്രാത്യൻ അതിഥിയായി വന്നാൽ—അഗ്നികൾ ഉദ്ധൃത (എടുത്തു സജ്ജമാക്കിയ) നിലയിൽ ഇരിക്കയും അഗ്നിഹോത്രം അധിശ്രിത (സ്ഥാപിത)മായിരിക്കയും ചെയ്യുന്നപ്പോൾ—
Mantra 2
स्व॒यमे॑नमभ्यु॒देत्य॑ ब्रूया॒द् व्रात्याति॑ सृज हो॒ष्यामीति॑
അവൻ തന്നേ പുറത്ത് ചെന്നു അവനെ എതിരേറ്റു പറയണം: ‘ഹേ വ്രാത്യ, എന്നെ മോചിപ്പിക്ക; ഞാൻ ഹോമം (ഹോഷ്യാമി) ചെയ്യും.’
Mantra 3
स चा॑तिसृ॒जेज्जु॑हु॒यान्न चा॑तिसृ॒जेन्न जु॑हुयात्
അവൻ മോചനം അനുവദിച്ചാൽ ഹോമത്തിൽ ആഹുതി അർപ്പിക്കണം; മോചനം അനുവദിക്കാതിരുന്നാൽ ആഹുതി അർപ്പിക്കരുത്.
Mantra 4
स य ए॒वं वि॒दुषा॒ व्रात्ये॒नाति॑सृष्टो जु॒होति॑
ജ്ഞാനമുള്ള വ്രാത്യൻ ഇങ്ങനെ മോചിപ്പിച്ചതിനുശേഷം ഹോമത്തിൽ ആഹുതി അർപ്പിക്കുന്നവൻ,
Mantra 5
प्र पि॑तृ॒याणं॒ पन्थां॑ जानाति॒ प्र दे॑व॒यान॑म्
അവൻ പിതൃയാണ മാർഗം അറിയുന്നു; അതുപോലെ ദേവയാണ മാർഗവും അറിയുന്നു.
Mantra 6
न दे॒वेष्वा वृ॑श्चते हु॒तम॑स्य भवति
ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ അവന്റെ ഹുതി മുറിച്ചുകളയപ്പെടുന്നില്ല; അവന്റെ ആഹുതി തീർച്ചയായും സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 7
पर्य॑स्या॒स्मिंल्लो॒क आ॒यत॑नं शिष्यते॒ य ए॒वं वि॒दुषा॒ व्रात्ये॒नाति॑सृष्टो जु॒होति॑
ജ്ഞാനിയായ വ്രാത്യൻ നിയോഗിച്ചവനായി ഹോമം ചെയ്യുന്നവന്—അവനെ ചുറ്റി, ഈ ലോകത്തുതന്നെ, സ്ഥിരമായ അധിഷ്ഠാനം സുരക്ഷിതമായി ശേഷിക്കുന്നു.
Mantra 8
अथ॒ य ए॒वं वि॒दुषा॒ व्रात्ये॒नान॑तिसृष्टो जु॒होति॑
എന്നാൽ പിന്നെ—ജ്ഞാനിയായ വ്രാത്യൻ നിയോഗിക്കാതെയായി ഹോമം ചെയ്യുന്നവൻ—
Mantra 9
न पि॑तृ॒याणं॒ पन्थां॑ जानाति॒ न दे॑व॒यान॑म्
അവൻ പിതൃയാണത്തിലേക്കുള്ള പഥം അറിയുന്നില്ല; ദേവയാണത്തിലേക്കുള്ള പഥവും അറിയുന്നില്ല.
Mantra 10
आ दे॒वेषु॑ वृश्चते अहु॒तम॑स्य भवति
അത് ദേവന്മാരിലേക്കു, എന്നപോലെ, മുറിച്ചുമാറ്റപ്പെടുന്നു; കാരണം അവനുവേണ്ടി അഹുത (അർപ്പിക്കാത്ത) ഹവിഷും അർപ്പിതമായതുപോലെ ആകുന്നു.
Mantra 11
नास्या॒स्मिंल्लो॒क आ॒यत॑नं शिष्यते॒ य ए॒वं वि॒दुषा॒ व्रात्ये॒नान॑तिसृष्टो जु॒होति॑
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ്, വിദ്യാവാനായ വ്രാത്യനെ തന്റെ വിരോധമായി വിട്ടുകളയാതെ (ശത്രുതയിൽ നിർത്താതെ) ജുഹോതി ചെയ്യുന്നവന്—ഈ ലോകത്തിൽ ഒരു ആധാരവും/സ്ഥലവും കുറവായി ശേഷിക്കുകയില്ല.
Here the Vrātya is a highly charged, liminal sacred personage—an outsider-like figure whose presence can bring benefit or danger. The hymn treats him as powerful and therefore to be received with correct ritual hospitality.
Because the risky moment is when household ritual operations are already active. The sukta gives a protocol for integrating the guest without disrupting the fire-rite or creating a ritual fault.
It promises that the oblation will not be ‘cut off’ among the gods (it is accepted), and that the performer’s ‘footing’ or standing in this world is not diminished—so peace, continuity, and security are maintained.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.