Sukta 8

Mantra 1

ज्येष्ठब्रह्मवर्णनम्। १२ पुरोबृहती त्रिष्टुब्गर्भाऽऽर्षी पङ्क्तिः, १५, २७ भुरिग्बृहती, २२ पुर उष्णिक्, यो भू॒तं च॒ भव्यं॑ च॒ सर्वं॒ यश्चा॑धि॒तिष्ठ॑ति । स्व॑१र्यस्य॑ च॒ केव॑लं॒ तस्मै॑ ज्ये॒ष्ठाय॒ ब्रह्म॑णे॒ नमः॑

ഭൂതവും ഭവ്യവും ആയ എല്ലാറ്റിന്മേലും അധിപതിയായി വാഴുന്നവനും, എല്ലാറ്റിന്റെയും അധിഷ്ഠാതാവുമായവനും, സ്വർഗ്ഗം (സ്വഃ) ഏകാന്തമായി ആരുടേതോ—ആ പരമ ജ്യേഷ്ഠ ബ്രഹ്മനു നമസ്കാരം.

Mantra 2

स्क॒म्भेने॒मे विष्ट॑भिते॒ द्यौश्च॒ भूमि॑श्च तिष्ठतः । स्क॒म्भ इ॒दं सर्व॑मात्म॒न्वद् यत् प्रा॒णन्नि॑मि॒षच्च॒ यत्

സ്കംഭനാൽ ഈ രണ്ടും—ദ്യൗ (ആകാശം)യും ഭൂമിയും—സ്ഥിരമായി താങ്ങി വേർതിരിച്ച് നിർത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സ്കംഭൻ തന്നെയാണ് ഈ സർവ്വ ലോകം, ആത്മവത്തായത്: പ്രാണിക്കുന്നതെല്ലാം, നിമിഷിക്കുന്നതെല്ലാം—എല്ലാം അതുതന്നെ.

Mantra 3

ति॒स्रो ह॑ प्र॒जा अ॑त्या॒यमा॑य॒न् न्य॑१न्या अ॒र्कम॒भितो॑ऽविशन्त । बृ॒हन् ह॑ तस्थौ॒ रज॑सो वि॒मानो॒ हरि॑तो॒ हरि॑णी॒रा वि॑वेश

സത്യമായി മൂന്നു പ്രജകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി, അതിർത്തി കടന്നു; മറ്റുള്ളവർ സൂര്യനെ ചുറ്റി പ്രവേശിച്ചു. ബൃഹത് (മഹാൻ) സ്ഥിരമായി നിന്നു, രജസ്—വായുമണ്ഡലത്തെ അളന്നു; ഹരിത (തവിട്ടു-മഞ്ഞ) ശക്തികൾ, ഹരിത മാതാക്കൾ, അകത്തു പ്രവേശിച്ചു.

Mantra 4

द्वाद॑श प्र॒धय॑श्च॒क्रमेकं॒ त्रीणि॒ नभ्या॑नि॒ क उ॒ तच्चि॑केत । तत्राह॑ता॒स्त्रीणि॑ श॒तानि॑ श॒ङ्कवः॑ ष॒ष्टिश्च॒ खीला॒ अवि॑चाचला॒ ये

ഒറ്റ ചക്രത്തിന്റേത് പന്ത്രണ്ട് പ്രധികൾ (ഫെല്ലികൾ) ആകുന്നു; മൂന്ന് നാഭികൾ—ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ ആര് തിരിച്ചറിഞ്ഞു? അതിൽ മൂന്നു നൂറ് ശങ്കുക്കൾ (കുത്തുകൾ/ഖൂണ്ടുകൾ) ഉറച്ചടിച്ച് പതിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; കൂടാതെ അറുപത് ഖീലങ്ങൾ (കിലകൾ) ഉണ്ട്—അവ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് അചലമാണ്.

Mantra 5

इ॒दं स॑वित॒र्वि जा॑नीहि॒ षड् य॒मा एक॑ एक॒जः । तस्मि॑न् हापि॒त्वमि॑छन्ते॒ य ए॑षा॒मेक॑ एक॒जः

ഹേ സവിതൃ, ഇതിനെ വ്യക്തമായി അറിയുക: ആറു യമങ്ങൾ (ജോഡി നിയമങ്ങൾ/യമ-യുഗലങ്ങൾ) ഉണ്ട്; ഒരുത്തൻ ഏകജ (ഏകമാത്ര ജനിച്ചവൻ) ആകുന്നു. അവനിൽ തന്നെയാണ് അവർ ആപിത്വം (പങ്കാളിത്തം)യും ബന്ധുത്വവും തേടുന്നത്—ഇവരിൽ ഏകനായ ഏകജൻ അവൻ തന്നേ.

Mantra 6

आ॒विः सन्निहि॑तं॒ गुहा॒ जर॒न्नाम॑ म॒हत् प॒दम्। तत्रे॒दं सर्व॒मार्पि॑त॒मेज॑त् प्रा॒णत् प्रति॑ष्ठितम्

പ്രകടമായിട്ടും ഗുഹയിൽ (രഹസ്യത്തിൽ) സംനിഹിതമാണ്—പേരിൽ ജരത് (പുരാതനം) എന്ന മഹത് പദം. അവിടെ ഇതെല്ലാം അർപ്പിതം (ബന്ധിതം) ആകുന്നു—ചലിക്കുന്നതും ശ്വസിക്കുന്നതും—തന്റെ പ്രതിഷ്ഠാ-സ്ഥാനത്തിൽ ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Mantra 7

एक॑चक्रं वर्तत॒ एक॑नेमि स॒हस्रा॑क्षरं॒ प्र पु॒रो नि प॒श्चा । अ॒र्धेन॒ विश्वं॒ भुव॑नं ज॒जान॒ यद॑स्या॒र्धं क्व॑१तद् ब॑भूव

ഒറ്റചക്രമുള്ളത് അത് ചുറ്റുന്നു, ഒരേ നേമിയുള്ളത്; ആയിരം അക്ഷരങ്ങളുള്ളത്—മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു, പിന്നോട്ടും സഞ്ചരിക്കുന്നു. അതിന്റെ പകുതിയാൽ തന്നെ അത് സർവ്വഭുവനവും, സകല സത്തകളുടെ ലോകവും ജനിപ്പിച്ചു; എന്നാൽ അതിന്റെ മറ്റേ പകുതി എവിടെ ആയി?

Mantra 8

प॒ञ्च॒वा॒ही व॑ह॒त्यग्र॑मेषां॒ प्रष्ट॑यो यु॒क्ता अ॑नु॒संव॑हन्ति । अया॑तमस्य ददृ॒शे न या॒तं परं॒ नेदी॒योऽव॑रं॒ दवी॑यः

പഞ്ചവാഹിനി (അഞ്ച് വലിക്കുന്നവൾ) ഇവയുടെ അഗ്രഭാഗം വഹിക്കുന്നു; യുക്തമായി ബന്ധിപ്പിച്ച പ്രഷ്ടയഃ (രശ്മി/പാത-രേഖകൾ) ക്രമബദ്ധമായ ഐക്യത്തിൽ മുന്നോട്ട് വഹിക്കുന്നു. അവനെക്കുറിച്ച് അയായതം (അഗമ്യം) തന്നെയാണ് ദൃശ്യമാകുന്നത്, യാതം (ഗമ്യം) അല്ല; പരം (ദൂരമുള്ളത്) നേദീയഃ (അടുത്തത്) ആകുന്നു, അവരം (താഴെയുള്ളത്) ദവീയഃ (കൂടുതൽ ദൂരമുള്ളത്) ആകുന്നു.

Mantra 9

ति॒र्यग्बि॑लश्चम॒स ऊ॒र्ध्वबु॑ध्न॒स्तस्मि॒न् यशो॒ निहि॑तं वि॒श्वरू॑पम्। तदा॑सत॒ ऋष॑यः स॒प्त सा॒कं ये अ॒स्य गो॒पा म॑ह॒तो ब॑भू॒वुः

തിര്യഗ്ബില (വശത്തേക്ക് തുറക്കുന്ന വായ്) ഉള്ള ചമസ (പാത്രം), ഊർധ്വബുധ്ന (താഴ്‌വാരം മുകളിലായ) ആകുന്നു; അതിൽ വിശ്വരൂപമായ യശസ് (മഹിമ) നിഹിതമായി വെച്ചിരിക്കുന്നു. അവിടെ ഏഴ് ഋഷികൾ ഒരുമിച്ച് ഇരുന്നു—അവർ ഈ മഹത്തായവന്റെ ഗോപാഃ (രക്ഷകർ) ആയി.

Mantra 10

या पु॒रस्ता॑द् यु॒ज्यते॒ या च॑ प॒श्चाद् या वि॒श्वतो॑ यु॒ज्यते॒ या च॑ स॒र्वतः॑ । यया॑ य॒ज्ञः प्राङ् ता॒यते॒ तां त्वा॑ पृछामि कत॒मा सर्चाम्

യാ പുരസ്താത് (മുന്നിൽ) യുജ്യതേ, യാ ച പശ്ചാത് (പിന്നിൽ) യുജ്യതേ; യാ വിശ്വതഃ (എല്ലാ വശത്തുനിന്നും) യുജ്യതേ, യാ ച സർവതഃ (എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമ) യുജ്യതേ—യയാ യജ്ഞഃ പ്രാങ് (മുന്നോട്ട്) തായതേ, നീട്ടപ്പെടുകയും മുന്നോട്ട് വലിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു; അവളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു: അവൾ ഏത് ഋചാ (മന്ത്രപദ്യം) ആകുന്നു?

Mantra 11

यदेज॑ति॒ पत॑ति॒ यच्च॒ तिष्ठ॑ति प्रा॒णदप्रा॑णन्निमि॒षच्च॒ यद् भुव॑त्। तद् दा॑धार पृथि॒वीं वि॒श्वरू॑पं॒ तत् सं॒भूय॑ भ॒वत्येक॑मे॒व

ചലിക്കുന്നതും, പറക്കുന്നതും, നിശ്ചലമായി നില്ക്കുന്നതും; പ്രാണമുള്ളതും പ്രാണമില്ലാത്തതും; കണ്ണിമയ്ക്കുന്നതും, ഉണ്ടായിത്തീർന്നതും—അതുതന്നെയാണ് സർവ്വരൂപമായ ഭൂമിയെ ധരിക്കുന്നത്; അതുതന്നെ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് ഏകമായിത്തീരും.

Mantra 12

अ॒न॒न्तं वित॑तं पुरु॒त्रान॒न्तमन्त॑वच्चा॒ सम॑न्ते । ते ना॑कपा॒लश्च॑रति विचि॒न्वन् वि॒द्वान् भू॒तमु॒त भव्य॑मस्य

അനന്തം, വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നത്, പല സ്ഥലങ്ങളിലായി—അനന്തം തന്നേ, എങ്കിലും എല്ലാദിക്കിലും അറ്റമുള്ളതുപോലെ; അവിടെ നാകപാലൻ (സ്വർഗ്ഗമണ്ഡപത്തിന്റെ രക്ഷകൻ) വിവേചിച്ച്, അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നു—വിദ്വാൻ, ഇതിന്റെ ഭൂതവും ഭവ്യവും, ഉണ്ടായതും വരാനിരിക്കുന്നതും അറിയുന്നവൻ.

Mantra 13

प्र॒जाप॑तिश्चरति॒ गर्भे॑ अ॒न्तरदृ॑श्यमानो बहु॒धा वि जा॑यते । अ॒र्धेन॒ विश्वं॒ भुव॑नं ज॒जान॒ यद॑स्या॒र्धं क॑त॒मः स के॒तुः

പ്രജാപതി ഗർഭത്തിനുള്ളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഉള്ളിൽ മാത്രം ദൃശ്യമാകുന്നവൻ, അവൻ പലവിധ രൂപങ്ങളിൽ പുറത്തു ജനിക്കുന്നു. തന്റെ അർദ്ധംകൊണ്ടു തന്നെ ഈ സർവ്വഭുവനവും ജനിപ്പിച്ചു; എന്നാൽ അവന്റെ മറ്റേ അർദ്ധം ഏതാണ്, അതിന്റെ കേതു (ലക്ഷണം/ചിഹ്നം) എന്ത്?

Mantra 14

ऊ॒र्ध्वं भर॑न्तमुद॒कं कु॒म्भेने॑वोदहा॒र्यऽम्। पश्य॑न्ति॒ सर्वे॒ चक्षु॑षा॒ न सर्वे॒ मन॑सा विदुः

കുടംകൊണ്ട് വെള്ളം മേലോട്ടു കോരി എടുക്കുന്നതുപോലെ, അതും മേലോട്ടു വഹിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാവരും കണ്ണുകൊണ്ട് അതിനെ കാണുന്നു; എന്നാൽ എല്ലാവരും മനസ്സുകൊണ്ട് അതിനെ അറിയുന്നില്ല.

Mantra 15

दू॒रे पू॒र्णेन॑ वसति दू॒र ऊ॒नेन॑ हीयते । म॒हद् य॒क्षं भुव॑नस्य॒ मध्ये॒ तस्मै॑ ब॒लिं रा॑ष्ट्र॒भृतो॑ भरन्ति

പൂർണ്ണതയിൽ അവൻ ദൂരെയായി വസിക്കുന്നു; കുറവാൽ അവൻ ദൂരെയായിത്തന്നെ ക്ഷയിക്കുന്നു. ഭുവനത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഒരു മഹാ യക്ഷം (രഹസ്യമയ ശക്തി) നിലകൊള്ളുന്നു; അതിന് രാഷ്ട്രത്തെ താങ്ങുന്നവർ ബലി-അർപ്പണം (കരം) കൊണ്ടുവരുന്നു.

Mantra 16

यतः॒ सूर्यः॑ उ॒देत्यस्तं॒ यत्र॑ च॒ गच्छ॑ति । तदे॒व म॑न्ये॒ऽहं ज्ये॒ष्ठं तदु॒ नात्ये॑ति॒ किं च॒न

സൂര്യൻ എവിടെ നിന്ന് ഉദിക്കുന്നു, എവിടേക്ക് അസ്തമിക്കാൻ പോകുന്നു—അതേയുള്ളു ഞാൻ ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് കരുതുന്നത്; അതിനപ്പുറം ഒന്നും കടന്നുപോകുന്നില്ല.

Mantra 17

ये अ॒र्वाङ् मध्य॑ उ॒त वा॑ पुरा॒णं वेदं॑ वि॒द्वांस॑म॒भितो॒ वद॑न्ति । आ॒दि॒त्यमे॒व ते परि॑ वदन्ति॒ सर्वे॑ अ॒ग्निं द्वि॒तीयं॑ त्रि॒वृतं॑ च हं॒सम्

ഇവിടെ, മദ്ധ്യത്തിൽ, എല്ലാദിക്കിലും പുരാതന വേദത്തെയും ജ്ഞാനിയെയും കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നവർ—അവർ എല്ലാവരും പൂർണ്ണവചനത്തിൽ ആദിത്യനെയേ ചുറ്റിപ്പറയുന്നു; അഗ്നിയെ രണ്ടാമനായി, കൂടാതെ ത്രിവൃത ഹംസത്തെയും (ത്രിരൂപ/ത്രിഗുണ ഹംസ) പറയുന്നു.

Mantra 18

स॒ह॒स्रा॒ह्ण्यं विय॑तावस्य प॒क्षौ हरे॑र्हं॒सस्य॒ पत॑तः स्व॒र्गम्। स दे॒वान्त्सर्वा॒नुर॑स्युप॒दद्य॑ सं॒पश्य॑न् याति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑

ആരുടെ വിഹാരപരിധി വിശാലമായ വ്യോമമോ—ഹരി, പറക്കുന്ന ഹംസന്റെ—അവന്റെ ചിറകുകൾ ആയിരം ദിവസത്തോളം നിലനിൽക്കുന്നവയാണ്, സ്വർഗ്ഗത്തേക്കു. അവൻ സർവ്വ ദേവന്മാരെയും തന്റെ ഉരസ്സിൽ ധരിച്ചു, അവരെ പൂർണ്ണ ദർശനത്തിൽ കണ്ടുകൊണ്ട്, എല്ലാ ഭുവനങ്ങളിലേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്നു.

Mantra 19

स॒त्येनो॒र्ध्वस्त॑पति॒ ब्रह्म॑णा॒र्वाङ् वि प॑श्यति । प्रा॒णेन॑ ति॒र्यङ् प्राण॑ति॒ यस्मि॑न् ज्ये॒ष्ठमधि॑ श्रि॒तम्

സത്യത്താൽ അവൻ മേലോട്ടു തപിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മത്താൽ അവൻ തെളിഞ്ഞ ദൃഷ്ടിയോടെ ഇവിടേക്കു നോക്കുന്നു. പ്രാണത്താൽ അവൻ തിരശ്ചീനമായി ശ്വസിക്കുന്നു; അവനിൽ ജ്യേഷ്ഠമായ (പരമമായ) തത്ത്വം മുകളിലായി സ്ഥാപിതമാണ്.

Mantra 20

यो वै ते वि॒द्याद॒रणी॒ याभ्यां॑ निर्म॒थ्यते॒ वसु॑ । स वि॒द्वान् ज्ये॒ष्ठं म॑न्येत॒ स वि॑द्या॒द् ब्राह्म॑णं म॒हत्

ആരെങ്കിലും സത്യമായി നിന്റെ അരണികൾ—ആ രണ്ടെണ്ണം, അവയാൽ ശുഭ വസു (ധനം/തേജസ്) മഥിച്ച് പുറത്തെടുക്കപ്പെടുന്നു—എന്നതു അറിയുന്നുവെങ്കിൽ, ആ വിദ്യാവാൻ സ്വയം ജ്യേഷ്ഠനെന്നു കരുതും; അവൻ മഹത്തായ ബ്രാഹ്മണ (ബ്രഹ്മ)ത്തെ അറിയും.

Mantra 21

अ॒पादग्रे॒ सम॑भव॒त् सो अग्रे॒ स्व॑१राभ॑रत्। चतु॑ष्पाद् भू॒त्वा भोग्यः॒ सर्व॒माद॑त्त॒ भोज॑नम्

ആദിയിൽ അവൻ അപാദൻ (കാൽ ഇല്ലാത്തവൻ) ആയി ഉണ്ടായി; ആദ്യം തന്നേ അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ പ്രകാശം (സ്വർ) കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നെ ചതുഷ്പാദൻ (നാലുകാലുള്ളവൻ) ആയി, ഭോഗത്തിന് യോഗ്യനായി, ഭക്ഷണത്തിനായുള്ള എല്ലാ അന്നവും അവൻ സ്വന്തമാക്കി.

Mantra 22

भोग्यो॑ भव॒दथो॒ अन्न॑मदद् ब॒हु। यो दे॒वमु॑त्त॒राव॑न्तमु॒पासा॑तै सना॒तन॑म्

അവൻ ഭോഗത്തിന് യോഗ്യനായി; കൂടാതെ അവൻ അന്നം ധാരാളമായി ഭുജിച്ചു. സനാതനനായ, ഉന്നത സഹായിയായ ദേവനെ ഉപാസിക്കുന്നവൻ—അവൻ (ആ ആശ്രയം) പ്രാപിക്കുന്നു.

Mantra 23

स॒ना॒तन॑मेनमाहुरु॒ताद्य स्या॒त् पुन॑र्णवः । अ॒हो॒रा॒त्रे प्र जा॑येते अ॒न्यो अ॒न्यस्य॑ रू॒पयोः॑

അവനെ സനാതനൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു; എങ്കിലും ഇന്നും അവൻ വീണ്ടും പുതുതായി ജനിക്കാം. അഹോരാത്രത്തിൽ അവൻ പ്രസവിക്കപ്പെടുന്നു—ഒരു രൂപം മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്നു.

Mantra 24

श॒तं स॒हस्र॑म॒युतं॒ न्यऽर्बुदमसंख्ये॒यं स्वम॑स्मि॒न् निवि॑ष्टम्। तद॑स्य घ्नन्त्यभि॒पश्य॑त ए॒व तस्मा॑द् दे॒वो रो॑चत ए॒ष ए॒तत्

നൂറ്, ആയിരം, പത്തായിരം—അതെ, എണ്ണമറ്റ മഹാസമൂഹം—അവന്റെ സ്വന്തം നിധി ഇവിടെ അകത്ത് നിക്ഷിപ്തമാണ്. അതിനെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ തന്നേ അവർ ആ നിധിയെ അടിച്ചു തകർക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടു ദേവൻ പ്രകാശിച്ചു—ഇതുതന്നെ അത്, ഇതുതന്നെ അത്.

Mantra 25

बाला॒देक॑मणीय॒स्कमु॒तैकं॒ नेव॑ दृश्यते । ततः॒ परि॑ष्वजीयसी दे॒वता॒ सा मम॑ प्रि॒या

മുടിയേക്കാളും സൂക്ഷ്മമായ ഒന്ന് ഉണ്ട്; മറ്റൊന്ന് ഒരിക്കലും ദൃശ്യമാകുന്നില്ല. അതിൽ നിന്നു നീ എല്ലാടവും പരിഷ്വജിച്ച് (ആലിംഗനം ചെയ്ത്) ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്നു; ആ ദേവത എനിക്ക് പ്രിയയാണ്.

Mantra 26

इ॒यं क॑ल्या॒ण्य॑१जरा॒ मर्त्य॑स्या॒मृता॑ गृ॒हे। यस्मै॑ कृ॒ता शये॒ स यश्च॒कार॑ ज॒जार॒ सः

ഈ കല്യാണീ ശക്തി—അജര, അമൃത—മർത്ത്യന്റെ വീട്ടിൽ വസിക്കുന്നു. ആര്ക്കായി അവളെ ശയിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അവൻ വളർച്ചയും യശസ്സും പ്രാപിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവളെ ഉണ്ടാക്കിയവൻ ജരയാൽ ക്ഷയിക്കുന്നു.

Mantra 27

त्वं स्त्री त्वं पुमा॑नसि॒ त्वं कु॑मा॒र उ॒त वा॑ कुमा॒री॥ त्वं जी॒र्णो द॒ण्डेन॑ वञ्चसि॒ त्वं जा॒तो भ॑वसि वि॒श्वतो॑मुखः

നീ സ്ത്രീ, നീ പുരുഷൻ; നീ കുമാരൻ, അതുപോലെ കുമാരിയും. നീ ജീർണ്ണനായപ്പോൾ ദണ്ഡവുമായി നടക്കുന്നു; നീ ജനിക്കുമ്പോൾ വിശ്വതോമുഖൻ—എല്ലാദിക്കിലേക്കും മുഖം തിരിക്കുന്നവൻ—ആകുന്നു.

Mantra 28

उ॒तैषां॑ पि॒तोत वा॑ पु॒त्र ए॑षामु॒तैषां॑ ज्ये॒ष्ठ उ॒त वा॑ कनि॒ष्ठः । एको॑ ह दे॒वो मन॑सि॒ प्रवि॑ष्टः प्रथ॒मो जा॒तः स उ॒ गर्भे॑ अ॒न्तः

ഇവരുടെയെല്ലാം പിതാവും അവൻ തന്നെ; അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും, ഇവരുടെയെല്ലാം പുത്രനും അവൻ തന്നെ; ഇവരിൽ അവൻ ജ്യേഷ്ഠനും; അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും, കനിഷ്ഠനും. ഒരേയൊരു ദേവൻ മനസ്സിനുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു—ആദ്യജന്മൻ; അവൻ തന്നെയാണ് ഗർഭത്തിനുള്ളിൽ, ഉള്ളിൽ തന്നെ വസിക്കുന്നത്.

Mantra 29

पू॒र्णात् पू॒र्णमुद॑चति पू॒र्णं पू॒र्णेन॑ सिच्यते । उ॒तो तद॒द्य वि॑द्याम॒ यत॒स्तत् प॑रिषि॒च्यते॑

പൂർണത്തിൽ നിന്ന് പൂർണം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; പൂർണം പൂർണത്താൽ തന്നെ സിഞ്ചിക്കപ്പെടുന്നു. അതേ—ഇന്ന്—ഞങ്ങൾ അറിയട്ടെ: ഏത് ഉറവിടത്തിൽ നിന്ന് അത് സർവ്വതോഭാവേന ചുറ്റും പൂർണമായി പരിസിഞ്ചിക്കപ്പെടുന്നു.

Mantra 30

ए॒षा स॒नत्नी॒ सन॑मे॒व जा॒तैषा पु॑रा॒णी परि॒ सर्वं॑ बभूव । म॒ही दे॒व्यु॑१षसो॑ विभा॒ती सैके॑नैकेन मिष॒ता वि च॑ष्टे

ഇത് സനാതനമായ പുരാതനിയാണ്; ആദിമുതൽ ജനിച്ച പുരാണിയാണിത്; ഇത് ചുറ്റുമെല്ലാം വ്യാപിച്ച് എല്ലാം പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മഹാദേവി—ഉഷസ്—പ്രകാശിച്ച് ദീപ്തമാകുന്നു; കണ്ണിമയ്ക്കുന്ന ജീവികളെ അവൾ ഓരോന്നായി വ്യക്തമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

Mantra 31

अवि॒र्वै नाम॑ दे॒वत॒र्तेना॑स्ते॒ परी॑वृता । तस्या॑ रू॒पेणे॒मे वृ॒क्षा हरि॑ता॒ हरि॑तस्रजः

‘അവീ’ എന്ന നാമമുള്ള ഒരു ദേവതയുണ്ട്; ഋതത്തോടൊപ്പം അവൾ ആസീനയായി, ചുറ്റും പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവളുടെ തന്നെ രൂപത്തിലാണ് ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ—ഹരിതം, ഹരിതമാലാധാരികൾ.

Mantra 32

अन्ति॒ सन्तं॒ न ज॑हा॒त्यन्ति॒ सन्तं॒ न प॑श्यति । दे॒वस्य॑ पश्य॒ काव्यं॒ न म॑मार॒ न जी॑र्यति

അവന്റെ അടുത്തുതന്നെ ഇരുന്നിട്ടും അത് അവനെ വിട്ടുപോകുന്നില്ല; അടുത്തുതന്നെ ഇരുന്നിട്ടും അവൻ അതിനെ കാണുന്നില്ല. ദേവന്റെ കാവ്യ-കൗശല്യം നോക്കുക: അത് മരിച്ചിട്ടില്ല, അത് ക്ഷയിക്കുന്നതുമില്ല.

Mantra 33

अ॒पू॒र्वेणे॑षि॒ता वाच॒स्ता व॑दन्ति यथाय॒थम्। वद॑न्ती॒र्यत्र गच्छ॑न्ति॒ तदा॑हु॒र्ब्राह्म॑णं म॒हत्

അപൂർവ്വമായ, ആദിമവും അനന്യവുമായ ശക്തിയാൽ പ്രേരിതമായ വാണികൾ, ഓരോന്നും തത്തത്തായ രീതിയിൽ സംസാരിക്കുന്നു. സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അവ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്—അതിനെ തന്നെയാണ് മനുഷ്യർ മഹത്തായ ബ്രഹ്മം എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നത്.

Mantra 34

यत्र॑ दे॒वाश्च॑ मनु॒ष्याऽश्चा॒रा नाभा॑विव श्रि॒ताः । अ॒पां त्वा॒ पुष्पं॑ पृच्छामि॒ यत्र॒ तन्मा॒यया॑ हि॒तम्

ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും നാഭിയിലെ അരകളെപ്പോലെ ആശ്രയിച്ച് നിൽക്കുകയും വിശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നിടത്ത്—ഹേ അപാം പുഷ്പം (ജലത്തിന്റെ പുഷ്പം), നിന്നോടു ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു: മായാ (ഗുഹ്യശക്തി) കൊണ്ടു നിക്ഷേപിച്ച ആ നിധി എവിടെയാണ്?

Mantra 35

ये भि॒र्वात॑ इषि॒तः प्र॒वाति॒ ये दद॑न्ते॒ पञ्च॒ दिशः॑ स॒ध्रीचीः॑ । य आहु॑तिम॒त्यम॑न्यन्त दे॒वा अ॒पां ने॒तारः॑ कत॒मे त आ॑सन्

ആരാൽ പ്രേരിതനായി വാതം വീശുന്നു? ആരാണ് അഞ്ചു ദിക്കുകളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ച് ക്രമത്തിലാക്കിയത്? ജലങ്ങളുടെ നേതാക്കളായ ഏവരെയാണ് ദേവന്മാർ ആഹുതിയിൽ പരമമൂല്യമെന്നു കരുതിയത്—അവർ ആരായിരുന്നു?

Mantra 36

इ॒मामे॑षां पृथि॒वीं वस्त॒ एको॒ऽन्तरि॑क्षं॒ पर्ये॑को॑ बभूव । दिव॑मेषां ददते॒ यो वि॑ध॒र्ता विश्वा॒ आशाः॒ प्रति॑ रक्ष॒न्त्येके॑

അവരിൽ ഒരാൾ ഈ ഭൂമിയിൽ വസിക്കുന്നു; ഒരാൾ എല്ലാടവും വ്യാപിച്ച് അന്തരിക്ഷമായി നിലകൊള്ളുന്നു. വിധർത്താ (ക്രമനിർണ്ണായകൻ) ആയവൻ അവർക്കു ദ്യൗ (സ്വർഗ്ഗം) നൽകുന്നു; ചിലർ എതിർഎതിർമായി നിലകൊണ്ട് എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളെയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.

Mantra 37

यो वि॒द्यात् सूत्रं॒ वित॑तं॒ यस्मि॒न्नोताः॑ प्र॒जा इ॒माः । सूत्रं॒ सूत्र॑स्य॒ यो वि॒द्याद् स वि॑द्या॒द् ब्राह्म॑णं म॒हत्

വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന സൂത്രം (തന്തു) ആരറിയുന്നുവോ, അതിൽ ഈ എല്ലാ പ്രജകളും നെയ്തിരിക്കുന്നു; കൂടാതെ ‘സൂത്രത്തിന്റെ സൂത്രം’ ആരറിയുന്നുവോ—അവൻ നിശ്ചയമായി മഹത്തായ ബ്രഹ്മത്തെ അറിയുന്നു.

Mantra 38

वेदा॒हं सूत्रं॒ वित॑तं॒ यस्मि॒न्नोताः॑ प्र॒जा इ॒माः । सूत्रं॒ सूत्र॑स्या॒हं वे॒दाथो॒ यद् ब्राह्म॑णं म॒हत्

ഈ പ്രജകൾ നെയ്തുകൂടിയിരിക്കുന്ന, വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ആ സൂത്രം ഞാൻ അറിയുന്നു. സൂത്രത്തെയും സൂത്രത്തിന്റെ ഗുഹ്യത്തെയും ഞാൻ അറിയുന്നു; അതുപോലെ ആ മഹത്തായ ബ്രഹ്മത്തെയും.

Mantra 39

यद॑न्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी अ॒ग्निरैत् प्र॒दह॑न् विश्वदा॒व्यः । यत्राति॑ष्ठ॒न्नेक॑पत्नीः प॒रस्ता॒त् क्वेऽवासीन्मात॒रिश्वा॑ त॒दानी॑म्

ദ്യാവാ-പൃഥിവീ (ആകാശവും ഭൂമിയും) തമ്മിൽ അഗ്നി പുറപ്പെട്ടു—എല്ലാടവും ദഹിപ്പിച്ച്, സർവ്വവ്യാപിയായ ദാവാനളമായി—അപ്പോൾ പരസ്താത് (അപ്പുറം) ഏകപത്നീ, വിശ്വസ്ത ഭാര്യമാർ എവിടെ നിന്നിരുന്നു? ആ സമയത്ത് മാതരിശ്വാ വാസ്തവത്തിൽ എവിടെയായിരുന്നു?

Mantra 40

अ॒प्स्वाऽसीन्मात॒रिश्वा॒ प्रवि॑ष्टः॒ प्रवि॑ष्टा दे॒वाः स॑लि॒लान्या॑सन्॥ बृ॒हन् ह॑ तस्थौ॒ रज॑सो वि॒मानः॒ पव॑मानो ह॒रित॒ आ वि॑वेश

അപ്സു (ജലങ്ങളിൽ) മാതരിശ്വാ പ്രവിഷ്ടനായിരുന്നു; ദേവന്മാരും പ്രവിഷ്ടരായിരുന്നു—അവിടെ സലീല (പ്രളയ/പ്രവാഹജലം) ഉണ്ടായിരുന്നു. മഹാൻ (ബൃഹൻ) രജസഃ (മധ്യാകാശം) അളക്കുന്നതുപോലെ നിലകൊണ്ടു; പവമാനൻ, ഹരിത (താമ്ര/ഹരിത കിരണങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ അശ്വങ്ങൾ) സഹിതം അവൻ അകത്തു പ്രവേശിച്ചു.

Mantra 41

उत्त॑रेणेव गाय॒त्रीम॒मृतेऽधि॒ वि च॑क्रमे । साम्ना॒ ये साम॑ संवि॒दुर॒जस्तद् द॑दृशे॒ क्वऽ

ഉത്തരത്തേക്കാൾ അപ്പുറത്തേതുപോലെ, ഗായത്രി അമൃതത്തിന്മേൽ അധി (മേൽ) പാദം വെച്ച് മുന്നോട്ട് ചക്രമേ (കടന്നുപോയി). സാമ്നാ (സാമഗാനം)കൊണ്ട്—സാമം അറിയുന്നവർ—ആ രജസ് (മധ്യാകാശം) ദർശിച്ചു: അത് എവിടെയാണ്?

Mantra 42

नि॒वेश॑नः सं॒गम॑नो॒ वसू॑नां दे॒व इ॑व सवि॒ता स॒त्यध॑र्मा । इन्द्रो॒ न त॑स्थौ सम॒रे धना॑नाम्

വസുക്കളുടെ നിവാസകനും സമ്പത്തിന്റെ സമാഹർത്താവും ആയി—സത്യധർമ്മമുള്ള ദേവൻ സവിതൃനെപ്പോലെ—അവൻ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ ധന-പുരസ്കാരങ്ങൾക്കായുള്ള സമരത്തിൽ അചഞ്ചലമായി നിലകൊണ്ടു.

Mantra 43

पु॒ण्डरी॑कं॒ नव॑द्वारं त्रि॒भिर्गु॒णेभि॒रावृ॑तम्। तस्मि॒न् यद् य॒क्षमा॑त्म॒न्वत् तद् वै ब्र॑ह्म॒विदो॑ विदुः

ഒൻപത് ദ്വാരങ്ങളുള്ള പുണ്ഡരീകം (കമലാസനം) മൂന്നു ഗുണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനുള്ളിൽ യക്ഷ്മയോടുകൂടെ ആത്മവത്—ആത്മസ്വരൂപമായി—ഇരിക്കുന്നതിനെ ബ്രഹ്മവിദർ നിശ്ചയമായി അറിയുന്നു.

Mantra 44

अ॒का॒मो धीरो॑ अ॒मृतः॑ स्वयं॒भू रसे॑न तृ॒प्तो न कुत॑श्च॒नोनः॑ । तमे॒व वि॒द्वान् न बि॑भाय मृ॒त्योरा॒त्मानं॒ धीर॑म॒जरं॒ युवा॑नम्

ആഗ്രഹരഹിതൻ, ധീരൻ, അമൃതൻ, സ്വയംഭൂ; രസത്താൽ തൃപ്തൻ, ഏതൊരു ദിക്കിലും കുറവില്ലാത്തവൻ—ആ ഏകനെ അറിഞ്ഞ ജ്ഞാനി മരണത്തെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല: ആത്മാവ്—ധീരൻ, അജരൻ, സദാ യുവാവ്.