Sukta 5
Sukta 9.5
Soma Pavamāna
ຄຳສັງລະວະນາຂອງໂສມະປາວາມານະນີັດຍໍສັນລະເສີມໂສມະຜູ້ຊຳລະບໍລິສຸດຕົນເອງ ໃນຂະນະທີ່ພຣະອົງຖືກຈູບໄຟໃຫ້ເປັນປະກາຍແລະມີພະລັງ ໂດຍຜ່ານຂະບວນການຊຳລະບໍລິແລະກະຕຸ້ນພະລັງງານຊີວິດ. ມັນນຳສະເໜີໂສມະເປັນພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ເປັນຜູ້ປະທານຄວາມສຸກ ທີ່ການປາກົດຕົວຂອງພຣະອົງສະຫຼັບກັນຄືກັບຄືນຄໍາແລະອຸສາ ແລະສິ້ນສຸດດ້ວຍການເຊື້ອເຊີນຄະນະເທບະມາສູ່ພິທີຖວາຍໂສມະ ທີ່ມີພະລັງຍ້ອນສຽງຣ້ອງສວາຮາ.
Mantras
Mantra 1
समिद्धो विश्वतस्पतिः पवमानो वि राजति । प्रीणन्वृषा कनिक्रदत् ॥
ເມື່ອຖືກຈຸດໄຟໃຫ້ເປັນພະລັງຢ່າງເຕັມທີ່, ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ທີ່ຄອງຄຸມທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ ໄດ້ສ່ອງແສດອອກມາເປັນໂຊມາທີ່ຊັດວ່າຕົນເອງ; ດ້ວຍຄວາມຍິນດີແລະເພີ່ມຄວາມສຸກພາຍໃນ, ພະລັງຂອງງົວໄດ້ຮ້ອງອອກດັງ, ປຸກພະລັງງານຕ່າງໆ.
Mantra 2
तनूनपात्पवमानः शृङ्गे शिशानो अर्षति । अन्तरिक्षेण रारजत् ॥
ໂຊມາຜູ້ຊັດວ່າຕົນເອງ, ບຸດຂອງຮ່າງກາຍ, ໄດ້ພັດທະຍົດໄປຂ້າງໜ້າ ໂດຍຫລອມພະລັງຂອງເຂົາໃຫ້ຄົມແຂງ; ເຂົາເຄື່ອນໄຫວໃນຊ່ອງວ່າງ ແລະເຮັດໃຫ້ມັນແຈ້ງສະຫວ່າງດ້ວຍແສງສະຫວ່າງຂອງເຂົາ.
Mantra 3
ईळेन्यः पवमानो रयिर्वि राजति द्युमान् । मधोर्धाराभिरोजसा ॥
ເປັນທີ່ສົມແກ່ຄວາມປາຖະໜາ, ໂຊມາຜູ້ຊັດວ່າຕົນເອງ ໄດ້ສ່ອງແສດອອກມາເປັນຄວາມຄົບຖ້ວນຂອງການມີຢູ່, ເຕັມໄປດ້ວຍຈິດໃຈທີ່ສະຫວ່າງ; ໂດຍກະແສນໍ້າຂອງຄວາມຫວານ ເຂົາໄດ້ປາກົດຕົວດ້ວຍພະລັງ.
Mantra 4
बर्हिः प्राचीनमोजसा पवमानः स्तृणन्हरिः । देवेषु देव ईयते ॥
ໂຊມາຜູ້ຊັດວ່າຕົນເອງ ໄດ້ກະຈາຍບັນລັງສັກສິລະບູຮານ ໂດຍພະລັງຂອງເຂົາ; ມ້າສີຄຳ-ຂຽວຂອງພະລັງງານ ໄດ້ຖືກປູກຕັ້ງ, ແລະພະເຈົ້າໄດ້ເຄື່ອນໄຫວໄປສູ່ພະເຈົ້າ, ໄປສູ່ພະລັງສູງສົມພາຍໃນ.
Mantra 5
उदातैर्जिहते बृहद्द्वारो देवीर्हिरण्ययीः । पवमानेन सुष्टुताः ॥
ໂດຍບົດຮ້ອງທີ່ຍົກຂຶ້ນ ປະຕູທີ່ກວ້າງໃຫຍ່, ເທວະນີແຫ່ງແສງສີຄຳ, ໄດ້ເປີດກວ້າງ; ໄດ້ຮັບການສັນລະບາດຢ່າງດີກັບໂຊມາຜູ້ຊັດວ່າຕົນເອງ, ພວກນາງໄດ້ເປີດເຜີຍເສັ້ນທາງສຳລັບການຂຶ້ນສູງ.
Mantra 6
सुशिल्पे बृहती मही पवमानो वृषण्यति । नक्तोषासा न दर्शते ॥
ໃນຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ທີ່ສ້າງຢ່າງດີ ແລະໂລກໃຫຍ່ຂອງການມີຢູ່, ໂຊມາຜູ້ຊັດວ່າຕົນເອງ ໄດ້ເຕີບໃຫຍ່ໃນພະລັງງົວຂອງເຂົາ; ເຂົາຖືກເຫັນຄືກັບຄືນກັບຮຸ່ງ, ເຜີຍໂຕເອງໃນຈັງຫວະທີ່ສະຫຼັບກັນຂອງຄວາມມືດ ແລະແສງສະຫວ່າງ.
Mantra 7
उभा देवा नृचक्षसा होतारा दैव्या हुवे । पवमान इन्द्रो वृषा ॥
ຂ້າພະເຈົ້າຮຽກຮ້ອງໂຮຕາຣ໌ສອງອົງຂອງພະເຈົ້າ, ຜູ້ເບິ່ງເຫັນເປັນມະນຸດ ແລະເຮັດວຽກເພື່ອການເດີນທາງຂອງມະນຸດ; ໃນໂຊມາຜູ້ຊັດວ່າຕົນເອງ ຍິ່ງທຣາຜູ້ເປັນງົວຢູ່, ພະລັງແຫ່ງການຊະນະພາຍໃນ.
Mantra 8
भारती पवमानस्य सरस्वतीळा मही । इमं नो यज्ञमा गमन्तिस्रो देवीः सुपेशसः ॥
ພາຣະຕີແຫ່ງໂຊມາຜູ້ຊັດວ່າຕົນເອງ, ສະຣັສວະຕີ, ແລະອິລາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ເທວະນີສາມອົງທີ່ງົດງາດ, ໄດ້ມາສູ່ການບູຊາຂອງພວກເຮົາ; ຂໍໃຫ້ພະລັງເຫຼົ່ານີ້ແຫ່ງຄຳເວົ້າທີ່ດົນໃຈ ແລະການສ້າງທີ່ຖືກຕ້ອງ ໄດ້ມາຮອດໃນພວກເຮົາ.
Mantra 9
त्वष्टारमग्रजां गोपां पुरोयावानमा हुवे । इन्दुरिन्द्रो वृषा हरिः पवमानः प्रजापतिः ॥
ຂ້າພະເຈົ້າຮຽກຮ້ອງຕວັດຕາ, ຜູ້ປົກປ້ອງທີ່ເກີດກ່ອນໃຜ, ຜູ້ລ້ຽງສັດ ແລະຜູ້ນໍາໜ້າ; ເພາະອິນທູຜູ້ສະຫວ່າງ, ຜູ້ຊັດວ່າຕົນເອງ, ຄືຍິ່ງທຣາຜູ້ເປັນງົວ, ພະລັງສີຄຳອົມ, ແລະພຣະຊາປາຕີ, ເຈົ້າແຫ່ງການສ້າງພາຍໃນພວກເຮົາ.
Mantra 10
वनस्पतिं पवमान मध्वा समङ्ग्धि धारया । सहस्रवल्शं हरितं भ्राजमानं हिरण्ययम् ॥
ໂອ ໂສມຜູ້ຊໍາລາຕົນເອງ, ໃຫ້ການຊາບເຈົ້າແຫ່ງປ່າໄມ້ດ້ວຍກະແສຄວາມຫວານ, ຜູ້ມີກິ່ນພັນພັນ, ສີທັບ ແລະ ສະຫວ່າງ, ສີຄໍາອົງແສງ; ເພື່ອການເຕີບໃຫຍ່ຂອງຊີວິດຈະເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນ ແລະ ສະຫວ່າງສະໄຫວ.
Mantra 11
विश्वे देवाः स्वाहाकृतिं पवमानस्या गत । वायुर्बृहस्पतिः सूर्योऽग्निरिन्द्रः सजोषसः ॥
ໃຫ້ທຸກໆພະເຈົ້າມາສູ່ການຖວາຍທີ່ສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍສຽງຮ້ອງພາຍໃນ 'ສະຫວາ' ຂອງໂສມຜູ້ຊໍາລາ. ວາຍູ, ບິຫັສປາຕິ, ສູລະຍະ, ອັກນິ ແລະ ອິນທຣ, ຂໍໃຫ້ພະຄຸນເຫຼົ່ານີ້ມາຮ່ວມກັນຢ່າງກົມກຽວ, ປອງດອງໃນການເຮັດວຽກພາຍໃນພວກເຮົາ.
Inside Sukta 5
How it unfolds
- Where it opens
Soma is presented as kindled and sovereignly radiant—‘the lord of the many-sided totality’—shining forth as he purifies himself.
- Development
His power grows in the vastness of being; he is depicted as bull-strong, delight-increasing, and perceptible in rhythmic alternations like Night and Dawn.
- Climax
The hymn reaches a liturgical peak by shaping the offering with svāhā and summoning the divine host to the purified Soma.
- Where it settles
It closes in concord: major deities (Vāyu, Bṛhaspati, Sūrya, Agni, Indra, and the All-Gods) are asked to arrive harmonized, completing the sacrificial intention.
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaSoma in his ‘pavamāna’ aspect is the pressed and flowing sacred draught, envisioned as luminous, roaring, bull-strong, and self-purifying as he runs through the filter, becoming fit for the gods. He is praised as a lordly power that shines out, gladdens, and energizes, and whose clarified flow supports divine and cosmic order.
- Cosmic functionHe mediates between humans and gods through the offering, invigorates the deities (especially Indra), and sustains ṛta by transforming raw potency into clarified, life-giving essence.
- Inner significanceThe hymn reads Soma as purified consciousness and clarified delight (ānanda) that, when ‘strained’ through discipline and truth, becomes a radiant force awakening speech, will, and vital energies in harmonious rhythm (like Night-and-Dawn).
Famous verses
समिद्धो विश्वतस्पतिः पवमानो वि राजति । प्रीणन्वृषा कनिक्रदत् ॥सुशिल्पे बृहती मही पवमानो वृषण्यति । नक्तोषासा न दर्शते ॥svāhākṛtim
Attributes of the deity
- self-purifying (pavamāna)
- luminous and kingly radiance
- bull-force/virility (vृषन्)
- roaring/awakening power (kanikradat)
- delight-giving and invigorating
- ritually central as the pressed-and-strained offering
- harmonizer who draws multiple deities in accord
Also by this seer
- Soma Pavamāna hymns in Mandala 9 are broadly linked to multiple priestly families and ritual specialists; precise additional attributions for this specific sukta require recension-based cross-reference.
The rite, step by step
- Press Soma (savana) and mix/prepare according to rite.
- Strain/purify the juice through the filter (pavitra), reciting Pavamāna verses.
- Collect the clarified Soma in vessels; praise Soma as radiant and bull-strong.
- Offer Soma with svāhā into the ritual sequence, inviting the gods to partake.
- Conclude with an invocation for the deities to come ‘in one accord’ to the offering.
Offerings
- Pressed Soma juice (clarified through the filter)
- Svāhā-accompanied oblations
- Associated offerings customary in Soma rites (e.g., ghee/clarified butter as part of the broader yajña context)
Frequently Asked Questions
Soma Pavamāna is Soma in the act of self-purification—pressed, flowing, and clarified through the filter—praised as a radiant power that energizes gods and humans.
It sanctifies and celebrates the Soma flow during purification and offering, portraying Soma as increasing inner delight and strength, and inviting the gods to come to the oblation.
Night-and-Dawn symbolize rhythmic alternation—hidden and revealed. The hymn uses this image to show how Soma’s purified power becomes perceptible in ordered cycles of obscurity and light.
Ask anything about Sukta 5 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
