Sukta 71
Sukta 10.71
Bṛhaspati (lord of inspired speech and vastness)
Triṣṭubh (probable; RV 10.71 is a famous Vāc hymn often in Triṣṭubh)
ບົດສວາມີນີ້ສະທ້ອນເຖິງຄວາມລຶກລັບຂອງວາກ (ຄຳເວົ້າທີ່ມີກະລຸນາພອນ) ເຊິ່ງໄດ້ຖືກກະຕຸ້ນຂຶ້ນຄັ້ງທຳອິດພາຍໃຕ້ການຊີ້ນຳຂອງບຣິຫັສປະຕິ, ບ່ອນທີ່ "ຊື່" ທີ່ແທ້ຈິງ ແລະ ຄວາມໝາຍທີ່ໄຮຜ່ອນຢູ່ເຊື່ອງໄວ້ຄືສົມບັດຊັບຢູເຫວ່າງຖ້ຳ. ມັນສະແດງຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງຜູ້ທີ່ພຽງແຕ່ໄດ້ຍິນສຽງທີ່ວ່າງເປົ່າ ກັບຜູ້ທີ່ມີຄູ່ທາງ/ຜູ້ນຳທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະ ດ້ວຍສະນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຮັບສ່ວນໃນຄຳເວົ້າສັກສິດ. ມັນສະຫຼຸບດ້ວຍການເຊື່ອມຕໍ່ຄຳເວົ້າສັກສິດກັບມິຕິ, ບົດບາດຂອງປູຊາຍ, ແລະ ການວັດທຽບທີ່ເໝາະສົມຂອງຍັກຍິນ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າວາກເປັນປັນຍາທີ່ຈັດຕັ້ງຂອງພິທີກຳ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈ.
Mantras
Mantra 1
बृहस्पते प्रथमं वाचो अग्रं यत्प्रैरत नामधेयं दधानाः । यदेषां श्रेष्ठं यदरिप्रमासीत्प्रेणा तदेषां निहितं गुहाविः ॥
ທ່ານພຣະພຣີຫັສປະຕິ, ເມື່ອພວກເຂົາເລີ່ມຕົ້ນເຄື່ອນໄຫວໜ້າສຸດຂອງຄຳເວົ້າ, ສ້າງຕັ້ງຊື່ນາມ, ສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ສຸດຂອງເຂົາ, ສິ່ງທີ່ບໍ່ມີຕຳໜິ, ໂດຍກຳລັງຂອງວິນຍານ, ສິ່ງນັ້ນຖືກເຊື່ອງໄວ້ໃນຖ້ຳແລະໄດ້ປາກົດເປັນຈິງ.
Mantra 2
सक्तुमिव तितउना पुनन्तो यत्र धीरा मनसा वाचमक्रत । अत्रा सखायः सख्यानि जानते भद्रैषां लक्ष्मीर्निहिताधि वाचि ॥
ດັ່ງດັ່ງຄົນກັ່ນແປ້ງດ້ວຍຕະກອນ, ພວກເຂົາຊຳລ້າງຄຳເວົ້າຂອງເຂົາ, ໃນບ່ອນທີ່ຜູ້ໝັ້ນຄົງໃນສະຕິ, ດ້ວຍໃຈ, ໄດ້ສ້າງຄຳເວົ້າ. ໃນບ່ອນນັ້ນ, ໝູ່ສະຫມັກຈົ່ງຮູ້ຈັກພອນແຫ່ງມິດຕະພາບ, ຄວາມສຸກອັນປະເສົດຂອງເຂົາຖືກເຊື່ອງໄວ້ພາຍໃນຄຳເວົ້າ.
Mantra 3
यज्ञेन वाचः पदवीयमायन्तामन्वविन्दन्नृषिषु प्रविष्टाम् । तामाभृत्या व्यदधुः पुरुत्रा तां सप्त रेभा अभि सं नवन्ते ॥
ໂດຍພິທີຍັຊຍ, ພວກເຂົາໄປຕາມເສັ້ນທາງຂອງຄຳເວົ້າ, ພວກເຂົາພົບເຫັນນາງ, ຜູ້ເຂົ້າໄປໃນບັນດາຮິສີ. ນຳເອົານາງມາສູ່ໜ້າ, ພວກເຂົາວາງນາງອອກໃນທິດທາງຕ່າງໆ, ບັນດາຮິສີຜູ້ມີວິໄນເຈັດພະອົງຈົ່ງກົມພະລັງຍອມຮັບຕໍ່ຄຳເວົ້ານັ້ນດ້ວຍກັນ.
Mantra 4
उत त्वः पश्यन्न ददर्श वाचमुत त्वः शृण्वन्न शृणोत्येनाम् । उतो त्वस्मै तन्वं वि सस्रे जायेव पत्य उशती सुवासाः ॥
ຜູ້ໜຶ່ງ, ເຖິງເບິ່ງກໍບໍ່ເຫັນຄຳເວົ້າ, ແລະ ຜູ້ໜຶ່ງ, ເຖິງຟັງກໍບໍ່ໄດ້ຍິນນາງຢ່າງແທ້ຈິງ. ແຕ່ຕໍ່ຜູ້ອື່ນ, ນາງເປີດເຜີຍຮ່າງກາຍຂອງນາງ, ດັ່ງດັ່ງພັນລະຍາຜູ້ປາຖະໜາແລະນຸ່ງງາມຕໍ່ສາມີຂອງນາງ.
Mantra 5
उत त्वं सख्ये स्थिरपीतमाहुर्नैनं हिन्वन्त्यपि वाजिनेषु । अधेन्वा चरति माययैष वाचं शुश्रुवाँ अफलामपुष्पाम् ॥
ທ່ານ, ຜູ້ຖືກກ່າວວ່າໝັ້ນຄົງໃນມິດຕະພາບທີ່ແທ້ຈິງ, ບໍ່ມີຜູ້ໃດສາມາດຂັບຂົ່ມທ່ານໄດ້, ເຖິງໃນທ່າມກາງຜູ້ເຂັ້ມແຂງກໍຕາມ. ແຕ່ຜູ້ນີ້ຍ່າງໄປດ້ວຍຄວາມຫຼອກລວງ: ເຂົາໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າ, ແຕ່ມັນບໍ່ໃຫ້ຜົນ, ບໍ່ມີດອກ.
Mantra 6
यस्तित्याज सचिविदं सखायं न तस्य वाच्यपि भागो अस्ति । यदीं शृणोत्यलकं शृणोति नहि प्रवेद सुकृतस्य पन्थाम् ॥
ຜູ້ໃດທີ່ປະຖິ້ມໝູ່ສະຫມັກຜູ້ຮູ້ວິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ, ສຳລັບເຂົາ, ບໍ່ມີພາກສ່ວນໃນຄຳເວົ້າເລີຍ. ເຖິງເຂົາຈະຟັງ, ເຂົາກໍຟັງແຕ່ສິ່ງທີ່ວ່າງເປົ່າ, ເຂົາບໍ່ຮູ້ເສັ້ນທາງຂອງການກະທຳທີ່ດີແທ້.
Mantra 7
अक्षण्वन्तः कर्णवन्तः सखायो मनोजवेष्वसमा बभूवुः । आदघ्नास उपकक्षास उ त्वे ह्रदा इव स्नात्वा उ त्वे ददृश्रे ॥
ໝູ່ສະຫມັກທີ່ມີຕາ, ໝູ່ສະຫມັກທີ່ມີໜູ່ຫູ, ໄດ້ກາຍເປັນບໍ່ເທົ່າກັນໃນການເຄື່ອນໄຫວອັນໄວວາຂອງໃຈ. ບາງຄົນພຽງແຕ່ເຖິງເຂົ່າ, ບາງຄົນເຖິງຮັກແຂ້ວ, ແຕ່ຄົນອື່ນ, ດັ່ງດັ່ງສະໜາມນໍ້າຫຼັງຈາກອາບນໍ້າ, ເປັນຈະແຈ້ງຢູ່ໃນທ່ານ.
Mantra 8
हृदा तष्टेषु मनसो जवेषु यद्ब्राह्मणाः संयजन्ते सखायः । अत्राह त्वं वि जहुर्वेद्याभिरोहब्रह्माणो वि चरन्त्यु त्वे ॥
ເມື່ອ, ໃນການເຄື່ອນໄຫວອັນໄວວາຂອງໃຈທີ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍໃຈ, ບັນດາພຣະພຣະມະຫາບຣາຫມະນະ, ໝູ່ສະຫມັກ, ເຮັດພິທີບູຊາຮ່ວມກັນ, ແລ້ວທີ່ນີ້ແທ້ຈິງ, ທ່ານຖືກປະຖິ້ມໄວ້ໂດຍຜູ້ຮູ້ທັງໝົດ, ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນການນຳພາຄຳສັກສັມນາມນັ້ນຍ່າງໄປໃນທ່ານ.
Mantra 9
इमे ये नार्वाङ्न परश्चरन्ति न ब्राह्मणासो न सुतेकरासः । त एते वाचमभिपद्य पापया सिरीस्तन्त्रं तन्वते अप्रजज्ञयः ॥
ຜູ້ເຫຼົ່ານີ້ ຜູ້ບໍ່ຍ່າງໄປຂ້າງໜ້າ ບໍ່ຍ່າງຂ້າງຫຼັງ - ບໍ່ແມ່ນຜູ້ຖືບຣາຫມັນທີ່ແທ້ຈິງ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ປຸງໂສມະ - ຍ່າງເຂົ້າຫາພຣະຄຳດ້ວຍວິທີຊົ່ວຮ້າຍ; ຜູ້ບໍ່ຮູ້ ຍືດດ້ານທີ່ບາງໆ ການທອງໄຫມ້າທີ່ເປົ່າວ່າງ.
Mantra 10
सर्वे नन्दन्ति यशसागतेन सभासाहेन सख्या सखायः । किल्बिषस्पृत्पितुषणिर्ह्येषामरं हितो भवति वाजिनाय ॥
ພວກສະຫມັກມິດທຸກຄົນ ຍິນດີໃນມິດຕະພາບຂອງຜູ້ມາພ້ອມດ້ວຍຄວາມລັດສະຫມໍ່າ, ຜູ້ຊະນະໃນສະພາ. ສຳລັບເຂົາເຈົ້າ ເຂົາເປັນຜູ້ຊຳລະບາບ, ຜູ້ໃຫ້ອາຫານ; ເຂົາຕັ້ງຢູ່ຢ່າງເໝາະສົມ ເພື່ອຄວາມສົມບູນຂອງພະລັງ.
Mantra 11
ऋचां त्वः पोषमास्ते पुपुष्वान्गायत्रं त्वो गायति शक्वरीषु । ब्रह्मा त्वो वदति जातविद्यां यज्ञस्य मात्रां वि मिमीत उ त्वः ॥
ຜູ້ເພີ່ມພະລັງແກ່ບົດສວດຣັກ ນັ່ງຢູ່ພ້ອມເຈົ້າ, ເພີ່ມພະລັງ; ຄົນຮ້ອງຄາຍັດຣະ ຮ້ອງເຖິງເຈົ້າໃນບັນດາມາດຕາຊັກວະຣີ. ປະຖົມບຣາຫມັນ ກ່າວຄວາມຮູ້ແຫ່ງການເກີດໃຫ້ເຈົ້າ, ແລະ ເຂົາວາງມາດຕາຂອງຍັກຍິ້ມ - ແບ່ງປັນຢ່າງຖືກຕ້ອງ.
Inside Sukta 71
How it unfolds
- Where it opens
Bṛhaspati is addressed as the one who first impelled Speech and established the Name, with the best meaning hidden in the ‘cave’.
- Development
The hymn distinguishes true participation in Vāc from mere sound: without the right companion/knower, one ‘hears emptiness’ and misses the path of well-done work.
- Climax
Revelation that Vāc is structured and made effective through measure—meters, priestly functions, and the correct division of yajña.
- Where it settles
It settles into the vision of speech as nourished, sung, and measured: sacred utterance becomes a shared, ordered power that sustains ritual and knowledge.
The deity: Bṛhaspati
- In the VedaBṛhaspati is invoked as the first mover and lord of Vāc—guardian of the ‘name’ (nāmadheya) and revealer of what is hidden (guhā). He is the power that makes speech effective, truthful, and ritually potent rather than empty sound.
- Cosmic functionHe brings order from obscurity by releasing hidden meanings, establishing true names, and aligning speech with ṛta (right order), thereby enabling yajña to function as a cosmic measure.
- Inner significanceRepresents the awakened intelligence that turns raw sound into meaningful, ethical, and transformative speech; the inner guru who helps one discern the real word from mere noise.
The seer
- Bṛhaspati (as seer-speaker of inspired speech)Personification of brahman (sacred formulation) and the archetypal priestly seer who ‘opens’ hidden meaning; closely associated with Vāc, naming, and the power of mantra.
Famous verses
nāmadheyaṃ dadhānāḥ … nihitaṃ guhā āviḥ
alakaṃ śṛṇoti
yajñasya mātrāṃ vi mimīta
Attributes of the deity
- Lord of inspired speech (brahman/vāc)
- Revealer of hidden truth (guhā → āviḥ)
- Establisher of names and right meaning
- Guide/companion of the discerning seeker
- Upholder of ṛta through correct mantra and rite
Also by this seer
- Major deity across the Rig Veda as Lord of prayer and sacred speech (numerous Bṛhaspati hymns, especially in Mandala 2 and elsewhere)
- Linked in later tradition with the role of purohita (priestly guide) and with the Brāhmaṇa-priest’s function of guarding correct speech and rite
The rite, step by step
- Prepare the ritual space and fire; establish silence/attention so speech is not ‘empty hearing’.
- Invoke Bṛhaspati as lord of brahman; recite the hymn with clear articulation and steady meter.
- Mentally ‘set the name’ (nāmadheya): intend truthfulness and right meaning before further mantras.
- Proceed with the yajña portions where correct recitation and priestly coordination are crucial (brahmā oversight, meter-keeping).
- Conclude with dedication: may the hidden best word become manifest and shared among the worthy (those who keep the right companion).
Offerings
- Ghee (ājya) into Agni
- Soma (where applicable)
- Oblations accompanying mantra recitation (samidhs/clarified butter depending on rite)
Frequently Asked Questions
It is about Vāc (inspired speech) and how true speech arises—through Bṛhaspati’s impulse, right meaning, and disciplined, truthful recitation rather than mere sound.
It teaches that without the right guide/companion and right inner intention, a person may hear the words but miss their meaning and power—so the sound feels empty.
It links Vāc to meter and priestly functions, saying the yajña is ‘measured out’ correctly through structured chant and accurate mantra, which keeps the rite aligned with order (ṛta).
Ask anything about Sukta 71 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
