Sukta 16
Sukta 10.16
Funerary hymn seer of RV 10.16 (Anukramaṇī attribution varies across recensions).
Agni (especially Jātavedas) as the psychopomp-transformer in the funeral rite.
Triṣṭubh.
RV 10.16 ເປັນຄຳສັງລະວະນາພິທີທາງສົບທີ່ອັດຖິບາດຍັງພັດທະນາ, ຂໍໃຫ້ໄຟຊົດສົ່ງເຜົາສົບຂອງຜູ້ຕາຍໂດຍບໍ່ມີການກະເທັດຮາກທີ່ຮຸນແຮງ, ແລະ ໃຫ້ນຳວິນຍານຂອງຜູ້ຕາຍໄປສູ່ພູມຂອງບັນພະບູລຸດ. ຄຳສັງລະວະນານີ້ຖືກວ່າອັດຖິເປັນຜູ້ນຳວິນຍານທີ່ລະມັດລະວັງ: ເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍສຸກແລະ ພ້ອມສຳລັບການເດີນທາງ, ປົກປ້ອງສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນຖືກທຳລາຍ, ແລະ ເປີດເສັ້ນທາງໄປສູ່ພູມຂອງບັນພະບູລຸດ. ຄຳສັງລະວະນາຍັງມີຮູບພາບພິທີຂອງພາຊະຍະຄູບາດ ແລະ ການຖວາຍ, ພ້ອມທັງຄຳອວຍພອນປິດທ້າຍທີ່ເຮັດໃຫ້ໄຟເຢັນລົງ ແລະ ສະຫວ່າງເພື່ອໃຫ້ພິທີສຳເລັດດ້ວຍຄວາມເປັນສິລິມຸງຄຸນ.
Mantras
Mantra 1
मैनमग्ने वि दहो माभि शोचो मास्य त्वचं चिक्षिपो मा शरीरम् । यदा शृतं कृणवो जातवेदोऽथेमेनं प्र हिणुतात्पितृभ्यः ॥
ອັຄນິເຈົ້າ, ຈົ່ງຢ່າບໍ່ກະຈາຍເຂົາ, ຈົ່ງຢ່າເຜົາມ້ວນເຂົາໄປ; ຈົ່ງຢ່າໄໝ້ເຂົາ, ຈົ່ງຢ່າຖິ້ມຜິວໜັງຂອງເຂົາ, ຈົ່ງຢ່າຂ້າຮ່າງກາຍ. ເມື່ອເຈົ້າໄດ້ເຮັດໃຫ້ເຂົາພ້ອມສົມບູນແລ້ວ, ກໍຈົ່ງສົ່ງເຂົາໄປສູ່ພໍ່ເທວາ.
Mantra 2
शृतं यदा करसि जातवेदोऽथेमेनं परि दत्तात्पितृभ्यः । यदा गच्छात्यसुनीतिमेतामथा देवानां वशनीर्भवाति ॥
ເມື່ອ, ຊາຕາເວທັດ, ເຈົ້າໄດ້ເຮັດໃຫ້ເຂົາສົມບູນພ້ອມແລ້ວ, ກໍຈົ່ງມອບເຂົາເຂົ້າໄປໃນການດູແລຂອງພໍ່ເທວາຢ່າງເຕັມທີ່. ເມື່ອເຂົາຍ່າງໄປຕາມການນໍາພາຂອງລົມຫາຍໃຈຊີວິດນີ້, ເຂົາກໍຈະກາຍເປັນຜູ້ທີ່ສາມາດຖືກນໍາພາໂດຍຄວາມປະສົງທີ່ກົມກຽວຂອງເທບະເຈົ້າ.
Mantra 3
सूर्यं चक्षुर्गच्छतु वातमात्मा द्यां च गच्छ पृथिवीं च धर्मणा । अपो वा गच्छ यदि तत्र ते हितमोषधीषु प्रति तिष्ठा शरीरैः ॥
ຈົ່ງໃຫ້ສາຍຕາໄປສູ່ດວງຕາ; ຈົ່ງໃຫ້ລົມຫາຍໃຈຊີວິດໄປສູ່ລົມ. ຈົ່ງໄປ, ຕາມກົດໝາຍຂອງຄວາມຈິງຂອງເຈົ້າ, ສູ່ສະຫວັນແລະສູ່ໂລກ. ຫຼືໄປສູ່ນໍ້າຖ້າຫາກທີ່ນັ້ນເປັນບ່ອນຂອງເຈົ້າ; ໃນພືດພັນຈົ່ງຍືນຍົນອີກເທື່ອໜຶ່ງດ້ວຍພະລັງຂອງຮ່າງກາຍ.
Mantra 4
अजो भागस्तपसा तं तपस्व तं ते शोचिस्तपतु तं ते अर्चिः । यास्ते शिवास्तन्वो जातवेदस्ताभिर्वहैनं सुकृतामु लोकम् ॥
ສ່ວນທີ່ບໍ່ແກ່ນັບບໍ່ຕາຍ, ໂດຍຕາປະ, ຈົ່ງຈຸໄຟແລະເພີ່ມຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ມັນ; ຈົ່ງໃຫ້ເປີເປົາແລະຮົງສະຫວັນຂອງເຈົ້າເຜົາມັນໃຫ້ບໍລິສຸດ. ຊາຕາເວທັດ, ໂດຍຮູບແບບພະລັງທີ່ເມດຕາຂອງເຈົ້າເຫຼົ່ານັ້ນ, ຈົ່ງພາເຂົາໄປສູ່ໂລກຂອງຜູ້ກະທໍາດີ.
Mantra 5
अव सृज पुनरग्ने पितृभ्यो यस्त आहुतश्चरति स्वधाभिः । आयुर्वसान उप वेतु शेषः सं गच्छतां तन्वा जातवेदः ॥
ຈົ່ງປ່ອຍເຂົາອີກເທື່ອໜຶ່ງ, ອັຄນິ, ລົງໄປແລະຕໍ່ໄປສູ່ພໍ່ເທວາ, ເຂົາຜູ້ທີ່ຖືກຖວາຍໃຫ້ເຈົ້າ, ເຄື່ອນໄຫວໃນພະລັງຂອງສວະທາ. ຈົ່ງໃຫ້ພະລັງຊີວິດທີ່ເຫຼືອຢູ່ມາໃກ້, ສວມຊຸດຕົນເອງອີກເທື່ອໜຶ່ງ; ຈົ່ງໃຫ້ຮ່າງກາຍມາຮ່ວມກັນໃນຄວາມກົມກຽວ, ຊາຕາເວທັດ.
Mantra 6
यत्ते कृष्णः शकुन आतुतोद पिपीलः सर्प उत वा श्वापदः । अग्निष्टद्विश्वादगदं कृणोतु सोमश्च यो ब्राह्मणाँ आविवेश ॥
ບໍ່ວ່ານົກດໍາຕົວໃດໄດ້ຕອກເຈົ້າ, ບໍ່ວ່າມົດ, ງູ, ຫຼືສັດປ່າຕົວໃດ, ຂໍໃຫ້ອັຄນິເຮັດໃຫ້ສິ່ງນັ້ນເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນພິດໂດຍສິ້ນເຊີງ, ແລະ ໂສມະດ້ວຍ, ຜູ້ທີ່ເຂົ້າໄປໃນພະລັງພຣະພຸດທາ: ຈົ່ງໃຫ້ການທໍລະລາຍຂອງຄວາມມືດຖືກຍົກເລີກເປັນຄວາມບໍ່ເປັນອັນຕະລາຍ.
Mantra 7
अग्नेर्वर्म परि गोभिर्व्ययस्व सं प्रोर्णुष्व पीवसा मेदसा च । नेत्त्वा धृष्णुर्हरसा जर्हृषाणो दधृग्विधक्ष्यन्पर्यङ्खयाते ॥
ເຈົ້າຈົ່ງການເສັ້ນກອງຂອງພະອັກນີໃຫ້ກວ້າງຂວາງດ້ວຍລັດສະໝີ, ແລະ ຫໍ່ມັນໃຫ້ແນ່ນິດດ້ວຍຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ພະລັງສັດທາ. ຢ່າໃຫ້ຜູ້ຮ້າຍການ, ຜູ້ພາກພິໂສກະດ້ວຍຄວາມຮຸນຮາຍ, ໄດ້ທໍາລາຍເຈົ້າ ແລະ ກິນເຈົ້າໂດຍການເຂົ້າຮົບປິດລ້ອມ.
Mantra 8
इममग्ने चमसं मा वि जिह्वरः प्रियो देवानामुत सोम्यानाम् । एष यश्चमसो देवपानस्तस्मिन्देवा अमृता मादयन्ते ॥
ພະອັກນີເຈົ້າ, ຢ່າພິບຕາຕ້ອງຈອກນີ້; ມັນເປັນທີ່ຮັກແພງຂອງພະເທວະດາ ແລະ ຂອງພະສົມະເທວະດາ. ນີ້ແມ່ນຈອກຂອງການດື່ມທາງສະຫວັນ; ໃນນັ້ນ ພະເທວະດາຜູ້ອະມະຕະຊົມຊື່ນບັນເທົາ.
Mantra 9
क्रव्यादमग्निं प्र हिणोमि दूरं यमराज्ञो गच्छतु रिप्रवाहः । इहैवायमितरो जातवेदा देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन् ॥
ຂ້າພະເຈົ້າສົ່ງໄຟທີ່ກິນເນື້ອໃຫ້ໄກພົນ; ໃຫ້ມັນໄປສູ່ອານາຈັກຂອງພະຍົມລາຊາ, ໂດຍນໍາເອົາຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດໄປ. ຢູ່ທີ່ນີ້, ໃຫ້ຊາຕາເວດັດອີກຜູ້ຫນຶ່ງນີ້ສືບຕໍ່ຢູ່, ຜູ້ຮູ້ທຸກສິ່ງ, ແລະ ເອົາຂອງຖວານໄປສູ່ພະເທວະດາ.
Mantra 10
यो अग्निः क्रव्यात्प्रविवेश वो गृहमिमं पश्यन्नितरं जातवेदसम् । तं हरामि पितृयज्ञाय देवं स घर्ममिन्वात्परमे सधस्थे ॥
ໄຟຜູ້ນັ້ນຜູ້ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນເຮືອນຂອງເຈົ້າເປັນຜູ້ກິນວັດຖຸຂອງມະນຸດ, ເມື່ອເບິ່ງອີກຜູ້ຫນຶ່ງຄືຊາຕາເວດັດຜູ້ຮູ້ການເກີດທັງຫມົດ, ຂ້າພະເຈົ້າແຍກມັນອອກມາເພື່ອຖວານແກ່ບັນພະບູຮານ. ໃຫ້ມັນຊຸກຍູ້ຄວາມອົບອຸ່ນ ແລະ ຄວາມສົດໃສໃນບ່ອນສູງສົ່ງຂອງການມີຢູ່.
Mantra 11
यो अग्निः क्रव्यवाहनः पितॄन्यक्षदृतावृधः । प्रेदु हव्यानि वोचति देवेभ्यश्च पितृभ्य आ ॥
ພະອັກນີຜູ້ແບກຫາບຂອງຖວານຂອງມະນຸດ, ຜູ້ເພີ່ມພູມຄວາມຖືກຕ້ອງ, ຈະຖວານແກ່ບັນພະບູຮານ; ແລະ ພຣະອົງປະກາດຂອງຖວານໄປຂ້າງຫນ້າ, ເຖິງພະເທວະດາ ແລະ ເຖິງບັນພະບູຮານ, ເຊີນພວກພຣະອົນມາສູ່ທີ່ນີ້.
Mantra 12
उशन्तस्त्वा नि धीमह्युशन्तः समिधीमहि । उशन्नुशत आ वह पितॄन्हविषे अत्तवे ॥
ດ້ວຍຄວາມປາຖະຫນາ ພວກເຮົາວາງເຈົ້າ; ດ້ວຍຄວາມປາຖະຫນາ ພວກເຮົາຈຸບໄຟເຈົ້າ. ດ້ວຍຄວາມປາຖະຫນາ, ແລະ ດ້ວຍພະລັງຜູ້ປາຖະຫນາ, ໃຫ້ນໍາເອົາບັນພະບູຮານມາທີ່ນີ້ເພື່ອຮັບປະທານຂອງຖວານ, ເພື່ອການແລກປ່ຽນພາຍໃນຈະສົມບູນ.
Mantra 13
यं त्वमग्ने समदहस्तमु निर्वापया पुनः । कियाम्ब्वत्र रोहतु पाकदूर्वा व्यल्कशा ॥
ຜູ້ໃດທີ່ເຈົ້າໄດ້ເຜົາໄຫມ້ທັງຫມົດແລ້ວ, ພະອັກນີເຈົ້າ, ໃຫ້ປ່ອຍຜູ້ນັ້ນອອກມາໃຫມ່, ໃຫ້ລາວໄດ້ຮັບການວາງລົງໃຫມ່. ໃຫ້ນໍ້າໃນທີ່ນີ້ຟັງຂຶ້ນ; ໃຫ້ຫຍ້າທີ່ປິ່ນປົດໄລເຕີບໃຫຍ່, ບໍ່ໃຫ້ເຫີຍແຫ້ງ, ເພື່ອສິ່ງທີ່ມີຊີວິດຈະໄດ້ຟື້ນຕົວເປັນຄວາມສົມບູນຫລັງຈາກການຜ່ານໄປ.
Mantra 14
शीतिके शीतिकावति ह्लादिके ह्लादिकावति । मण्डूक्या सु सं गम इमं स्वग्निं हर्षय ॥
ເຈົ້າຜູ້ເຢັນສະບາຍ, ເຈົ້າຜູ້ເຢັນສະບາຍຢ່າງຫລວງ; ເຈົ້າຜູ້ນໍາຄວາມສະບາຍ, ເຈົ້າຜູ້ນໍາຄວາມສະບາຍຢ່າງຫລວງ, ເຈົ້າມັນດູກຍາ, ຈົ່ງມາຮ່ວມກັນຢ່າງດີ: ໃຫ້ຄວາມສະບາຍ ແລະ ຄວາມສົດໃສແກ່ໄຟທີ່ດີນີ້, ເພື່ອການຜ່ານຈະໄດ້ຮັບການປອບຄຸ້ມຄອງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ສະຫວ່າງສະໄຫວ.
Inside Sukta 16
How it unfolds
- Where it opens
A protective plea to Agni: burn in the right way—do not scorch, scatter, or mutilate; treat the body with ritual care.
- Development
Agni is praised and instructed as the skilled transformer who ‘cooks’ the mortal form into readiness, while the rite’s implements and offerings are kept auspicious and properly aligned.
- Climax
The decisive commissioning: once the preparation is complete, Agni is asked to send the departed forward to the Pitṛs—crossing from the human sphere to the ancestral world.
- Where it settles
The hymn closes by pacifying and brightening the fire with cooling/gladdening powers, ensuring the rite ends in calm, order, and safe conveyance.
The deity: Agni
- In the VedaAgni is the divine Fire—household flame, sacrificial mouth of the gods, and knower of births (Jātavedas)—who receives offerings and carries them to the deities; in funerary contexts he also receives the body and prepares the path beyond.
- Cosmic functionMediator and transformer: he converts material forms into subtle conveyance, transports oblations to the gods, and in the funeral rite conducts the departed toward the Pitṛs while maintaining ṛta (right order) through the ritual fire.
- Inner significanceThe discerning inner heat that digests experience and releases the subtle person from attachments—purifying, clarifying, and guiding consciousness from one state to another without fragmentation.
The seer
- Funerary hymn seer of RV 10.16 (Anukramaṇī attribution varies across recensions)Associated with one of the Rig Veda’s principal cremation/funeral hymns, shaping the ritual language that addresses Agni as the conductor of the dead to the ancestral world.
Famous verses
mainam agne vi daho … pra hiṇutāt pitṛbhyaḥ
इममग्ने चमसं मा वि जिह्वरः प्रियो देवानामुत सोम्यानाम् । एष यश्चमसो देवपानस्तस्मिन्देवा अमृता मादयन्ते ॥शीतिके शीतिकावति ह्लादिके ह्लादिकावति । मण्डूक्या सु सं गम इमं स्वग्निं हर्षय ॥Attributes of the deity
- Psychopomp guide to the Pitṛs
- Transformer/purifier (pācaka: ‘ripener/cooker’)
- Carrier-messenger between worlds
- Protector when correctly invoked
- Ritual ‘mouth’ of the gods (havyavāhana)
- Jātavedas: knower of all births/origins
Also by this seer
- Related funerary material in Mandala 10 is often transmitted with variable seer attributions across recensions (Anukramaṇī traditions).
- The seer is cited primarily in connection with the funeral-rite corpus rather than a large, stable set of additional hymns under a single fixed name.
The rite, step by step
- Kindle and establish the funeral fire with Agni invoked as Jātavedas.
- Address Agni to ‘not scatter’ or harm the person improperly; request a measured, ritually correct burning.
- Ask Agni to ‘prepare/ripen’ (śṛtam kṛ-) the deceased—transforming the bodily form into a fit vehicle for passage.
- Commend and dispatch the departed onward to the Pitṛs, affirming continuity with the ancestral realm.
- Maintain ritual implements/vessels and offerings (e.g., cup/ladle imagery) as properly oriented and protected in the rite.
- Conclude with pacification: cooling/gladdening invocations that soothe and brighten the fire, sealing the rite in auspicious order.
Offerings
- Ghee/clarified butter (ājya) into the fire
- Funerary fuel/wood and kindling
- Ritual oblations accompanying cremation (havis)
- Vessels/implements symbolically protected (e.g., camasa ‘cup/chalice’)
Frequently Asked Questions
It is a Rig Vedic funerary hymn used in cremation-related rites, asking Agni to conduct the burning correctly and to guide the departed onward to the Pitṛs (ancestors).
The language emphasizes a ritually proper, non-violent transformation: Agni should ‘prepare’ the person for passage, not destroy in a chaotic way. It reflects a concern for order (ṛta) and safe transition.
The Pitṛs are the ancestral Fathers—those who have gone before. The hymn asks Agni to send the departed to join that ancestral community in its proper realm.
Ask anything about Sukta 16 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
