Sarga 36

Verse 1

ततस्सुमन्त्रमैक्ष्वाकः पीडितोऽत्र प्रतिज्ञया ।सबाष्पमतिनिश्श्वश्य जगादेदं पुनः पुनः ॥१॥

ຕໍ່ມາ ພະດະສະຣະຖະ ຜູ້ສືບສາຍອິກສະວາກຸ ຖືກຄຳປະຕິຍານຂອງພະອົງໃນເລື່ອງນີ້ບີບຄັ້ນ ຈຶ່ງຖອນໃຈຍາວໆຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ ພ້ອມນ້ຳຕາ ແລະກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້ແກ່ສຸມັນຕຣະ

Verse 2

सूत रत्नसुसम्पूर्णा चतुर्विधबला चमूः ।राघवस्यानुयात्रार्थं क्षिप्रं प्रतिविधीयताम् ॥२॥

ໂອ ສາຣະຖີ! ຂໍໃຫ້ຈັດຕຽມກອງທັບອັນຄົບຖ້ວນດ້ວຍສີ່ເຫຼົ່າ ແລະພ້ອມດ້ວຍເສບຽງອາວຸດ ໃຫ້ໄວທີ່ສຸດ ເພື່ອອອກຕິດຕາມພຣະຣາຆະວະໃນການເດີນທາງ.

Verse 3

रूपाजीवाश्च वादिन्यो वणिजश्च महाधनाः ।शोभयन्तु कुमारस्य वाहिनीं सुप्रसारिताः ॥३॥

ຂໍໃຫ້ນາງຄະນິກາຜູ້ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍຄວາມງາມ, ສະຕຣີຜູ້ເວົ້າຈາຫວານ, ແລະພໍ່ຄ້າຜູ້ມັ່ງຄັ່ງ ຈົ່ງກາງສິນຄ້າໃຫ້ງາມສະຫງ່າ ເພື່ອເພີ່ມສະຫງ່າລາສີແກ່ຂະບວນເສດັດຂອງພຣະກຸມານ.

Verse 4

ये चैनमुपजीवन्ति रमते यैश्च वीर्यतः ।तेषां बहुविधं दत्त्वा तानप्यत्र नियोजय ॥४॥

ອີກທັງຜູ້ທີ່ດຳລົງຊີວິດໂດຍຮັບໃຊ້ພຣະອົງ ແລະບັນດາຊາຍໜຸ່ມຜູ້ກ້າຫານທີ່ເຄີຍຮ່ວມສະໜຸກກັບພຣະອົງ—ຈົ່ງມອບຂອງກຳນັນຫຼາຍປະເພດ ແລ້ວແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ຢູ່ປະຈຳທີ່ນີ້ດ້ວຍ.

Verse 5

आयुधानि च मुख्यानि नागरा श्शकटानि च ।अनुगच्छन्तु काकुत्स्थं व्याधाश्चारण्य गोचराः ॥५॥

ຂໍໃຫ້ອາວຸດສຳຄັນທັງຫຼາຍ ທະຫານຍາມເມືອງ ແລະລົດຮົບກັບລົດເກວຽນ ຈົ່ງຕາມກາກຸດສະຖະ (ພຣະຣາມ) ໄປ; ແລະໃຫ້ນາຍພານກັບຜູ້ຊຳນານທາງປ່າ ຜູ້ຄຸ້ນເຄີຍເສັ້ນທາງພົງໄພ ໄປຮ່ວມດ້ວຍ.

Verse 6

निघ्नन् मृगान् कुञ्जरांश्च पिबंश्चारण्यकं मधु ।नदीश्च विविधाः पश्यन्न राज्यस्य स्मरिष्यति ॥६॥

ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າ ພຣະຣາມຈະລ່າກວາງແລະຊ້າງ ດື່ມນ້ຳເຜິ້ງໃນປ່າ ແລະເບິ່ງແມ່ນ້ຳຫຼາຍຮູບແບບ; ພຣະອົງຈະຊື່ນບານໃນພົງໄພຈົນບໍ່ໄດ້ລະນຶກເຖິງອານາຈັກເລີຍ.

Verse 7

धान्यकोशश्च यः कश्चिद्धनकोशश्च मामकः ।तौ राममनुगच्छेतां वसन्तं निर्जने वने ॥७॥

ຄັງເຂົ້າແລະຄັງຊັບສົມບັດໃດໆທີ່ເປັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຂໍໃຫ້ທັງສອງນັ້ນຕາມພຣະຣາມໄປ ໃນຍາມທີ່ພຣະອົງພຳນັກຢູ່ໃນປ່າອັນສະງັດວິເວກ.

Verse 8

यजन् पुण्येषु देशेषु विसृजं श्चाप्तदक्षिणाः ।ऋषिभिश्च समागम्य प्रवत्स्यति सुखं वने ॥८॥

ພຣະອົງຈະປະກອບຍັດຍາໃນດິນແດນອັນສັກສິດ ຖວາຍທັກສິນາ (ທານບູຊາ) ຢ່າງເໝາະສົມ ແລະຄົບຫາກັບບັນດາຣິຊີ; ດັ່ງນັ້ນຈະພຳນັກຢູ່ໃນປ່າດ້ວຍຄວາມສຸກ.

Verse 9

भरतश्च महाबाहुरयोध्यां पालयिष्यति ।सर्वकामैः सह श्रीमान् रामः संसाध्यतामिति ॥९॥

“ໃຫ້ພຣະພະຣະຕະ ຜູ້ມີພະພາຫາອັນແຂງກ້າ ປົກຄອງອະໂຍທະຍາ; ແລະໃຫ້ພຣະຣາມຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງ ໄດ້ຮັບການຈັດສັນຄວາມສະດວກສະບາຍທຸກປະການຢ່າງສົມຄວນ” —ດັ່ງນີ້ໄດ້ກ່າວກັນ.

Verse 10

एवं ब्रुवति काकुत्स्थे कैकेय्या भय मागतम् ।मुखं चाप्यगमच्छोषं स्वरश्चापि न्यरुध्यत ॥१०॥

ເມື່ອພະຣາຊາທະສະຣະຖ ຜູ້ສືບສາຍກາກຸດສະຖະ ຕຣັດດັ່ງນັ້ນ ຄວາມຢ້ານກໍເຂົ້າຄອບງຳໄກເກຍີ; ໃບໜ້ານາງແຫ້ງຜາກ ແລະຊີດເຜືອດ ແມ່ນແຕ່ສຽງກໍຕິດຂັດຢູ່ຄໍ.

Verse 11

सा विषण्णा च सन्त्रस्ता मुखेन परिशुष्यता ।राजानमेवाभिमुखी कैकेयी वाक्यमब्रवीत् ॥११॥

ໄກເກຍີມີໃຈເສົ້າຫມອງ ແລະຫວາດຫວັ່ນ ໃບໜ້າແຫ້ງຜາກ; ນາງຫັນໄປຫາພະຣາຊາ ແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄຳ.

Verse 12

राज्यं गतजनं साधो पीतमण्डां सुरामिव ।निरास्वाद्यतमं शून्यं भरतो नाभिपत्स्यते ॥१२॥

ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນທັມມະ, ພະພຣະຕະຈະບໍ່ຍອມຮັບອານາຈັກທີ່ປະຊາຊົນລະທິ້ງ ວ່າງເປົ່າ ແລະໄຮ້ຄວາມຊື່ນຊົມ—ດັ່ງນ້ຳເຫຼົ້າທີ່ຖືກຄັ້ນເອົາແກ່ນສານຈົນໝົດ.

Verse 13

कैकेय्यां मुक्तलज्जायां वदन्त्यामतिदारुणाम् ।राजा दशरथो वाक्यमुवाचायतलोचनाम् ॥१३॥

ເມື່ອໄກເກຍີປະລະຄວາມອາຍ ແລະກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນໂຫດຮ້າຍຢ່າງຫນັກ ພະຣາຊາທະສະຣະຖ ກໍຕຣັດຕອບພະມະເຫສີຜູ້ມີດວງຕາກວ້າງນັ້ນ.

Verse 14

वहन्तं किं तुदसि मां नियुज्य धुरि माऽहिते ।अनार्ये कृत्यमारब्धं किं न पूर्वमुपारुधः ॥१४॥

ໂອ ນາງຜູ້ຊົ່ວຊ້າ! ເມື່ອເຈົ້າໄດ້ຜູກຂ້າໃຫ້ແບກແອກແຫ່ງພາລະນີ້ແລ້ວ ເປັນຫຍັງຍັງຈິ້ມກະຕຸ້ນຂ້າ ໃນຍາມທີ່ຂ້າກຳລັງລາກມັນໄປຂ້າງໜ້າ? ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີຄຸນທັມ—ຖ້າຈະເລີ່ມການກະທຳນີ້ ເປັນຫຍັງບໍ່ຫ້າມຂ້າແຕ່ແຕ່ຕົ້ນ?

Verse 15

तस्यैतत्क्रोधसंयुक्तमुक्तं श्रुत्वा वराङ्गना ।कैकेयी द्विगुणं क्रुद्धा राजानमिदमब्रवीत् ॥१५॥

ເມື່ອນາງໄກເກຍີ ນາງຜູ້ງາມສະງ່າ ໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍໂທສະນັ້ນ ນາງຍິ່ງໂກດທະວີຄູນ ແລ້ວທູນພຣະຣາຊາດັ່ງນີ້

Verse 16

वैव वंशे सगरो ज्येष्ठं पुत्रमुपारुधत् ।असमञ्ज इति ख्यातं तथायं गन्तुमर्हति ॥१६॥

ໃນວົງສານຂອງພຣະອົງເອງ ພຣະສະຄະຣະເຄີຍກັ້ນກັນບຸດອົງໃຫຍ່ ຜູ້ມີນາມລືຊາວ່າ ‘ອະສະມັນຈະ’; ດັ່ງນັ້ນ ພຣະຣາມອົງນີ້ກໍຄວນຖືກສົ່ງໄປໃນທຳນອງດຽວກັນ

Verse 17

एवमुक्तो धिगित्येव राजा दशरथोऽब्रवीत् ।व्रीडितश्च जनस्सर्व स्सा च तं नावबुध्यत ॥१७॥

ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພຣະຣາຊາທະສະຣະຖະ ກໍໄດ້ແຕ່ທູນວ່າ “ນ່າອັບອາຍ!” ຜູ້ຄົນທັງປວງທີ່ຢູ່ນັ້ນລ້ວນອັບອາຍ ແຕ່ນາງ (ໄກເກຍີ) ກໍບໍ່ເຂົ້າໃຈ

Verse 18

तत्र वृद्धो महामात्रस्सिद्धार्थो नाम नामतः ।शुचिर्बहुमतो राज्ञः कैकेयी मिदमब्रवीत् ॥१८॥

ໃນທີ່ນັ້ນ ມີມະຫາອຳມາດຜູ້ເຖົ້າຊະຣາ ຊື່ ‘ສິດທາຣະຖະ’ ຜູ້ປະພຶດບໍລິສຸດ ແລະເປັນທີ່ນັບຖືຢ່າງຍິ່ງຂອງພຣະຣາຊາ ໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້ແກ່ນາງໄກເກຍີ

Verse 19

असमञ्जो गृहीत्वा तु क्रीडतः पथि बालकान् ।सरय्वाः प्रक्षिपन्नप्सु रमते तेन दुर्मतिः ॥१९॥

ອະສະມັນຈະ ຜູ້ມີໃຈຊົ່ວ ມັກຈັບເດັກນ້ອຍທີ່ຫຼິ້ນຢູ່ຕາມທາງ ແລ້ວໂຍນລົງໃນນ້ຳແຫ່ງແມ່ນ້ຳສະຣະຍູ ເພື່ອຄວາມສຳລານຂອງຕົນ

Verse 20

तं दृष्ट्वा नागरा स्सर्वे कृद्धा राजानमब्रुवन् ।असमञ्जं वृणीष्वैकमस्मान्वा राष्ट्रवर्धन ॥२०॥

ເມື່ອເຫັນເຊັ່ນນັ້ນ ຊາວນະຄອນທັງປວງໂກດແຄ້ນ ແລ້ວກ່າວຕໍ່ພຣະຣາຊາວ່າ: “ໂອ ຜູ້ເພີ່ມພູນອານາຈັກ, ຂໍໃຫ້ເລືອກຢ່າງໜຶ່ງ—ຈະເອົາອະສະມັນຈະພຽງຄົນດຽວ ຫຼືຈະເອົາພວກເຮົາທັງໝົດ”.

Verse 21

तानुवाच ततो राजा किन्निमित्तमिदं भयम् ।ताश्चापि राज्ञा सम्पृष्टा वाक्यं प्रकृतयोऽब्रुवन् ॥२१॥

ແລ້ວພຣະຣາຊາຕັດກັບພວກເຂົາວ່າ: “ຄວາມຢ້ານກົວນີ້ເກີດຈາກເຫດໃດ?” ເມື່ອຖືກພຣະຣາຊາຊອກຖາມ ປະຊາຊົນຈຶ່ງທູນຕອບດ້ວຍຖ້ອຍຄໍານີ້.

Verse 22

डक्रीडतस्त्वेष नः पुत्रान् बालानुद्भ्रान्तचेतनः ।सरय्वां प्रक्षिपन्मौर्ख्यादतुलां प्रीतिमश्नुते ॥२२॥

“ຄົນນີ້ຈິດໃຈຫຼົງຜິດ ໂຍນລູກຊາຍນ້ອຍໆຂອງພວກເຮົາ ໃນຂະນະທີ່ກໍາລັງຫຼິ້ນ ລົງໃນແມ່ນ້ໍາສະຣະຍູ ດ້ວຍຄວາມໂງ່ເຂົາ; ແລະດ້ວຍຄວາມໂງ່ນັ້ນເອງ ລາວກັບໄດ້ຮັບຄວາມຍິນດີອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້”.

Verse 23

स तासां वचनं श्रुत्वा प्रकृतीनां नराधिपः ।तं तत्याजाहितं पुत्रं तेषां प्रियचिकीर्षया ॥२३॥

ເມື່ອພຣະນະຣາທິປະຕີຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງປະຊາຊົນແລ້ວ ດ້ວຍພຣະປະສົງຈະໃຫ້ເປັນທີ່ພໍໃຈແກ່ພວກເຂົາ ຈຶ່ງທອດທິ້ງພຣະຣາຊະບຸດຜູ້ນໍາພາໂທດໄພນັ້ນ.

Verse 24

तं यानं शीघ्रमारोप्य सभार्यं सपरिच्छदम् ।यावज्जीवं विवास्योऽयमिति स्वानन्वशात्पिता ॥२४॥

ພຣະບິດາໄດ້ຮີບໃຫ້ເຂົາຂຶ້ນລົດຮົບ ພ້ອມດ້ວຍພັນລະຍາ ແລະສຳພາລະທັງປວງ ແລ້ວມີພຣະບັນຊາແກ່ຂ້າລາຊບໍລິພານວ່າ: “ຜູ້ນີ້ຈົ່ງຖືກນິລະເທດຕະຫຼອດຊີວິດ”

Verse 25

स फालपिटकं गृह्य गिरिदुर्गाण्यलोडयत् ।दिश स्सर्वास्त्वनुचरन् स यथा पापकर्मकृत् ॥२५॥

ເຂົາຖືຈົກແລະກະຕ່າ ເດີນພະເນຈອນໄປທຸກທິດ ຂຸດຄົ້ນແມ່ນແຕ່ຕາມປ້ອມພູຜາ—ດັ່ງຄົນທີ່ຖືກຕີຕາວ່າເປັນຜູ້ກໍ່ກຳຊົ່ວ

Verse 26

इत्येनमत्यजद्राजा सगरो वै सुधार्मिकः ।रामः किमकरोत्पापं येनैवमुपरुध्यते ॥२६॥

ດັ່ງນີ້ແຫຼະ ພຣະຣາຊາສະຄະຣະ ຜູ້ທຳມະທີ່ສຸດ ໄດ້ທອດທິ້ງເຂົາໄປ. ແລ້ວພຣະຣາມໄດ້ກະທຳບາບອັນໃດ ຈຶ່ງຖືກກັ້ນຂວາງ ແລະຂັບໄລ່ເຊັ່ນນີ້?

Verse 27

न हि कञ्चन पश्यामो राघवस्यागुणं वयम् ।दुर्लभो ह्यस्य निरय श्शशाङ्कस्येव कल्मषम् ॥२७॥

ພວກເຮົາບໍ່ເຫັນຄວາມບົກພ່ອງແມ່ນແຕ່ນ້ອຍນິດໃນຣາຆະວະ (ພຣະຣາມ). ຄວາມດ່າງພ້ອຍໃນພຣະອົງນັ້ນຫາຍາກ ດັ່ງການຊອກຫາຮອຍດ່າງທີ່ເຂົາເວົ້າວ່າຢູ່ເທິງດວງຈັນ

Verse 28

अथवा देवि दोषं त्वं कञ्चित्पश्यसि राघवे ।तमद्य ब्रूहि तत्वेन तदा रामो विवास्यताम् ॥२८॥

ຫຼືວ່າ ໂອ ພຣະເທວີມະເຫສີ, ຖ້າພຣະນາງເຫັນຂໍ້ຜິດໃດໆໃນຣາຆະວະຢ່າງແທ້ຈິງ ຈົ່ງກ່າວບອກຕາມຄວາມຈິງໃນວັນນີ້; ເມື່ອນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ພຣະຣາມຈຶ່ງຄວນຖືກສົ່ງໄປນິລະເທດ

Verse 29

अदुष्टस्य हि संत्यागः सत्पथे निरतस्य च ।निर्दहेदपि शक्रस्य द्युतिं धर्मनिरोधनात् ॥२९॥

ການປະຖິ້ມຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຜິດ ແລະຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນທາງທຳ ເປັນການຂັດຂວາງທຳເອງ ຈົນອາດເຜົາລັດສະໝີຂອງພຣະອິນທຣໃຫ້ມອດໄດ້.

Verse 30

तदलं देवि रामस्य श्रिया विहतया त्वया ।लोकतोऽपि हि ते रक्ष्यः परिवादः शुभानने ॥३०॥

ພໍແລ້ວ ໂອ ພຣະເທວີ, ຢ່າຂັດຂວາງສຣີ—ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ—ຂອງພຣະຣາມອີກເລີຍ. ໂອ ຜູ້ມີໃບໜ້າງາມ, ເຈົ້າພຶງປົກປ້ອງຕົນເອງຈາກຄຳຕຳນິ ແລະຄຳນິນທາຂອງໂລກດ້ວຍ.

Verse 31

श्रुत्वा तु सिद्धार्थवचो राजा श्रान्ततरस्वनः ।शोकोपहतया वाचा कैकेयीमिदमब्रवीत् ॥३१॥

ເມື່ອຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງສິດທາຣຖະຜູ້ປາດຖະນາຄວາມດີແລ້ວ ພຣະຣາຊາ—ຜູ້ມີສຽງອ່ອນແຮງລົງເລື້ອຍໆ—ໄດ້ກ່າວກັບໄກເກຍີ ດ້ວຍວາຈາທີ່ຂາດຕອນເນື່ອງຈາກຄວາມໂສກ.

Verse 32

एतद्वचो नेच्छसि पापवृत्ते हितं न जानासि ममात्मनो वा ।आस्थाय मार्गं कृपणं कुचेष्टा चेष्टा हि ते साधुपथादपेता ॥३२॥

ໂອ ນາງຜູ້ມີຄວາມປະພຶດບາບ, ຖ້ອຍຄຳນີ້ບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈແກ່ເຈົ້າ; ເຈົ້າບໍ່ຮູ້ວ່າສິ່ງໃດແມ່ນປະໂຫຍດແທ້ ທັງແກ່ເຮົາ ແລະແກ່ຕົນເອງ. ເມື່ອເຈົ້າຍຶດທາງອັນຕ່ຳຕ້ອຍ ການກະທຳຂອງເຈົ້າທີ່ເກີດຈາກເຈດຕະນາຊົ່ວ ກໍໄດ້ເບື້ອນອອກຈາກທາງຂອງຄົນດີໂດຍແທ້.

Verse 33

अनुव्रजिष्याम्यहमद्य रामं राज्यं परित्यज्य सुखं धनं च ।सहैव राज्ञा भरतेन च त्वं यथासुखं भुङ्क्ष्व चिराय राज्यम् ॥३३॥

ມື້ນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕາມພຣະຣາມ ລະທິ້ງອານາຈັກນີ້ພ້ອມທັງຄວາມສຸກສະບາຍແລະຊັບສົມບັດ. ທ່ານຈົ່ງຢູ່ກັບພຣະຣາຊາບະຣະຕະ ແລະເສວຍຣາຊະສົມບັດຕາມພຣະປະສົງໃຫ້ຍືນຍາວ.